Sheteldegi otandastarymyzdyń aıqyn ustanymy

– Sheteldegi daýys beretin otandasta­ry­myzdyń jalpy sany – 14 380 adam. Referendým ýchas­ke­lerinde daýys berý Astana ýaqy­tymen tańǵy saǵat 03.00-de Tokıo men Seýl qalalarynda bas­taldy. Saǵat 08.00-ge deıin 23 referendým ýchaskesi ashylyp, olarǵa kelip daýys bergender sany 198 adamdy qurady, – dedi SIM ókili.

Aıta ketsek, shetelderde refe­rendým kezinde 54 elde orna­lasqan 71 referendým ýchaskesi jumys istedi. Qazir álemdegi áske­rı-saıası jaǵdaıdyń shıele­nisýine, sondaı-aq el azamattary sanynyń tómen bolýyna baılanysty 10 eldegi 11 ýchas­ke (Iran, Izraıl, Iordanııa, Qatar, BAÁ (2 ýchaske), Oman, Lıvan, Kýveıt, Ýkraına jáne Efıopııa) jabyq boldy.

Vıse-mınıstr sheteldegi refe­rendým ýchaskeleriniń eń sońǵy­sy AQSh-tyń San-Fransısko qala­synda ashylǵa­nyn aıtty. Qazaq­stan men AQSh arasyndaǵy ýaqyt aıyrma­shy­lyǵyna baılanysty Astana ýaqy­tymen saǵat 16.00-de Vashıng­ton, Nıý-Iork, Ottava qalala­ryndaǵy jáne saǵat 19.00-de San Fransısko qalasyn­daǵy referendým ýchaskeleri jumysyn bas­taǵan. San-Fransıskodaǵy ýchaske búgin saǵat 08:00-de jabyldy.

Kúnshyǵys eli Japonııadaǵy №425 re­ferendým ýchaskesi jergi­likti ýaqyt­pen saǵat 07.00-de ashyldy. Koreıa Res­pýblıka­syndaǵy №422 ýchaske de jumy­syn osy ýaqytta bastady.

SIM baspasóz qyzmetiniń máli­metin­she, Tokıo qalasyndaǵy referendým ýchaskesinde otandasymyz, «Nıhon» ýnı­versıtetiniń 3-kýrs stýdenti Jibek Aıdyn alǵashqy bolyp daýys berdi.

– Referendým elimizdiń aldaǵy damý baǵyty úshin mańyzdy. Bul ashyq­tyqty qamtamasyz etip, qoǵam pi­kirin jan-jaq­ty eskerýge múm­kin­dik beredi. Memleket árbir azamat­tyń óz tańdaýyn jasaýyna qajet­ti jaǵdaı jasap otyr, al biz úshin bel­sendi azamattyq ustanym tanytý – mańyzdy mindet, – dedi J.Aıdyn.

Ol sondaı-aq shetelde turatyn otandastarymyz elimizdiń dıp­lomatııalyq ókildikteriniń qol­daýymen referendýmǵa qatysýǵa múmkindik alǵanyn atap ótti.

– Bul – elimizdiń bolashaǵyna qatysty jaýapty sheshim qabyl­daýǵa berilgen ortaq múmkindik. Qabyldanatyn sheshim elimizdiń ornyqty ári serpindi damýyna oń yqpal etedi dep senemin, – dedi daýys berýshi.

Sondaı-aq Seýl qalasyndaǵy ýchaskede alǵashqylardyń biri bolyp Azııa orman yntymaqtastyǵy uıymynyń (AFoCO) qyzmetkeri Qazaqstan azamaty Ernar Sársen­baev daýys berdi. Ol shetelde júr­gen azamattarǵa mańyzdy saıa-sı úderiske qaty­sýǵa múmkindik jasal­ǵanyna rıza bolyp, bul árbir azamattyń azamattyq jaýap­kershiliginiń kórinisi ekenin atap ótti.

– Mundaı mańyzdy ulttyq máse­le­ler boıynsha óz pikirińdi bil­dirý – ár aza­mattyń paryzy. Refe­rendým elimizdiń damýy men bolashaǵyna qatysty mańyz­dy she­shim qabyldaýǵa múmkindik beredi, – dedi ol.

Jalpy, Astana ýaqytymen saǵat 09.30-da álemniń 30-dan asa elinde referendým ýchaskeleri jumys istedi. Japonııa men Ońtús­tik Koreıadan keıin Qytaı, Sınga­pýr, Mońǵolııa, Malaızııa, Taı­land, Vetnam men Indonezııada ýchas­keler ashyldy. Buǵan qosa daýys berý Reseı, Úndistan, Ázer­baı­jan, Armenııa, Grýzııa, Qyr­ǵyzstan, Pákistan, Tájikstan, О́zbek­stan men Túrikmenstanda belsendi júrdi.

Saǵat 13.00-ge qaraı SIM baspa­sóz qyzmeti Eýropa elde­rin­de referendým ýchaskeleriniń ashylǵanyn málimdedi. Onyń ishinde Bolga­rııa, Grekııa, Latvııa, Lıtva, Rýmy­nııa, Fınlıandııa, Estonııa, Aýs­trııa, Belgııa, Germanııa, Ispa­nııa, Italııa, Majarstan, Nıder­land, Norvegııa, Polsha, Slova­kııa, Fransııa, Horvatııa, Che­hııa, Moldova, Shveısarııa, Shve­sııa, Ulybrıtanııa men Portý­ga­lııa­da otandastarymyz daýys ber­gen.

