Elimizde jańa Konstıtýsııa jobasyn qabyldaý máselesi boıynsha referendým aıaqtaldy. Ortalyq referendým komıssııasy usynǵan aldyn ala derekterge sáıkes, el halqynyń 73,24 paıyzy daýys berdi. Sarapshylardyń aıtýynsha, bul – joǵary kórsetkish. El halqy mańyzdy úderiske beıjaı qaramaı, jaýapkershilik tanytyp, belsendi boldy.
Referendým tańǵy saǵat 07.00-de bastaldy. Ortalyq referendým komıssııasy kúni boıy eki saǵat saıyn brıfıng ótkizip, halyqtyń daýys berý qarqynyn habarlap otyrdy. Máselen, ORK tóraǵasynyń orynbasary Muhtar Erman oblystar men Astana, Almaty, Shymkent qalalarynyń komıssııalary usynǵan aqparatqa sáıkes, saǵat 07.00-de óńirlerde 10 388 ýchaske daýys berýge kiriskenin málimdedi.
– 92 ýchaskede aýmaqtyq komıssııalardyń qabyldaǵan sheshimderine sáıkes daýys berý tańǵy saǵat 06.00-de bastaldy. Tizimderge 12 461 796 azamat engizildi. Ýchaskelik komıssııalar azamattardyń jazbasha ótinishteri boıynsha daýys berý quqyǵyn beretin barlyǵy 17 514 esepten shyǵarý kýáligin berdi. Respýblıkada 10 388 daýys berý ýchaskesi bar, – dedi M.Erman.
Úsh saǵattyń ishinde (saǵat 10.00-degi jaǵdaı boıynsha) elde 2 393 844 azamat daýys berdi. Ortalyq referendým komıssııasynyń múshesi Lázzat Súıindiktiń málimetine sáıkes bul kórsetkish tizimge engen azamattardyń 19,21 paıyzyn qurady. Tańǵy ýaqytta daýys bergenderdiń arasynda Qaraǵandy oblysynyń halqy belsendilik tanytty, saǵat 7.00-10.00 aralyǵynda qaraǵandylyqtardyń 26,64 paıyzy daýys berip úlgergen. Odan keıin Qyzylorda oblysy – 24,02, Túrkistan oblysy 21,21 paıyzben kósh bastady. Al Pavlodar (16,36 paıyz) men Abaı (17,98 paıyz) oblystary turǵyndarynyń belsendiligi tómen boldy. Sondaı-aq Almaty qalasynyń halqy ózge megapolıstermen salystyrǵanda ádettegideı eń tómengi kórsetkishke ıe boldy, 9,54 paıyz. Astana qalasy – 20,68, Shymkent qalasy 21,36 paıyzdy kórsetken.
Túski saǵat 12.00-de ORK múshesi Ásel Janábilova 4 677 595 azamattyń daýys bergenin málimdedi, bul jalpy referendýmǵa qatysýshy halyqtyń 37,54 paıyzyn qurady. ORK múshesiniń aıtýynsha, azamattardyń ýaqytsha bolý oryndaryndaǵy 106 ýchaskede daýys berý aıaqtaldy.
Bul ýaqytta Aqtóbe oblysynyń turǵyndary 45,37 paıyzdyq kórsetkishpen kósh bastady. Abaı, Aqmola, Almaty, Atyraý, Jetisý, Qaraǵandy, Qyzylorda, Túrkistan, Soltústik pen Shyǵys Qazaqstan oblystarynyń da belsendilik kórsetkishi 40 paıyzdan, al Batys Qazaqstan, Jambyl, Qostanaı, Mańǵystaý, Pavlodar, Ulytaý óńirleriniń kórsetkishi 30 paıyzdan asty. Almaty qalasynyń kórsetkishi bes paıyzǵa kóterilip, 14,85 paıyzdy qurady. Elorda halqynyń daýys berý kórsetkishi – 31,23, Shymkent qalasy 42,59 paıyzǵa jetti.
