AZAMATTY ARDAQTAÝ ANTOLOGIIаSY

Astanada Qazaqstan Respýblıkasynyń Tuńǵysh Prezıdenti – Elbasy Nursultan Nazarbaev týraly elimizdiń bas gazeti – “Egemen Qazaqstanda” 1991 – 2010 jyldar aralyǵynda jarııalanǵan maqala­lar, saraptamalar, óleń-jyrlar, Memleket basshysymen júrgizilgen suhbattar toptastyrylǵan “Elbasy” kitabynyń tusaýkeser rásimi ótti. Bul sharaǵa ǵalymdar, Pre­zı­dent Ákimshiliginiń qyzmetkerleri, Parlament Senaty men Máji­li­siniń depýtattary, jazýshylar, jo­ǵary oqý oryndarynyń oqytýshy­lary men stýdentteri, basqa da ki­tapqumar qaýym qatysyp, jınaq­tyń mán-mańyzymen, avtorlardyń eldigimiz, memlekettigimiz týraly taǵylymdy oılarymen tanysty. Rásimde “Egemen Qazaqstan” respýblıkalyq gazeti” AQ pre­zıdenti Saýytbek Abdrahmanov: “Bul jınaq mereıtoıǵa tartý ázirleý maqsatymen daıyndal­ma­ǵan. Bul jınaq basymyzdaǵy ba­ǵymyzdy baǵalaýǵa shaqyrý úshin, qoldaǵy qazynamyzdyń qadirine jetýge úndeý úshin daıyndalǵan. Prezıdent týraly sóz Elbasynyń ózinen buryn eldiń ózine kóbirek kerek. Keleshegimiz úshin kerek. Qadym zamannan qaǵanyn qadir­lep, hanyn qasıet tutqan eldiń bolashaqta da bıliktiń baǵasyn biletin, halyqtyń ózi saılap, eki tizgin, bir shylbyrdy qolǵa bergen adamyn qaltqysyz qurmetteý, el basshysyna taq turý dástúri or­nyǵa túsýi úshin kerek. Basshysyna taq turatyn el – basyna baq tu­ratyn el”, – dep budan keıingi oıyn Memleket basshysynyń fenomenimen, Elbasy uǵymynyń mán-mańyzymen tolyqtyryp áń­gimelep berdi. Osy oraıda basy­lym basshysy jınaqtyń mańyzy jóninde aıtqanda kólemi 880 bet­tik kitaptyń ón boıynda jıyrma jylǵa da jetpeıtin ýaqyt ishinde qırandydan, qulandydan memleket qurý, qoǵamdy bir formasııadan ekinshi formasııaǵa aýystyrý, ótpeli kezeńdegi qıynshy­lyq­tar­dan eseńgireı jazdaǵan halyqty tar jol, taıǵaq keshýden aman-esen alyp ótý, eldiń eńsesin kóte­rý, aıaǵynan tik turǵyzý, alys ta jaqyn da, Batys ta, Shyǵys ta moıyndap, sanasatyn, qurmet­teı­tin elge aınaldyrý, san túrli se­bep­terge baılanysty birneshe ǵa­syr boıy dúnıejúzilik órkenıet­ten shettetilip qalǵan eldi jer-ja­hanǵa tanytý, tipti EQYU ta­rıhyn­da tuńǵysh ret azııalyq mem­leket, tuńǵysh ret TMD memleketi, tuńǵysh ret halqynyń negizgi bóligi musylman dinin ustanatyn memleket, tuńǵysh ret túrki tildes ult uıystyryp otyrǵan memle­ket­tiń Eýropaǵa tóbe bı bolatyndaı jaǵdaıǵa jetkizý sııaqty uly min­detterdi sheshe alǵan Azamattyń asqaq beınesiniń aıshyqty ashyl­ǵanyn atap ótti. Osylaı deı kelip, S.Abdrahmanov elimiz táýelsizdik alǵan kezden beri zııaly qaýym ókilderiniń bári Elbasy, eltaný taqyrybynda jıi qalam tartyp júrgenderin, solardyń deni gazet betinde jarııalanyp kele jat­qa­nyn, olardyń bárin kópshiliktiń kitaphanalardan izdep