Qanysh Sátbaev pen Álkeı Marǵulan jas shaǵynan bir-birimen syılasqan. Jaqyn aralasqan kezi – Semeı muǵalimder semınarııasynda qatar oqyǵan shaǵy. Bul ortada Júsipbek Aımaýytuly men Muhtar Áýezov te bar.
Saıası qýǵyn-súrginge toly 30-jyldar da, qıyn-qystaý 40-jyldar da ótti. Alashtan, elshil talaı azamattan aıyryldy...
Qanekeń, Muqań, Álekeń basy soǵystan soń Qazaqstan ǵylym akademııasynda toǵysty.
Q.Sátbaev – akademııa prezıdenti. M.Áýezov – jazýshylyq pen ádebıettaný ǵylymynda kóshbasshy.
Á.Marǵulan – jańa ǵana enshi alǵan qazaq ǵylym ordasy arheologııa bóliminiń basshysy. Keıin etnografııa bólimine jetekshilik etti.
Akademııa quryla sala korrespondent-múshe bolyp saılanǵan Álekeń 1958 jyly tolyq múshelikke (akademık) ótip, ǵylym tórindegi Qanekeń men Muqańnyń janyna sátimen jaıǵasty.
Akademık Álkeı Marǵulan birtýar Qanysh Sátbaev jóninde bylaı depti: «Eger Qanysh geologııanyń sońyna túspeı, biryńǵaı ádebıet salasymen ketse, asa talantty jazýshynyń biri bolar edi. Muny jas kezinde jazǵan novellalary, ádebıet, mýzyka, bı óneri týraly maqalalary, Abaı, Jambyl, Muhtar haqyndaǵy jazbalary aıqyn kórsetedi».
Muqań men Álekeńnen «Osy Qanysh geologııada artyna qandaı mura qaldyrdy?» dep suraǵanda, olar búı dep jaýap qatqan: «Akademık Qanysh Sátbaevtyń zertteýi óte kóp. Áıtkenmen bir ýaqytta ol Qazaqstannyń jerasty qazba baılyǵy qupııasyn túgel ashýdy maqsatty túrde kidirtken. Sirá, el bolashaǵyn oılasa kerek. Dana ǵoı. Jaryqtyq sózin «Qazaqstan qazynasy urpaǵymyz úshin qajet!..» dep túıindeýshi edi».
Qanekeń kózi tirisinde M.Áýezov pen Á.Marǵulandy laıyqty baǵalaǵan.
Ulttyń tuńǵysh akademıgi ǵylym mańdaı termen keletinin jıi qaperge salǵan. Álekeń amandasa barǵan jastarǵa: «Qanysh aǵalaryń «Eńbek shıratady, ómir úıretedi» dep otyratyn. Burynǵydan qalǵan «Kóp izdegen kómbeniń ústinen shyǵady» degendi zertteýmen, jazýmen baılanystyryp aıtatyn» degen eken.
Sabyr ShÁRIP,
PhD