Premer-mınıstr Oljas Bektenov Almatyda ótken «Digital Almaty 2025: Industrial AI: jańa dáýirge arnalǵan tehnologııalar» halyqaralyq sıfrlyq forýmynda sóz sóıledi, dep habarlaıdy Egemen.kz Úkimettiń baspasóz qyzmetine silteme jasap.
Plenarlyq otyrysqa Ázerbaıjan Premer-mınıstri Álı Idaıat oǵly Asadov, Belarýs Respýblıkasynyń Premer-mınıstri Roman Golovchenko, Iran Islam Respýblıkasynyń birinshi vıse-prezıdenti Aref Mohammad-Reza, Qyrǵyz Respýblıkasy Mınıstrler kabınetiniń tóraǵasy – Prezıdent Ákimshiliginiń basshysy Adylbek Qasymalıev, Reseı Federasııasy Úkimetiniń tóraǵasy Mıhaıl Mıshýstın, О́zbekstan Respýblıkasynyń Premer-mınıstri Abdýlla Arıpov, Armenııa Respýblıkasynyń vıse-premeri Mger Grıgorıan jáne EEK alqasynyń tóraǵasy Baqytjan Saǵyntaev qatysty. Sondaı-aq halyqaralyq uıymdar men qarjy ınstıtýttarynyń ókilderi shaqyryldy.
Alańda AI-diń ekonomıkaǵa, ónerkásiptik ekojúıelerge, medısınaǵa, bilimge jáne basqa da salalarǵa ıntegrasııasy jáne ınnovasııalyq damý perspektıvalary máseleleri kóterildi.
Forýmnyń plenarlyq otyrysynda sóılegen sózinde Premer-mınıstr Oljas Bektenov jasandy ıntellekt damýynyń negizgi faktorlary: adamı kapıtaldy, sıfrlyq ınfraqurylymdy damytý jáne ınstıtýsıonaldyq negiz qurý ekenin atap ótti. Sıfrlyq tehnologııalardy engizý JIО́-niń jyl saıynǵy ósimin 2-3%-ǵa qamtamasyz etýge múmkindik beredi, bul JI-diń ekonomıka damýyndaǵy mańyzdy rólin aıqyndaıdy.
«Jasandy ıntellektiniń jahandyq modeli jedel túrde básekelestikten kooperatıvtik úlgige aýysyp jatyr. Ol úshin IT-ındýstrııanyń álemdik kóshbasshylary yntymaqtasa otyryp, ózderiniń ǵylymı-zertteý jobalaryn birlesip júzege asyryp jatyr. Tanymal platformalarda entýzıastar óz ázirlemelerimen ashyq túrde bólisip otyr. Olar muny tehnologııalardyń jappaı damýy úshin jasaıdy. Biz bul tájirıbeni ózimizdiń jáne birlesip jasalatyn ázirlemeler úshin de paıdalanýymyz kerek. Memleket basshysy Qasym-Jomart Kemeluly Toqaev Alem.AI halyqaralyq jasandy ıntellekt ortalyǵynyń negizinde quziretter ekojúıesin qurý bastamasyn kóterdi. Ol bıyl Astanada ashylady. Bul bir alańda jetekshi IT-kompanııalardy, zertteý zerthanalaryn, startaptar men sheshimderdi birlesip ázirleý úshin bilim berý baǵdarlamalaryn biriktirýge múmkindik beredi», dep atap ótti Oljas Bektenov, Alem.AI ortalyq bazasynda jasandy ıntellekt salasyndaǵy birlesken R&D jobalaryn ázirleýde EAEO boıynsha áriptesterdiń kúsh-jigerin biriktirý qajettigine nazar aýdara otyryp.
Qazaqstannyń strategııalyq basym mindetteriniń biri – jasandy ıntellekt salasynda mamandar daıarlaý. Aldaǵy 5 jylda memlekettik qyzmetkerlermen tolyq qamtı otyryp, 1 mln adamdy oqytý josparlanyp otyr. Bul baǵytta jumystar júrgizilip jatyr. Mysaly, ótken jyly Qazaqstanda belgili fransýz pedagogi Nıkolıa Sadırakpen birlesip Tomorrow School jasandy ıntellekt mektebi ashyldy. Bilim berý úderisi ınnovasııalyq ádisterge, sonyń ishinde geımıfıkasııaǵa jáne oqytýshylardy qajet etpeıtin peer-to-peer júıesine negizdelgen. Qazaqstan bilikti kadrlardy daıarlaýda standartty emes tásilderdi engizý máselelerinde tájirıbe almasýǵa daıyn ekendigin bildirdi.
Oljas Bektenov sıfrlyq ınfraqurylymdy damytý jaǵdaıynda esepteý resýrstaryn tıimdi bólý qajettigin atap ótti. Jergilikti úlken tildik úlgilerdi (LLM) jáne mýltımodaldy júıelerdi ázirleý mádenı qundylyqtardy saqtaýǵa jergilikti erekshelikter men azamattardyń múddelerin eskere otyryp, sıfrlyq sheshimderdi beıimdeýge jáne derekter qaýipsizdigin arttyrýǵa múmkindik beredi.
Jasandy ıntellektti damytýdyń ınstıtýsıonaldyq negizin qalyptastyrý sheńberinde Qazaqstanda tıisti Tujyrymdama bekitildi, ol Ulttyq JI strategııasyn ázirleý úshin bastapqy negiz boldy. Innovasııalardy damytý úshin quqyqtyq negiz qurýǵa baǵyttalǵan jasandy ıntellekt týraly zań jobasy ázirlendi. Buǵan qosa QR Prezıdentiniń janynan ozyq tehnologııalardy engizý úshin jetekshi otandyq jáne halyqaralyq sarapshylardy biriktiretin jasandy ıntellektti damytý jónindegi keńes qurylady. Sonymen qatar AI-startaptaryn qoldaý úshin Astana Hub bazasynda maqsatty kólemi $1 mlrd-ty quraıtyn Venchýrlik ınvestısııalar qorlarynyń Qory quryldy.
Oljas Bektenov forýmǵa qatysýshylardyń nazaryn jasandy ıntellekt damýynyń birqatar mańyzdy aspektilerine aýdardy. Bul – jasandy ıntellekt damýynyń eńbek naryǵyna áserimen baılanysty syn-qaterler, mamandardy qaıta daıarlaý qajettiligi, etıka máseleleri, ekologııalyq júkteme jáne tehnologııalarǵa teń qol jetkizýdi qamtamasyz etý.
Forým sheńberinde otandyq jáne sheteldik mamandardyń JI-startaptary men jobalary usynyldy. Otandyq Codiplay mobıldi qosymshasy búginde 13 elde qoldanylady jáne IT-saýattylyq boıynsha oqyp jatqan 13 mln balany qamtıdy. Shynaıy ómirdi modeldeý janrynda róldik rejımi bar Grand Mobile oıyny tanystyryldy. Biregeı paıdalanýshylar sany aıyna 5 mln-nan asady. Iri kásiporynnyń jumysyn basqarýǵa múmkindik beretin AMK X Belka AI jobasy kórsetildi. Tehnologııany Aqtóbe mys kompanııasy paıdalanady jáne +3% óndiristik qýatty jáne +1% kennen metall alýdy qamtamasyz etedi.
Startaptardyń damýy ekonomıkanyń túrli salalarynda ilgerileýge yqpal etetini atap ótildi. Qazaqstan Úkimeti yntymaqtastyqqa ashyq ári jańa jobalarǵa qoldaý kórsetýge daıyn.