oqýyna ýaqyt ketetinin eskere otyryp, basylym ujymy Prezıdent týra­ly gazet betinde shyqqan mate­rıal­dardy “Elbasy” kitabyna toptastyrýdy jón kórgenin aıtty. Baılanys jáne aqparat mı­nıstri Asqar Jumaǵalıev kitap­tyń tusaýkeserine qatysýdy oı­las­tyrǵan eken. Mańyzdy is-sha­ra­lardyń qat-qabat kelýine baı­lanysty tusaýkeser rásimine qatysa almaǵan mınıstr “Elbasy” kitabyna quttyqtaý sózin jetkizýdi orynbasary Nuraı Orazovqa tapsyrypty. Onda bylaı delin­gen: “Qurmetti áriptester! “Egemen Qazaqstannyń” 90 jyldyq mereıtoıynda Nursultan Ábishulynyń basylymǵa bıik baǵa bergeni bárimizdiń esimizde. Pre­zı­dent “Egemen Qazaqstan” gazetin “Otanymyzdyń bas gazeti” dep atap aıtqany barlyǵymyzǵa má­lim. “Egemen Qazaqstan” gazeti bul mártebege ábden laıyq ekenin búgin taǵy bir ret tanytty dep oılaımyn. “Elbasy” jınaǵymen aldyn-ala tanysa aldym. Kitap óte jaq­sy shyqqan. Maqalalar da, suh­bat­tar da tartymdy oqylady. Suh­bat­tarda Prezıdenttiń ár jyldarda­ǵy aıtylǵan oılary tolyq jetkizilgen. Maqalalar Prezıdent eńbegin ár qyrynan sátti ashady. Bul kitapty táýelsizdik tarıh­na­masyna qosylǵan úlken úles dep sanaýǵa bolady. Men redaksııa ujymyna shy­ǵar­mashylyq tamasha tabys tilep, qalamdaryńyz ushtala bersin degim keledi”. Osydan keıin Parlament Se­na­tynyń depýtaty О́mirbek Baı­gel­dı sóz alyp, kitaptyń jaryqqa shyǵýy zańdylyq ekenin, bir saǵat, bir kún, bir aı, bir jyl, bir ǵasyr, bir zaman, bir dáýir bolyp bóli­netin ýaqyttyń qadir-qasıeti, sol kezderi bolatyn uly qubylystar týraly aıtyp, sondaı ýaqytta bolmys-bitimi bólek adamdar dú­nıe­ge keletinin, olardyń ómirde or­ny basqalardan góri aıryqsha bolatynyn atap ótti. Sóıtip “El­ba­sy” kitaby negizinen osy maq­sat­ta jaryq kórgen degen oıyn jetkizdi. Kelesi kezekte sóz alǵan Parlament Senatynyń depýtaty Ǵarıfolla Esim gazet ujymyna jınaqty shyǵarǵandary úshin alǵys sezimin bildirip, Abaıdyń: “Árkimdi zaman súıremek, zamandy qandaı adam bılemek”, degen só­zimen jalǵastyra kele, osy ma­ǵy­nasy tereń oıdy tereńnen oılap qaraǵanda, qanshama dúnıeniń jatqanyn atap ótti. Árbir adam óz zamanynda ómir súrse, sol za­man­dy ózgertetin jandardyń sanaýly ǵana bolatynyn aıtqysy kelgen sheshen qazir memleket basynda Nursultan Nazarbaev sekildi tulǵa turǵanda ár adamnyń ómirine óz­ge­ris keletinin, onyń ózi elimiz táýelsizdigin alǵan kezderi el qamy men qaryn qamyn oılap ketken adamdardyń basyn bir maqsatqa: eldigimizge, táýelsizdigimizge qyz­met etýge jumyldyrǵan eńbeginen kó­rýge bolatynyn aıtty. Sony­men birge ol azattyq alǵan jyly týǵan balalardyń ózi qazir 20 jas­qa kelse, olardyń endi bir osyn­shama jyldan keıin 40-ta qamal alatyn azamattar bolatynyn, sol kezde urpaqtar sabaqtastyǵy zań­dy