Aıbyny asqaq armııa

Búgin Astana tórinde ótetin paradtyń basty jańalyqtarynyń biri bolyp otyrǵan ushqyshsyz ushý apparattarynyń sherýde naqty qaı túri jáne neshesi ushyp ótetini týraly Qorǵanys mınıstrligi resmı málimet taratpady. Bálkim áskerı qupııa bolar.

Degenmen daıyndyq barysyn kórý maqsatynda uıymdastyrylǵan baspasóz-týryna baryp-qaıtqan tilshimiz qorǵanys salasy ókilderinen otandyq «Shaǵalanyń» ushyp ótetinin anyqtaı alypty. Al túriktiń áıgili «Bayraktar»-ynan tamyr tartyp, jetildirile túsken «Anka» drony tý­raly ázirge naqty aqparatymyz joq. Dese de elimizdiń áýe qorǵanysy tehnıka­lary­nyń qatarynda «Anka» drony bar ekeni ras.

Jalpy, jahandaǵy jáne óńirdegi qazirgi geosaıası ahýal, áskerı qaqtyǵystar ar­qany keńge salyp jata bermeı, etek-jeńdi jınap, qaýipsizdikti qamdaýǵa barynsha májbúrlep otyr. Bul burynǵy soǵys dástúrindegideı jaıaý ásker sanyn emes, teh­nıkanyń, tehnıka bolǵanda da búgingi ozyq ónimderdi kóptep jınaýdy talap etip otyr. Sebebi árige barmaı-aq irgemizdegi Reseı men Ýkraına arasyndaǵy qaqtyǵys tehnıkanyń da, soǵan saı taktıkanyń da túbegeıli ózgergenin kórsetedi. Osyǵan baılanysty Memleket basshysy Qaýipsizdik Keńesiniń otyrystarynda, ózge de mańyzdy jıyndarda Úkimetke armııany jańǵyrtý isin shyndap qolǵa alýdy únemi tapsyryp keledi.

Bıylǵy 26 aqpanda ótken Prezıdent Qasym-Jomart Toqaevtyń tóraǵalyǵymen ótken Qaýipsizdik Keńesiniń otyrysynda da armııany jańǵyrtý jáne áskerı ın­fraqurylymdy jetildirý máseleleri qaraldy. Memleket basshysy Qarýly kúsh­terdi odan ári damytý boıynsha bir­qatar naqty tapsyrma bergen-di. Árıne, sol tapsyrmalardyń ishinde áskerı dron­dardyń áleýetin arttyrý máselesi de bolǵanyna esh kúmán joq. Keıingi ýaqytta elimizdiń Qarýly kúshteri ushqyshsyz ushý apparattaryn óristetip keledi. Iаǵnı Memleket basshysy – Qarýly kúshterdiń Joǵarǵy Bas qolbasshysynyń tapsyrmasy aıasynda Qazaqstan armııasyn joǵary dáldikti jáne joǵary tehnologııalyq qarý-jaraqpen, sonyń ishinde ushqyshsyz ushý apparattarymen jabdyqtaý basym baǵyt­tardyń biri bolyp kún tártibinde tur.

Oǵan byltyrǵy Qazaqstan armııasynyń quramalarynda jáne áskerı bólimderinde ushqyshsyz avıasııalyq júıeler bólim­sheleri qurylǵany aıǵaq. Qorǵanys mınıstr­liginiń resmı aqparatyna súıen­sek, búginde qarý-jaraq quramynda barlaý­shy-soqqysh ushqyshsyz ushý appa­raty «Wing Loong» jáne barlaý ushqysh­syz ushý apparaty «Skylark» bar. Túrkııa­nyń qazirgi zamanǵy ushqyshsyz ushý appa­raty «Anka» tájirıbelik áskerı synaq­tardan sátti ótip, qarý-jaraqqa alyndy.

Qazirgi tańda sala mamandary ush­qyshsyz ushý apparattaryn qoldaný boıynsha halyqaralyq tájirıbeni belsendi túrde zerttep jatyr. Jalpy, bul salada elimiz baýyrlas Túrkııamen etene baılanys ornatyp, áskerı áriptestikti nyǵaıtyp keledi. Bile bilsek, Túrkııa qazirgi tańda áskerı ush­qyshsyz ushý apparattaryn óndirý ári eksporttaý boıynsha álemdik kóshbasshy elge aınaldy. Byltyr ekijaqty áskerı yntymaqtastyq sheńberinde Qorǵanys mınıstri general-polkovnık Rýslan Jaq­sylyqov Túrkııadaǵy Saha EXPO-2024 halyq­aralyq kórmesinde bolyp, «Baykar Defence» kompanııasynyń bas dırektory Halýk Baıraktarmen kelissóz ótkizgen. Sol saparda mınıstr R.Jaqsylyqovtyń elimizdiń aýmaǵynda jedel deńgeıdegi tak­tıkalyq ushqyshsyz avıasııalyq júıe­ler men barrajdy oq-dáriler ón­dirisin oq­shaý­laý máselesi boıynsha Jol kartasyn ázir­leýdi ýaǵdalasyp kelgeni qýantarlyq.

