О́tken ǵasyrdaǵy elýinshi jyldar sońynda Syrdan mezozoı dáýiriniń deregi shyqqan eken. Qarmaqshy aýdanynyń ortalyǵy Josaly kentiniń soltústik shyǵysyndaǵy Boztóbe túzilimderine júrgizilgen ekspedısııa barysynda tabylǵan dınozavrdyń tumsyqsyz bas súıegine jasalǵan saraptama bor dáýirine jatatyn alyp kesirtkeniń jasyn da anyqtaǵan. Aral mańynda tabylǵandyqtan, halyqtyq «Aralozavr» ataýyna ıe bolǵan dınozavr qańqasy Syrǵa qaıta oralyp, jańadan ashylǵan tarıhı-ólketaný mýzeıiniń paleontologııa zalynan oryn tepti.
Osydan eki aı buryn ashylǵan tarıhı-ólketaný mýzeıinen qazir adam aıaǵy arylmaıdy. Ujym bolyp kelgenderden bólek, qalalyqtar da, oblys ortalyǵyna qydyryp kelgender de eń aldymen osy ǵımaratqa asyǵady. Basqa óńirden kelgen aǵaıyndaryn ákelip, tarıh derekterimen tanystyratyndar da az emes. Jazǵy kanıkýl kezinde oqýshylarǵa mýzeıge kirý tegin bolǵandyqtan, jańadan ashylǵan zaldardy qyzyqtaǵan balalar qatary da kóp.
«Qyryq jyl pana bolǵan burynǵy ǵımarattyń qor saqtaý ǵımaraty shaǵyn edi, myńdaǵan eksponatty talapqa saı saqtaý qıyndyq týdyryp kelgen. Mýzeı zalynyń tarlyǵy da kóp nársege kedergi-tin. Qazir onyń bári umytyldy. Jańa ǵımarattyń jertólesindegi 800 sharshy metr aýmaq qor saqtaýǵa berildi», deıdi oblystyq tarıhı-ólketaný mýzeıi dırektorynyń orynbasary Janat Ahmetova.
Eki aı buryn mýzeıdiń ashylý saltanatyna oblysqa saparmen kelgen Premer-mınıstrdiń orynbasary Ermek Kósherbaev qatysyp, ult ataýyn qaıtarǵan Qyzylordanyń Alash astanasy atanǵan kezeńiniń 100 jyldyǵyna oraılastyrylǵan óńirdegi bastamalarǵa oń baǵasyn bergen.
Qurylysyna «Samuryq-Qazyna» ulttyq kompanııasy úles qosqan jańa mýzeıde eksponattardy tanystyrý úshin zamanaýı tehnologııalar, jasandy ıntellekt múmkindikteri qoldanylady. Ekspozısııalyq alańy eki myń sharshy metrden asatyn mýzeı zaldaryndaǵy jádigerler kelýshilerdi qyzyqtyra túsedi.
«Basqa oblystarda da salynyp jatqan mýzeıler kóp qoı. Biraq dál bizdegideı ǵımarat joqtyń qasy. Buryn túrli qujattar, fotolarǵa den qoısaq, qazir ol qatarǵa mýltımedııalyq tehnologııa qosyldy. Kelýshiler ár eksponat týraly arnaıy taqtaıshadan úsh tilde tolyq málimet ala alady», deıdi mýzeı dırektorynyń orynbasary.
Jańa ǵımarattaǵy jańalyq – mıllıondaǵan jyl buryn Qazaqstan, onyń ishinde osy Syr tabanynda ómir súrgen alyp kesirtke qańqasy. Tabıǵat jáne paleontologııa zalyndaǵy «Aralozavr» – uzyndyǵy 8-9, bıiktigi 2 metr, salmaǵy shamamen 5 tonnaǵa jetetin alyp kesirtke. Myńǵa jýyq kishkentaı tisteri bar bas súıek qańqasy janýardyń shópqorekti bolǵandyǵyn kórsetedi.
Myńdaǵan jádigerdi talapqa saı saqtaı alatyn ǵımaratta balalarǵa arnalǵan mýzeı de bar. Ortaǵasyrlar órkenıeti, Ǵaryshty ıgerý, Kıeli mura men Alash zııalylaryna arnalǵan zal da el baıtaǵy atanǵanyna bir ǵasyr tolǵan Qyzylorda jurtyna tamasha tartý.
Qyzylorda