Almatyda qazaq rýhanııatynyń kórnekti ókili, Qazaqstannyń eńbek sińirgen qaıratkeri, aıtys óneriniń janashyry Júrsin Ermannyń 75 jyldyq mereıtoıyna arnalǵan «Ulytaýdan – Alataýǵa» atty konsert ótti. Respýblıka saraıyndaǵy merekelik keshte Prezıdent Qasym-Jomart Toqaevtyń quttyqtaý hatyn Almaty qalasynyń ákimi Darhan Satybaldy oqyp, ystyq lebizin jetkizdi. Aqynǵa Prezıdent Jarlyǵymen berilgen «Qazaqstannyń Halyq jazýshysy» qurmetti ataǵynyń kýáligi saltanatty jaǵdaıda tabys etildi.
«Halqymyz sizdi bedeldi qoǵam qaıratkeri ári talantty pýblısıst retinde jaqsy biledi jáne qurmetteıdi. Aıtys ónerin jańǵyrtýǵa qosqan úlesińiz aıryqsha. El birligi men halyqtar dostyǵyn arqaý etken shyǵarmalaryńyz oqyrmanǵa jaqyn ári túsinikti. Sizge zor densaýlyq pen shyǵarmashylyq tabys tileımin» delingen Prezıdent quttyqtaýynda.
Qasıetti Ulytaý topyraǵynda dúnıege kelip, halyqtyq ónerdi qaıta tiriltken óner janashyrynyń eren eńbegi osy jyldarda aıtyssúıer qaýymnyń kóz aldynda ótti. Aıtys qaıta túlegen tusta estııar baladan eńkeıgen qarııaǵa deıin ulttyq ónerdiń jankúıerine aınaldy. Ol Ulytaýdan Alataýǵa deıingi darhan dala daryndaryn tanytyp, qazaqtyń tól óneri – aıtysty ǵana emes, ulttyq rýhanııatymyzdyń san-salasyna qan júgirtip, talaı-talaı óner ıesin báıgege qosty.
Aıtys ónerin ótken ǵasyrdyń 80-jyldarynan bastap televızııa salasyna ákelip, kórermenmen qaýyshtyrdy. Buqaralyq sıpat alyp, respýblıkalyq-televızııalyq aıtys qaıta jandandy. Eldik múdde, erlik mura, qoǵamdyq máseleler, halyqtyń áleýmettik turmysy, til, dil men din máselesi aıtys taqyrybyna arqaý boldy. Osy jyldarda aıtys jańa deńgeıge kóterildi. Rýhanı mektepke aınaldy.
Rýhanııat janashyry uıymdastyrýshylyq bastamasymen respýblıkalyq deńgeıde aıtystar ótkizip, asyl muramyzdy jańǵyrtty. Osy jyldarda ot aýyzdy, oraq tildi aqyndar kórkem sózdiń qunaryn keltirip, kórigin qyzdyrdy. Aıtys óneri táýelsizdikten deıin jańa sıpatta damydy. Ol aımaqtaǵy aqyndar mektebiniń jandanýyna yqpal etti. Sóz saıysyna túsken jas aqyndar azat oı, erkin pikirlerimen kórermen júregine jol taýyp, eldik máselelerdi erkin jyrlaı bastady.
Júrsin aqynnyń qalamynan týǵan jyr jınaqtary, pýblısıstıkasy oqyrmannyń ystyq yqylasyna bólendi. Shyǵarmalarynda ulttyq rýh, týǵan jerge degen súıispenshilik, eldik murat órnekteldi. Ol óleńderine qoǵam shyndyǵyn, adam taǵdyryn arqaý etti. Aqynnyń tuńǵysh óleńder jınaǵy – «Janartaý» 1983 jyly jaryq kórdi. Izinshe «Araıly kún, armysyń», «Ulytaýǵa bardyń ba?..», «Eki tizgin, bir shylbyr», «Qudiretke júginý» sııaqty birneshe kitaby oqyrmanǵa jol tartty. Aqyndar aıtysy jınaǵyn shyǵarý, zertteý isi de únemi qaperinde turdy. Bir suhbatynda «Qalamǵa jastaý kezde umtylǵanda jazarym áldeqaıda kóp bolar ma edi. Desem de jazǵan dúnıelerimniń ózine rızamyn» degen belgili qalamger aıtystyń óz shyǵarmashylyǵyna áseri, ulttyq folklorlyq muralardy ıgerýge yqpaly týraly jaǵymdy pikir bildirgen bolatyn.
Osy jyldarda ult rýhanııatyna qosqan eńbegi elenip, halqynyń qurmetine bólendi. «Qurmet», «Parasat», «Otan» ordenderiniń ıegeri atandy. Qazaqstan Jazýshylar odaǵy taǵaıyndaǵan Muqaǵalı Maqataev atyndaǵy syılyqpen eki márte marapattaldy.
Qazaq rýhanııatynyń qabyrǵaly ókilderi, qoǵam qaıratkerleri, jyrsúıer qaýym qatysqan saltanatty keshte tulǵanyń ǵumyr joly men shyǵarmashylyq belesin arqaý etken derekti fılm kórsetilip, óleńderi oqylyp, kórermen sahnalyq qoıylymdardy tamashalady.
Osy mereıli kúnde ustazyn quttyqtaǵan shákirtteri men izbasarlary óleń arnap, qurmet kórsetti. Mereıtoı keshinde 30 jylda aqyndarǵa 300-den astam avtokólik mingizgen aıtys abyzyna shákirtteri temir tulpar syılady.
ALMATY