Memleket basshysynyń Ulttyq quryltaıda sóılegen sózinde Torǵaı óńiriniń damýyna tyń serpin beretin joba týraly atap ótti. Prezıdent Astanadan Arqalyq, Torǵaı jáne Yrǵyz arqyly Transkaspıı halyqaralyq kólik dálizine týra shyǵatyn avtokólik jolynyń qurylysyn bastaýǵa tapsyrma bergeni málim. Odan bólek, aldaǵy jyly Arqalyq áýejaıy iske qosylatyny belgili boldy. «Arqalyqtaǵy áýejaıdy qalpyna keltirip, jańa aerovokzal salǵan jón. Bul joba ishki kólik qatynasyn edáýir jaqsartady», dedi Q.Toqaev.
«Áýejaıdyń qalpyna keltirilýi oblystyń áleýmettik-ekonomıkalyq damýyna jańasha serpin ákeledi. Tarıh tunyp jatqan Torǵaı óńirinde týrızmdi damytýǵa múmkindik beredi», deıdi Kólik mınıstri Marat Qarabaev.
Qazir Arqalyq áýejaıynyń jobalaý-smetalyq qujattamasy ázirlenip jatyr. Atalǵan qujatqa sáıkes jalpy aýdany 3 200 sharshy metr bolatyn, saǵatyna 70 jolaýshyǵa qyzmet kórsetýge qabiletti qos qabatty jańa áýejaı keshenin salý kózdelip otyr. Uzyndyǵy 2,5 myń metr ushý-qoný jolaǵy, taksı joly men perron jóndeledi. Sondaı-aq aeronavıgasııalyq jáne meteorologııalyq jabdyqtardy satyp alýǵa qarajat kózdelgen. Qostanaı, Astana jáne Almatyǵa qoljetimdi baǵamen sýbsıdııalanatyn reısterdi iske qosý josparlanǵan.
Áýeli Arqalyqtan oblys ortalyǵy Qostanaı qalasyna, Astana men Almatyǵa áýe reısteri ashylady. Mamandardyń pikirinshe, Úkimet sýbsıdııa bóletindikten, jolaýshylar úshin áýe bıletteriniń baǵasy da qoljetimdi bolmaq. Bastapqy jobada Arqalyq áýejaıyn qalpyna keltirýge 8 mlrd teńgeden astam qarajat qajet.
«Qazir ushý alańy men perron jobasyn jasap jatyrmyz. Termınal ǵımaraty apatty jaǵdaıda. Ony túgel súrip tastap, jańa ǵımarat salamyz. Sáýir aıynda jobany aıaqtap, mamyr aıynda saraptamaǵa jiberemiz. Qazirgi eseppen alsaq, áýejaı qurylysyna 8,3 mlrd teńge qarjy kerek. Biraq bul soma joba qujaty ekspertızadan ótken soń, taǵy da naqtylanady», deıdi oblystyq Jolaýshylar kóligi jáne avtomobıl joldary basqarmasy basshysynyń orynbasary Bolat Seıdahmetov.
80-jyldardyń basynda qaladan 7 shaqyrymdaı jerde salynǵan áýejaı 1998 jyly jumysyn toqtatqan. Buǵan deıin arnaıy avtobýs, taksı tolastamaıtyn bul nysanǵa búginde eshkim at izin salmaıdy. Burynǵy aerovokzal ǵımaratynyń kirpishteri de ustaǵannyń qolynda, tistegenniń aýzynda ketip, qıraǵany qırap, qazir qur qańqasy ǵana úńireıip tur. Kezinde «Il», «Tý» ushaqtaryn qabyldap, ushyryp jatatyn ushý-qoný alańy da tozyp bitken. Arqalyq turǵyndarynyń aıtýynsha, kezinde áýejaı halyqaralyq áýe reısterin de qabyldaǵan.
Ábden qırap, búlingen nysan 2020 jyly bastapqy quny 30 mln teńgege baǵalanyp, aýksıon arqyly jekemenshikke ótip ketken. Alaıda menshik ıesi ábden tozyǵy jetken áýejaı ǵımaratyn qaıta satpaq bolyp, ol týraly habarlamaǵa nysannyń astyq qoımasyna arnalǵan fazendaǵa qolaıly ekenin jazyp qoıǵan. Buǵan óńir turǵyndary narazy bolyp, quzyrly oryndarǵa bos jatqan aýmaq áýe qatynasy úshin áli de qyzmet ete alatynyn aıtyp shaǵym túsirgen. Alaıda kópke deıin jabýly qazan jabýly qalpynda qaldy.
«Áýejaı aılaǵynyń ınfraqurylymy, tehnıkalyq múmkindigi soǵan saı edi. Osy aeroport, odan árirekte bes qabatty ǵımarat boldy, odan keıin janarmaı beketi, aeronavıgasııasy boldy. Avtopark te osy mańda turatyn. Mynaý jolaqtarmen úlken áýe kemeleri ushyp jatatyn. Ushaqtar dál osy jerge qonatyn. Otyz jyldan beri kóptiń kókeıinde júrgen, alaıda sheshilýi óte qıyn másele edi. Aıta-aıta, tipti, kúder úze bastaǵan edik. Prezıdenttiń aýzynan áýejaı salynady degendi estigende qýanǵanymyzdan tóbemiz kókke jetkendeı boldy», deıdi qala turǵyny Maqsut Rahılın.
О́ńir turǵyndarynyń aıtýynsha, Prezıdent pármenimen qolǵa alynyp jatqan Ortalyq – Batys kúre joly men Arqalyq áýejaıy Torǵaı óńiriniń tynysyn ashyp, áleýmettik-ekonomıkalyq damýyna serpin beredi. Sondaı-aq kásipkerlik pen týrızmniń óris alýyna, óńirde avıasııany, onyń ishinde shaǵyn avıasııany damytýǵa mol múmkindik beredi.
Arqalyq áýejaıy Amangeldi, Jangeldın aýdandarynyń aýmaǵynda jatqan «Altyn dala» memlekettik tabıǵı rezervaty úshin de qolaıly bolmaq.
«Jumys babymen Astana, Qostanaı, Almatyǵa jıi baramyz. Endi jol qysqaratyn boldy. Onyń ústine, bizge shetelden ornıtolog mamandar kóp keledi. Olarǵa da qolaıly bolady. Odan keıin byltyr, rezervat aýmaǵyna kerqulan jibergende, janýarlardy ákelgen tikushaqty eski áýejaıdyń ushý jolaǵyn jóndep, sol jerge qondyrdyq. Endi jańa áýejaı iske qosylsa, ańshylyq, saıatshylyq týrızm damıdy, bizge de, halyqqa da tıimdi bolady», deıdi tabıǵı rezervattyń dırektory Dúısenǵalı Qalıbekuly.
Qostanaı oblysy