Memlekettik qyzmet – el damýynyń negizgi tetikteriniń biri. Sondyqtan bul salany zaman talabyna saı jetildirý, memlekettik apparattyń tıimdiligin arttyrý jáne halyqqa kórsetiletin qyzmetterdiń sapasyn kóterý – árdaıym memlekettik saıasattyń basym baǵyttarynyń qatarynda. Osy maqsatta júzege asyrylyp jatqan reformalar memlekettik basqarý júıesiniń jańa sapalyq deńgeıge kóterilýine jol ashyp keledi. Jýyrda Memleket basshysy qol qoıǵan jańa «Qazaqstan Respýblıkasynyń memlekettik qyzmeti týraly» zań da osy baǵyttaǵy mańyzdy ári júıeli qadamdardyń biri. Atalǵan qujat memlekettik qyzmet salasyn odan ári jańǵyrtyp, ashyqtyq, ádildik jáne kásibılik qaǵıdattaryn kúsheıtýge baǵyttalǵan. Osy oraıda jańa zańnyń negizgi jańashyldyqtary men onyń memlekettik qyzmet júıesine ákeletin ózgeristeri týraly Memlekettik qyzmet isteri agenttiginiń Astana qalasy boıynsha departamentiniń basshysy, ádep jónindegi keńes tóraǵasy Erbol JOLDANǴARMEN suhbattasqan edik.
– Erbol Qabdyǵalıuly, memlekettik qyzmet týraly jańa qujattyń basty maqsaty qandaı?
– О́zderińizge málim, 2026 jyldyń 19 mamyrynda Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev «Qazaqstan Respýblıkasynyń memlekettik qyzmeti týraly» zańǵa jáne «Qazaqstan Respýblıkasynyń keıbir zańnamalyq aktilerine memlekettik qyzmet máseleleri boıynsha ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly» zańǵa qol qoıǵan bolatyn.
Atalǵan zańdar Memlekettik qyzmetti damytýdyń 2024–2029 jyldarǵa arnalǵan tujyrymdamasy negizinde ázirlenip, Memleket basshysynyń memlekettik qyzmet júıesin odan ári jetildirýge qatysty tapsyrmalaryn iske asyrý maqsatynda qabyldandy.
Qujattyń negizgi maqsaty – memlekettik qyzmettiń tıimdiligin arttyrý, azamattarǵa baǵdarlanǵan servıstik modeldi qalyptastyrý, memlekettik apparattyń kásibı deńgeıin kúsheıtý jáne kadrlyq úderisterdi tolyq sıfrlandyrý. Jalpy alǵanda, zań memlekettik qyzmet júıesin jańa sapalyq deńgeıge kóterýge baǵyttalǵan.
– Zańda memlekettik qyzmettiń mıssııasy men qaǵıdattaryna erekshe nazar aýdarylǵany aıtylyp júr. Bul neni bildiredi?
– Buǵan deıin memlekettik qyzmetti quqyqtyq retteý kóbine eńbek qatynastary sheńberimen shektelip keldi. Al onyń mıssııasy, qoǵamdyq máni men strategııalyq róli quqyqtyq turǵyda naqty aıqyndala bermegen edi.
Jańa zań osy olqylyqtyń ornyn toltyryp, memlekettik qyzmettiń ulttyq basymdyqtardy iske asyratyn negizgi ınstıtýt retindegi mártebesin naqty bekitedi. Osy maqsatta zańda memlekettik qyzmettiń maqsaty, ony ótkerý qaǵıdattary, sondaı-aq memlekettik qyzmetshilerge, olardyń laýazymdyq mindetterine qoıylatyn talaptar júıelengen.
Buǵan deıin bul normalar ártúrli normatıvtik-quqyqtyq aktilerde shashyrańqy túrde kórinis tapsa, endi bir qujat aıasynda naqty ári úılesimdi túrde aıqyndalyp otyr. Bul memlekettik qyzmettiń qoǵam aldyndaǵy jaýapkershiligin kúsheıtip, kásibı qyzmetti birizdendirýge múmkindik beredi.
– Azamattarǵa baǵdarlanǵan servıstik model týraly aıtyp ótseńiz.
– Qazir memlekettik organdar jumysynyń tıimdiligi olardyń halyqtyń suranysyna qanshalyqty jedel ári sapaly jaýap bere alýymen ólshenedi. Osyǵan baılanysty zańda memlekettik qyzmetshilerdiń klıentke baǵdarlanǵan minez-qulyq modelin engizý kózdelgen.