Sonymen qatar Kıpr Respýb­lı­kasyn­da Qazaqstan elshiligi janynan №511 ýchaske ashylyp, alǵash ret jumys istedi.

Saǵat 14.00-ge deıin shetelderde Qazaqstannyń 66 referendým ýchaskesi ashylyp, olarǵa kelip daýys bergender sany 3 248 adamǵa jetti. Máselen, Parıjde ornalasqan №410 referendým ýchaskesi jergilikti ýaqytpen tań­ǵy saǵat 07.00-de jumysyn bas­­tady. Fransııadaǵy ýchaske eli­­miz­­diń Konsýldyǵynda, Elıseı jazy­ǵynyń mańaıynda orna­lasqan. Referendýmda alǵashqy bolyp daýys bergender osynda bi­lim alyp jatqan magıstranttar bol­dy. Fransııada barlyǵy 200-den asa adam tirkelgen. Daýys berý jergilikti ýaqytpen saǵat 20.00-ge deıin júrgizilip, Astana ýaqy­tymen túngi 00.00-de aıaqtaldy.

El­imizdiń tanymal dzıýdoshy­lary, 2024 jyly ótken Olım­pııa oıyndarynyń qola júl­degeri Ǵusman Qyrǵyzbaev pen álem chempıonattarynyń eki dúr­kin júl­degeri Ábıba Ábý­ja­qy­nova elimizdiń Chehııa Res­pýb­lıkasyndaǵy elshiligi ja­nyn­­daǵy №437 referendým ýchas­ke­sine baryp, daýys berdi. Osy­laı­sha, Nım­býrk qalasynda ótip jat­­qan halyqaralyq oqý-jat­ty­­ǵý jıy­nynda júrgen sport­shy­­lar ózderiniń azamattyq ustanymdaryn bildirip, el úshin mańyzdy saıası oqıǵaǵa qoldaý kórsetti.

Máskeýdegi ýchaskede tanymal otandyq stendap-komık Evgenıı Chebatkov daýys berdi.

– Búgin ǵana men Chelıabiden ushyp keldim jáne úıge barmaı turyp referendýmda daýys berý­di sheshtim. Otanymnan alys, kóp ýaqyt Máskeýde turyp jat­sam da, meniń sana-sezimim qa­zaq­standyq bolyp qala beredi. Qazirgi turaqsyz jáne aýmaly-tók­peli zamanda men memleket ómirine qatystylyǵymdy sezinip, ózimniń azamattyq ustanymymdy tanytatyn sátten qalys qalǵym kelmeıdi, – dep pikirin bildirdi ártis.

Syrtqy ister mınıstrliginiń máli­metine súıensek, Túrkııada daýys ber­genderdiń basym bóligi – stýdentter. Qa­zaqstannyń Ystan­buldaǵy Bas konsýl­dyǵyna qaras­ty provınsııalarda bilim alyp jatqan stýdentter referendýmǵa kelip, tańdaýyn jasady. Elshilikte daýys bergen jastar elge degen saǵynyshyn án-kúımen jetkizip, erekshe kóńil kúı syılaǵan.

Sonymen qatar Tashkent qala­synda ornalasqan referendým ýchaskesine kógaldaǵy hokkeıden áıelder ulttyq quramasy, sondaı-aq Almaty oblysynyń baıdarka men kanoede esý komandasy kelip, azamattyq ustanymdaryn bildirdi.

Ortalyq referendým komıs­sııasynyń múshesi Á.Janábilova brıfıngte Astana ýaqytymen saǵat 16.00-de Vashıngton, Nıý-Iork pen Ottava qalalarynda re­fe­­rendým ýchaskeleri ashylyp, ju­my­syn bastaǵanyn aıtyp ótti. Al osy ýaqytta Ońtústik Koreıa, Japonııa, Qytaı, Sıngapýr, Malaızııa, Mońǵolııa, Vetnam, Indonezııa men Taılandtaǵy shetel­dik referendým ýchaskeleri jumy­syn aıaqtady. Osylaısha, bul ýaqyt­qa deıin shetelde referen­dýmnyń 12 ýchas­kelik komıssııasy jumysyn támamdap, 8 079 (56,1 paıyz) el azamaty daýys berdi.

Ortalyq referendým komıssııasynda saǵat 19.00-de ótken brıfıngte SIM mınıstriniń orynbasary Arman Isetov shetelderdegi 59 ýchaskeniń jumy­sy jalǵasyp jatqanyn aıtty. Atap aıt­qan­da, Ortalyq Azııa, Eýropa, Ońtús­tik jáne Soltústik Amerıka elderin­de otan­dastarymyz daýys berip jatyr.

– Referendým ýchaskelerinde daýys berý úderisi Astana ýaqytymen tańǵy saǵat 03.00-den beri júrgizilip keldi. Ýaqyt aıyrmashylyǵyna baılanysty saǵat 19.00-ge deıin sheteldegi barlyq ýchaske ashylyp, onyń 14-i jabylyp úlgerdi. Osyǵan deıin kelip daýys bergender sany – 9 050 adam. Saǵat 00.00-ge deıin sheteldegi 64 ýchaske óz jumysyn aıaqtady. AQSh-tyń San-Fransısko qalasyndaǵy referendým ýchaskesi eń sońǵy bolyp 16 naýryzda Astana ýaqytymen saǵat 08.00-de sheteldegi saılaý jumysyn támamdaıdy, – dedi SIM ókili.