Konstıtýsııalyq komıssııaǵa kelip túsken usynystar muqııat zerdelenip, Ata zań jobasyna qosymsha normalar engizildi. Bul týraly Konstıtýsııalyq reformalar jónindegi komıssııanyń 11-shi otyrysynda Konstıtýsııalyq Sot tóraǵasynyń orynbasary Baqyt Nurmuhanov aıtty, dep jazady Egemen.kz.
«Konstıtýsııa jobasynyń 8-shi babynda menshiktiń eki nysany tanylady jáne teń qorǵalady delingen. Olar – memlekettik jáne jeke menshik. Kóptegen usynysta bul normanyń barlyq menshik nysandaryn qamtymaıtyny aıtylǵan. Osylaısha, atalǵan baptyń 1-shi tarmaǵy «Qazaqstan Respýblıkasynda barlyq menshik túri tanylady, olarǵa kepildik beriledi jáne teń qorǵalady» dep jazyldy», dedi Baqyt Nurmuhanov.
Jobanyń 14-shi babynyń 2-shi tarmaǵynda adam quqy men bostandyǵy ár adamǵa týmysynan tıesili, olar absolıýtti jáne olardan eshkim aıyra almaıdy dep kórsetilgen. Azamattar men mamandar bul normany kúsheıtýdi usynyp, «adam quqy men bostandyǵy zańnamanyń mazmuny men qoldanylýyn aıqyndaıdy» dep qosýdy suraǵan.
«Sot sheshimimen ǵana»: Turǵyn úı quqyǵyna kepildikti konstıtýsııalyq deńgeıde kúsheıtý usynyldy
Bul usynystar eskerilip, tarmaq «Adam quqy men bostandyǵy ár adamǵa týmysynan tıesili, olar absolıýtti jáne olardan eshkim aıyra almaıdy, qoldanystaǵy quqyǵynyń mazmuny men qoldanylýy osyǵan qaraı anyqtalady» dep jazylatyn boldy.
«14-shi baptyń 3-shi tarmaǵynda Qazaqstan azamatynyń óz azamattyǵyna oraı quqyqtary men mindetteri bar delingen. Azamattyq adamnyń memleketpen konstıtýsııalyq-quqyqtyq baılanysyn bildiredi. Demek, el azamattary Konstıtýsııada belgilengen quqyqtardyń, bostandyqtar men mindetterdiń tolyq kólemine ıe jáne zań aldynda teń. Atalǵan baptyń 5-shi tarmaǵy da naqtylandy. О́zgergen redaksııa boıynsha, adamnyń jáne azamattyń quqyqtary men bostandyqtaryn iske asyrý basqa tulǵanyń quqy buzbaýǵa jáne bostandyǵyn shektemeýge tıis, konstıtýsııalyq qurylys negizderine, qoǵamdyq tártipke, azamattardyń densaýlyǵy men qoǵamnyń adamı bolmysyna nuqsan keltirmeýge tıis», dedi ol.
Budan bólek, Quryltaıdy taratý tetigin neǵurlym ıkemdi ári ymyraǵa kelýdi kózdeıtindeı etý týraly usynystar da eskerildi. Osyǵan baılanysty «taratady» degen tujyrym «taratýǵa quqyly» degen nusqamen aýystyryldy.
Artýr Lastaev: Sot sheshiminsiz turǵyn úıden aıyrýǵa da, baspanadan shyǵarýǵa da jol berilmeıdi
«Jalpyhalyqtyq talqylaý úshin jarııalanǵan Konstıtýsııa jobasynda bul ókilettikter ımperatıvti túrde bekitilgen. Endi Prezıdenttiń atalǵan ókilettikterin dıspozıtıvti formada tujyrymdap, quqyq retinde bekitý usynylady. Tıisti ózgerister 46-baptyń 2), 4) jáne 8) tarmaqshalaryna, 57-baptyń 1-tarmaǵyna jáne 62-baptyń 1 jáne 2-tarmaqtaryna engizildi», dep túsindirdi Komıssııa múshesi.
Sonymen birge kórsetilgen konstıtýsııalyq normalarda Quryltaıdy taratýǵa shekteýler qoıylady. Tótenshe nemese soǵys jaǵdaıy kezinde, prezıdent ókilettiginiń sońǵy alty aıynda, aldyńǵy taratýdan keıingi bir jyl ishinde nemese Konstıtýsııanyń 51-babynda belgilengen jaǵdaıda Quryltaıdy taratýǵa bolmaıdy.
Jańa Konstıtýsııada ótpeli kezeńniń barlyq rásimderi naqty jazylady