jalǵasyn taýyp, elimizdiń odan ári jańa qyrynan da damıtynyna seniminiń mol ekenin bildirdi. Rásimde kitappen aldyn-ala tanysqan aǵalarymyzdyń biri, Parlament Májilisiniń depýtaty Kenjeǵalı Saǵadıevtiń de sózi áserli shyqty. Bul jınaq aldymen Prezıdentke emes, bizge, halyqqa kerek dep sózin bastaǵan akademık eńbektiń “Elbasy” dep atalýy ózine unaıtynyn, óıtkeni, kósh­bas­shy degen belgili bir ujymǵa, Prezıdent degen kez kelgen mem­le­ket basshysyna aıtylatynyn, al Elbasy sózi olardyń bárinen bıik turatynyn túsindirip, Nur­sul­tan Ábishulyn osylaı ataýy­myzdyń ózi eldiktiń, eldi tanýdyń, elimizben maqtanýdyń belgisi dep biletinin jetkizdi. Osy oraıda ol Tuńǵysh Prezıdent elimiz úshin tarıhta mańyzdy isterdi qaldyryp otyrǵanyn, onyń ishinde shekara­myz­dy bekitip, el ishinde birlik pen saıası turaqtylyqty saqtap, halyqaralyq sahnada sheteldermen qarym-qatynasty ýaqyt talabyna saı júrgizip kele jatqany halqy­myzdyń memleketimiz úshin maq­tanýǵa turarlyq isteri ekenin jet­kizdi. Sóz oraıy kelgende ǵalym jaqynda Iordanııanyń Amman qalasynda Elbasynyń atyna dańǵyl berilgenin, Túrkııanyń Ankara qalasynda onyń qurmetine eskertkish ornatylǵanyn aıtyp, osynyń ózi bir jaǵynan Prezı­dentke degen qurmet bolsa, ekinshi jaǵynan elimizge maqtanysh ekenin jasyrmady. Osy jerde basylym basshysy S.Abdrahmanov akade­mık­tiń sózine tuzdyq retinde dúnıe júziniń eshbir elinde ózge memleket basshysyna eskertkish ornatylmaǵanyn, bizdiń el ol qurmetti alǵashqy bolyp kórip otyrǵanyn aıtyp, akademıktiń Elbasy uǵymyn eldik uǵymymen astastyrǵan pikiriniń oryndy ekenin aıtyp keleshekte Elbasy aty tek Tuńǵysh Prezıdent Nur­sul­tan Nazarbaevtyń esimimen ǵana baılanysty bolý kerek degen oıyn bildirdi. “El basshysynyń bárin Elbasy deýge bolmaıdy. Elbasy – eldiń basy. Eldiktiń basy. Eldiń, eldiktiń basynda bas­taýynda turǵan adam. El bolýdy bastap bergen, eldi ornatyp bergen adam. Elbasy – Memleket qurý­shy”, dedi basylym basshysy. Ol oı tusaýkeserge qatysqan kóp­shi­liktiń qoldaýyna ıe boldy. Odan ári Memleket basshy­sy­nyń eńbegine berilgen osyndaı joǵary baǵa kórnekti aqyn Nur­ǵo­ja Orazov, Parlament Máji­li­siniń depýtaty Aldan Smaıyl, Memlekettik syılyqtyń laýreat­ta­ry Farıza Ońǵarsynova men Ánes Saraıdyń sóılegen sóz­de­ri­nen de jaqsy kórinis tapty. Sodan keıin rásim ánshiler Gúlmıra Sarına men Ahat Kenjebaevtyń oryndaýyndaǵy ándermen, kitap­tyń tusaýkeseri ótken Ulttyq kitap­hananyń foıesine jınaqtyń shyǵýyna arnalyp, qoıylǵan kórmemen jalǵasty. Rásimge qatysýshylardyń biri áriptes aǵamyz Keńes Iýsýpov bizge: “Bul kitap – Azamatty ardaqtaýdyń anto­logııasy eken”, degen pikir aıtty. Kókeıge qonady. Dastan KENJALIN. Sýretterdi túsirgen Sovetbek MAǴZUMOV.