Keıinirek, elimizdiń áskerı delegasııasy Ystanbul men Ankaraǵa sapary kezinde áskerı «Baykar», «Havelsan», «Aselsan» jáne «Transvaro» kompanııalarynyń zaýyttarynda, óndiristik sheberhanalarynda, jobalaý bıýrolarynda bolyp, olardyń ón­dirip jatqan ónimderimen tolyq tanysty.

«Corlu» jáne «Kesan» oqý-synaq polıgonynda túrik mamandary «Bayraktar Akici», «Bayraktar TB3», «Bayraktar TB2», «Bayraktar Kalkan» ushqyshsyz avıa­sııalyq júıelerin jáne «Mosquito X» bar­rajdy oq-dárileri ónimderin prak­tıka­lyq túrde tanystyrdy. Buıyrtsa, bul áskerı tehnı­­kalar da otandyq áýe qorǵanysynyń qata­ryna qosylyp jatsa, nur ústine nur bolar.

«Aselsan» jáne «Havelsan» kompa­nııalarynyń kásiporyndarynda qazaq­standyq sarapshylar jerústi basqarý radarlary, bıiktik ólshegishter, drondarǵa qarsy júıeler, geografııalyq taldaý jú­ıesi, ártúrli sımýlıator men keshen­di jal­pyáskerı operasııalardy ımıta­sııa­lyq modeldeý quraldarymen tanysty.

Kelissózder nátıjesinde Qorǵanys mınıstrligi men «Baykar» kompanııasy arasynda jumys kezdesýiniń hattamasyna qol qoıyldy. Onda túrik tarapynyń elimiz Qarýly kúshterine «Bayraktar Kalkan», «Bayraktar Mini» ushqyshsyz avıasııalyq júıelerin jáne «Mosquito X» operasııalyq barrajdy oq-dárilerdi áskerı synaqtar ótkizý úshin tegin berýge nıettenip otyr.

Sondaı-aq ushqyshsyz ushý apparattaryna qarsy quraldar ázirlenip, zert­telýde. Almaty qalasyndaǵy Radıo­elektronıka jáne baılanys áskerı-ın­jenerlik ınstıtýtynyń mamandary ushqyshsyz ushý apparattaryna qarsy qarý-jaraqtyń tájirıbelik partııasyn jasap, ony qazirgi ýaqytta tájirıbelik paıdalaný kezeńinen ótkizip jatyr. Bul qurylǵylar ushqyshsyz ushý apparattaryna qarsy kúresýge arnalǵan, bul el­diń qorǵanysy úshin óte mańyzdy, óıt­keni drondarǵa qatysty qaýip ósip keledi.

Elimiz jabdyqtar jetkizýdi ártarap­tandyrý aıasynda Batys kompanııalarymen de jumys isteı bastady. Qorǵanys mınıstrligi baspasóz qyzmetiniń habarlaýynsha, aldaǵy ýaqytta kedergiler stansalaryn jáne drondarǵa qarsy qarý­lardy satyp alý josparlanǵan. Bul áýe keńistigin qorǵaý jáne drondarǵa qarsy kúres múmkindigin keńeıtýge septigin tıgizbek.

Keıingi ýaqytta Qorǵanys mınıstr­ligi oqý-ádistemelik jıyn aıasynda ush­qysh­syz ushý apparattary jú­ıesi ope­ratorlarynyń da jarysyn uıymdas­tyryp júr. 1 mamyrda ótken jarysqa óńirlik qolbasshylyqtar men áskerı oqý oryndarynyń 25 komandasy qatysty. Is-sharany qorytyndylaǵan Qorǵanys mınıstri general-polkovnık Rýslan Jaqsylyqov qazirgi zamanǵy urysta ma­ńyz­dy artyqshylyq týdyratyn ush­qysh­syz ushý apparattaryn paıdalaný aıasy keńeıip, áskerı ámbebap tehnıkaǵa aınalyp kele jatqanyna toqtaldy. Sondaı-aq operatorlardyń kásibı qasıetterdi jarys barysynda tolyq kórsete alǵandaryn atap ótti.

Bul jarysta leıtenant Súndetbaı Dúısenbaev (41433 áskerı bólimi), serjant Ilııas Ábilqasov (30217 áskerı bó­limi), Qur­lyq áskerleri áskerı ınstı­týtynyń jaýyngeri kishi serjant Roman Smırnov, Aqylbek Tynyshtyqov syndy operatorlar kásibı áskerı ekenin kórsete aldy.