«Egemen Qazaqstan» gazetin kóp jyldan beri jazdyryp alyp oqımyn. Bir nómirin qalt jibermeımin. Bul basylymnyń halyq aldyndaǵy bedelin eskere otyryp, ózimdi kópten tolǵandyryp júrgen birer usynysymdy jetkizýdi jón kórdim.
Ákem Júrkeı Pusyrman – Ekinshi dúnıejúzilik soǵysqa qatysqan maıdanger. «Otan soǵysy», «Dańq» ordeni, «Za otvagý», t.b. medaldermen marapattalǵan. Bul derekterdi Reseıdegi arhıvke hat jazyp, solardan aldym. 1942 jyly basyna zeńbirek oǵynyń jaryqshaǵy tıip, 6 aı gospıtalde jatyp, I top múgedegi bolyp elge oralǵan. Keıin oblystyń kóptegen sharýashylyǵynda partııa qyzmekteri retinde eńbek etti.
Ákemniń de, meniń de týǵan jerim – Batys Qazaqstan oblysy, Syrym aýdanynyń «Qyzyl tý» ujymshary. Qazir Alǵabas aýyly dep atalady. Bul 1968–1970 jyldary mıllıon put astyq tapsyrǵan odaqqa áıgili ujymshar edi. Osy jerden kóptegen maıdanger shyqty. Qaıyrboldy Galıev «Qyzyl Juldyz», «Otan soǵysy» ordenderimen marapattalǵan. Salyq Jumabaev soǵysty aıaqtap, 1945 jyly elge keldi. 3–4 ordeni bar.
Qabdol Sanatov ta Ekinshi dúnıejúzilik soǵysqa bastan-aıaq qatysqan jaýyngerdiń biri. Jaǵy synyp, elge 1945 jyly oralady. Onyń da birneshe orden-medali bar. Men aýyldas maıdangerler jaıynda jergilikti gazet-jýrnalǵa, kitaptarǵa birtalaı maqala jarııaladym.
Qazirgi tańda Alǵabas aýylyndaǵy Mádenıet úıiniń aldynda saıabaq bar. Bıyl Jeńistiń 80 jyldyǵyna oraı sol jerge jergilikti ardagerlerge arnalǵan durys eskertkish ornatý, sýburqaq salyp, joldy jóndeý jaıynda ákimderge hat joldap, ótinish jasaǵanmyn. Biraq olardyń bári meni túrli syltaý aıtyp shyǵaryp salyp júr. Osy eldi mekennen shyqqan batyr atalardy umytpaýymyz kerek. Ardagerler jaıynda jazylǵan kitaptardy kóbirek bastyryp shyǵaryp, ár aýyldaǵy kitaphanaǵa tapsyrý qajet.
Ekinshi usynysym mynaý. Meniń 1982 jyly týǵan balam Aslanbek Sosıaluly 25 jyl eńbek etip, keıin dertke shaldyqty. Astanaǵa baryp, júrekke ota jasatty. Jubaıy 2014 jyly 30 jasynda týberkýlezden qaıtys boldy. Artynda 3 uly qaldy. Olardy zaǵıp ájesi búkil zeınetaqysyn berip, er jetkizdi. Oqytyp, adam etti. 2014 jyldan beri ulym az qamtylǵan otbasy esebinde kezekte tur. Biraq páter kezegi keler emes. О́zi aýyratyndyqtan, esh jerde jumys istemeıdi. Balalarym kóp jyldan beri jer telimin alý úshin kezekte tur. Oblys ákimi jer joq, ornyna jataqhanadan oryn beremiz degen, ol da bos sóz boldy. Sonda jetim balalarǵa kim qamqor bolady?
Osy máseleni «Egemen Qazaqstan» gazeti arqyly kóterip, kómek qolyn sozsańyzdar deımin.
Sosıal PUSYRMAN,
jazýshy-jýrnalıst,
Oral