Antarktıdada tirshilik etetin ımperator pıngvınderi jahandyq jylynýdyń saldarynan joıylyp ketýdiń aldynda tur. Sońǵy 15 jylda olardyń sany 22 paıyzǵa azaıǵany anyqtaldy. Ǵalymdar bul túrge tóngen qaýip buryn boljaǵannan áldeqaıda kúrdeli ekenin eskertedi, dep jazady Egemen.kz.
Zertteýshiler Ýeddell men Bellıngsgaýzen teńizderiniń jaǵalaýyndaǵy on alty iri pıngvın kolonııasynyń spýtnıktik sýretterin zerttedi. Bul kolonııalar álemdegi ımperator pıngvınderiniń úshten bir bóligin quraıdy. Esepteýlerge sáıkes, qazirgi tańda shamamen 250 myń jup pıngvın ǵana qalǵan.
Imperator pıngvınderi teńiz muzynda kóbeıedi. Alaıda jahandyq jylyný saldarynan muz qabatynyń turaqsyz bolýy olardyń kóbeıýine keri áser etýde. Birneshe kolonııada jappaı balapan ólimi tirkelgen – muz erte jarylyp, balapandar sý ótkizbeıtin qaýyrsyndaryn damytpaı jatyp sýǵa batyp ketken.
BAS zertteýshisi Pıter Fretvelldiń aıtýynsha, burynǵy boljamdar naqty qaýiptiń aýqymyn jete kórsete almaǵan. Endi ǵalymdar radıolokasııalyq jáne jylý kameralary arqyly tipti adam bara almaıtyn aýmaqtardaǵy kolonııalardy da baqylaýǵa alýdy kózdep otyr.
Ǵalymdardyń kompıýterlik modeline súıensek, eger jahandyq jylyný qazirgi qarqynymen jalǵasa berse, 2100 jylǵa qaraı ımperator pıngvınderi múldem joıylyp ketýi múmkin. Keı sarapshylar olardyń ońtústikke qaraı kóshetinin boljap otyr, biraq jańa ortaǵa beıimdele alatyny belgisiz.
Imperator pıngvınderi qazirgi klımattyq daǵdarys kezinde tabıǵattyń osaldyǵynyń aıqyn belgisine aınaldy. Olarǵa basty qaýip – ekojúıeniń jylynýy. Ǵalymdar áli de jaǵdaıdy ózgertýge múmkindik bar deıdi. Ol úshin:
Parnıktik gazdar shyǵaryndylaryn azaıtý, Turaqty energetıkaǵa kóshý, Halyqaralyq yntymaqtastyqty kúsheıtý qajet.Tek osyndaı keń aýqymdy sharalar ǵana bul túrdiń joıylyp ketýiniń aldyn ala alady.
Janel TО́LEÝBEKOVA, EUÝ stýdenti