Eki saǵattyń ishinde jańa Ata zań jobasyn qabyldaý boıynsha referendýmda daýys berýshilerdiń sany 6 471 378 adamǵa jetti. Brıfıngte Ortalyq referendým komıssııasynyń hatshysy Shavhat О́temisov 14.00-degi jaǵdaı boıynsha 6 339 425 azamat bıýlleten alyp, daýys berýshi el halqynyń jartysynan astamy (51,93 paıyz) tańdaý jasaǵanyn habarlady.
– «Respýblıkalyq referendým týraly» Konstıtýsııalyq zańnyń 31-baby 2-tarmaǵyna sáıkes eger referendýmǵa qatysý quqyǵy bar azamattardyń jartysynan kóbi daýys berýge qatysqan bolsa, referendým ótkizilgen dep sanalady, – dedi komıssııa múshesi Sh.О́temisov. Eske salsaq, jalpy referendýmǵa qatysýǵa 12 461 796 adamnyń quqyǵy bar.
Al saǵat 16.00-ge deıin 8 mln-nan sál astam adam daýys berdi. Ortalyq referendým komıssııasynyń múshesi Ásel Janábilova: «8 029 286 azamat bıýlleten aldy. Bul tizimge engizilgen azamattardyń 64,43 paıyzyn qurady», dep málimdedi. Bul ýaqytta da oblys halqynyń belsendiligi joǵary boldy. Máselen, Qyzylorda oblysy boıynsha – 82,02, Aqtóbe oblysy – 77,65, Qostanaı oblysy – 70,96, Almaty oblysy – 68,23, Batys Qazaqstan oblysy – 60,61, Atyraý oblysy boıynsha 64,33 paıyzǵa jetti.
Al basty megapolısterde referendýmǵa turǵyndardyń qatysýy árkelki boldy, Astana qalasynda – 47,76, Almaty qalasynda 28,16 paıyz kórsetkish tirkeldi. Shymkent halqynyń 72,61 paıyzy daýys berdi.
Saǵat 18.00-de daýys berýshilerdiń sany 6 paıyzǵa kóterildi. Ortalyq referendým komıssııasynyń hatshysy Shavhat О́temisovtiń habarlaýynsha, el boıynsha daýys berýshiler sany shamamen 8 845 280 adamǵa jetip 70,98 paıyzdy qurady. Qyzylorda oblysy turǵyndarynyń 91,80 paıyzy saıası is-sharaǵa qatysyp, daýys berdi. Sondaı-aq 6 óńir (Aqtóbe, Jambyl, Qaraǵandy, Qostanaı, Túrkistan, Shyǵys Qazaqstan) halqynyń qatysý kórsetkishi 80 paıyzdan asyp, osy referendýmda belsendilik tanytty.
20.00-de daýys berý aıaqtalyp, referendým ýchaskeleri jumysyn toqtatty. Ortalyq referendým komıssııasy tóraǵasynyń orynbasary Muhtar Erman: «Ýchaskelik komıssııalar daýystardy sanaýǵa kiristi. Qoldanystaǵy zańdar normalaryna sáıkes referendým ýchaskelerinde daýystardy sanaý ýaqyty daýystardy sanaý bastalǵan sátten bastap on eki saǵattan aspaýǵa tıis», dep málimdedi brıfıngte.
Osylaısha, 9 126 850 el azamaty (73,24 paıyz) bıýlleten alyp, daýys berdi. Daýys berý bastalǵaly alda kele jatqan Qyzylorda oblysynyń saılaýshylary kósh basynda boldy – 93,04 paıyz. Astanada saılaýshylardyń – 60,36, al Shymkentte 75,82 paıyzy qatysty. Ońtústik astananyń belsendiligi tómen boldy, Almaty turǵyndarynyń 33,43 paıyzy ǵana daýys berýge keldi.