Qalyptasyp jatqan quqyqtyq negizdiń basty baǵyty – memlekettiń azamatpen ózara is-qımylynda adamǵa baǵdarlanǵan tásildi kúsheıtý. Bul turǵyda «Memleket adam úshin emes, adam memleket úshin» degen ustanymnyń jańa mazmunmen jańǵyrǵanyn atap ótken jón.
Memlekettik qyzmetterdi kórsetý barysynda ákimshilik, sıfrlyq jáne quqyqtyq kedergilerdi azaıtýǵa baǵyttalǵan birqatar túzetýler qarastyrylǵan. Bul qyzmet kórsetý sapasyn arttyryp, ony azamattarǵa qoljetimdi ári túsinikti etedi.
– Al jastardy memlekettik qyzmetke tartý baǵytynda qandaı ózgerister bar?
– Iá, jańa zań kadrlyq saıasattyń jańa standartyn qalyptastyrýdy kózdeıdi. Osyǵan baılanysty jas ári talantty mamandardy memlekettik qyzmetke tartý maqsatynda memlekettik qyzmetke kirýge aldyn ala daıarlaý ınstıtýty engizilip otyr.
Bul tetik memlekettik basqarý júıesine qajetti quzyretterdi qalyptastyrýǵa baǵyttalǵan bilim berý jáne praktıkalyq is-sharalar keshenin qamtıdy. Ol mektepten bastap joǵary oqý oryndaryna deıingi kezeńdi qamtyp, jastardyń memlekettik qyzmetke júıeli túrde beıimdelýine múmkindik beredi.
– Memlekettik qyzmetke qyzyǵýshylyq tanytqan azamattarǵa irikteý rásiminiń ashyqtyǵy mańyzdy. Osy turǵyda irikteý júıesi qandaı ózgeristerdi kózdeıdi?
– Eń mańyzdy ózgeristerdiń biri – konkýrstyq rásimderdiń tolyq sıfrlyq formatqa kóshýi. Endi kandıdattardy irikteý «E-qyzmet» ıntegrasııalanǵan aqparattyq júıesi arqyly júzege asyrylady.
Bul sheshim irikteý úderisiniń ashyqtyǵyn, obektıvtiligin, qoljetimdiligin qamtamasyz etedi. Sonymen qatar adam faktorynyń yqpalyn barynsha azaıtyp, konkýrsqa qatysýshylarǵa teń múmkindikter qalyptastyrady.
– Memlekettik qyzmette talantty mamandardy tartýmen qatar, olardyń kásibı damýy men mansaptyq ósýine jaǵdaı jasaý da mańyzdy. Jańa zańda bul baǵytta qandaı tetikter qarastyrylǵan?
– Zańda «B» korpýsy memlekettik qyzmetshileri úshin laýazymdyq deńgeıge baılanysty eńbekaqy mólsherin aıqyndaı otyryp, bir laýazym sheńberinde kóldeneń mansaptyq ósý tetigin engizý kózdelip otyr.
Bul tájirıbeli mamandardyń áleýetin tıimdi paıdalanýǵa, olardyń eńbegin ádil baǵalaýǵa múmkindik beredi. Sonymen qatar eńbekaqy júıesin mansaptyq ósý logıkasymen úılestirý bir laýazym ishinde kásibı damýǵa qosymsha yntalandyrý qalyptastyrady.
– Zańnyń jalpy mańyzyn qalaı baǵalaısyz?
– Bul zań memlekettik qyzmet júıesin sapalyq jańa deńgeıge kóterýge baǵyttalǵan keshendi qujat dep aıtýǵa bolady. Ol memlekettik apparattyń tıimdiligin arttyryp qana qoımaı, azamattardyń memlekettik organdarǵa degen senimin nyǵaıtýǵa yqpal etedi.
Zańda kózdelgen jańashyldyqtar memlekettik qyzmettiń ashyq, ádil, kásibı jáne azamatqa baǵdarlanǵan modelin qalyptastyrýǵa múmkindik beredi. Memlekettik qyzmettiń damýy – el damýynyń kepili. Sondyqtan jańa zańnyń tıimdi iske asyrylýy memlekettik basqarý sapasyn arttyryp, azamattardyń ál-aýqatyn jaqsartýǵa óz úlesin qosady dep senemiz.
Áńgimelesken –
Baný ÁDILJAN,
«Egemen Qazaqstan»