Búgin Premer-mınıstr Oljas Bektenov vegetasııalyq kezeńnen ótý jáne eldiń ońtústik óńirlerin sýarmaly sýmen qamtamasyz etý máseleleri jóninde jıyn ótkizdi, dep jazady Egemen.kz.
Jergilikti jerlerdegi ahýal týraly sý resýrstary jáne ırrıgasııa mınıstri Nurjan Nurjigitov baıandama jasap, Túrkistan, Qyzylorda oblystarynyń ákimderi tyńdaldy. Jıynda ońtústik óńirlerdiń búgingi sý sharýashylyǵy jaǵdaıy talqylandy. Sý resýrstary jáne ırrıgasııa mınıstrliginiń málimetteri boıynsha qazirgi ýaqytta sý qoımalaryndaǵy sý kólemi - 19,2 mlrd tekshe metr. Sýarmaly sý kóleminiń 98%-yn ońtústiktegi bes óńir – Jetisý, Almaty, Jambyl, Túrkistan jáne Qyzylorda oblystary paıdalanady. Bul aımaqtarda 1,2 mln ga jer sýarylady. Bekitilgen josparǵa sáıkes, atalǵan óńirlerge bıylǵy sýarý maýsymynda 10,1 mlrd tekshe metr sý berý josparlanyp otyr. 15 shildedegi jaǵdaı boıynsha ázirge 7 mlrd tekshe metr sý jumsalǵan, vegetasııalyq kezeńniń sońyna deıin eginshilerge taǵy 3,1 mlrd tekshe metr sý berilmek. «Qazgıdromet» RMK bıylǵy sýarý maýsymy elimizdiń ońtústik óńirlerinde jaýyn-shashynnyń az túsýine baılanysty sozylyp jatıqanyn málimdedi.
Sý resýrstary jáne ırrıgasııa mınıstri Nurjan Nurjigitov Almaty men Jetisý oblystaryndaǵy aýyl sharýashylyǵy alqaptaryn sýmen qamtý úshin turaqty jaǵdaı jasalyp jatqynan baıandady. Atalǵan óńirlerdi sýmen qamtýdyń tıimdiligin jaqsartý jáne jedeldigin arttyrý maqsatynda mınıstrlik pen «Qazsýshar» RMK ókilderiniń issaparǵa jiberilgen toby jumys istep jatyr. Jambyl oblysynda da vegetasııalyq kezeń josparly rejımde ótýde. Shý-Talas basseınindegi sý sharýashylyǵy jaǵdaıy qalypty jáne turaqty baqylaýǵa alynǵan. Bıylǵy sýarý maýsymynda 2025 jylǵy sáýirden qyrkúıekke deıin Shý jáne Talas ózenderiniń basseıni boıynsha sý berýdiń jıyntyq josparly kólemi 625 mln tekshe metrdi quraıdy. Shilde aıynyń basynda Qordaı aýdany Qaınar aýylyndaǵy Shý ózeninde qosymsha sorǵy stansasy qosyldy, bul onyń tómengi jaǵyndaǵy ýchaskelerge sý berýdi arttyrýǵa múmkindik berdi. Budan bólek, «Qazsýshar» RMK fılıalynyń kúshimen Shý ózeniniń ýchaskesi tazartylǵan. Túrkistan jáne Qyzylorda oblystarynda bıyl vegetasııalyq kezeń ortasha jyldyq merzimnen 20 kún buryn bastalǵan. Topyraqtyń joǵarǵy qabatynda ylǵaldyń tómendeýine baılanysty aýyl sharýashylyǵy daqyldarynyń sý tutyný kólemi bastapqy kezeńde orta eseppen 50%-ǵa ósip, sýarý kózderine qosymsha aýyrtpalyq týdyrǵan. Sý shyǵynyn ońtaılandyrýǵa jáne aýyl sharýashylyǵy alqaptaryn birkelki sýarýdy qamtamasyz etýge múmkindik beretin kezektestire jáne túngi sýarý júıesi engizilgen. Sý resýrstaryn únemdeýge jáne ekojúıege antropogendik júktemeni azaıtýǵa yqpal etetin kollektorlyq-drenajdy sýdy qaıta paıdalaný belsendi qoldanylady. Tik drenaj jáne sorǵy qondyrǵylary qosylǵan, bul jer asty sýlarynyń deńgeıin turaqtandyrýdy qamtamasyz etedi ári sýarmaly jerlerde melıorasııalyq is-sharalardyń tıimdiligin arttyrady. Túrkistan oblysynda sharýalardy sýmen qamtamasyz etý jumystaryn úılestirý maqsatynda Sý resýrstaryn retteý, qorǵaý jáne paıdalaný komıteti tóraǵasynyń orynbasarlary atalǵan aımaqta júr.
Jıyn barysynda sý resýrstary jáne ırrıgasııa mınıstri Nurjan Nurjigitov Túrkistan oblysynda ylǵaldy kóp qajet etetin daqyldardy ruqsatsyz egýdiń, sondaı-aq ońtústik óńirlerde sýdy zańsyz paıdalanýdyń faktileri anyqtalǵany týraly baıandady. Oljas Bektenov qolda bar sý resýrstaryn tıimdi paıdalanýdy qatań baqylaýdy qamtamasyz etýdi jáne mundaı faktilerge jol bermeýdi tapsyrdy. Túrkistan oblysy ákimdigine halyqty úzdiksiz sýmen qamtamasyz etý úshin aldyn ala tıisti sharalar qabyldaý mindeti júkteldi. Tıimdilik pen únemdilikke, vedomstvoaralyq ózara is-qımylǵa basa nazar aýdara otyryp, sý táýekelderin aldyn ala basqarýǵa kóshý qajettigi atap ótildi. Ylǵaldy kóp qajet etetin daqyldardy ruqsatsyz egýge jol bergen laýazymdy tulǵalar tártiptik jaýapkershilikke tartylatyn bolady. Sonymen qatar jıynda Atyraý jáne Mańǵystaý oblystarynyń turǵyndaryn aýyz sýmen qamtamasyz etý úshin jer asty sýlary ken oryndarynyń resýrstaryn paıdalaný boıynsha qabyldanyp jatqan sharalar talqylandy.