Konstıtýsııa qaǵıdattary múltiksiz oryndalýy tıis

Májiliste Parlament Májilisiniń, Konstıtýsııalyq Keńestiń, Qazaqstan Zańgerler odaǵynyń uıymdastyrýymen «Qazaqstan Respýblıkasy zańnamasynda Konstıtýsııa erejelerin iske asyrýdyń ózekti baǵyttary» taqyrybynda halyqaralyq ǵylymı-praktıkalyq konferensııa ótti. Sharany Májilistiń Zańnama jáne sot-quqyqtyq reforma komıtetiniń tóraǵasy Rahmet Muqashev júrgizse, ol palata Spıkeri Qabıbolla Jaqypovtyń kirispe sózimen ashyldy. Májilis Tóraǵasy osydan 20 jyl buryn qazaqstandyqtardyń jalpyhalyqtyq referendým jolymen Ata Zańdy qabyldaǵanyn, onyń jas memleketimiz da­mýynyń strategııalyq baǵytyn aıqyn­daǵan saıası-quqyqtyq qujat bolý­men qatar, qazaqstandyq aza­mat­tylyq pen patrıotızmdi qalyp­tasty­rý­dyń negizin qa­laǵan mańyzdy memlekettik jáne qoǵamdyq qundylyqqa aınal­ǵanyn atap ótti. Q.Jaqypov osy asa mańyzdy qu­jatty ázir­lep, qabyldaýda Elbasynyń eren eńbegi men tarıhı róline aı­ryq­sha kóńil bóldi.

Májilis Spıkeriniń pikirinshe, Konstıtýsııa – Qazaqstan Prezı­den­tiniń beıbitshilik pen kelisimdi nyǵaıtýdaǵy, memlekettik bılik pen basqarýdy júıeleýdegi, túrli saladaǵy túbegeıli reformalardy oryndaýdaǵy, demokratııalyq ınstıtýttardy damytyp, áleý­mettik jańǵyrtýdy júzege asy­rý­daǵy nyq qadamdardyń berik tu­ǵyr­namasy. Ata Zańnyń mazmuny men mańyzdylyǵyna aıryqsha nazar aýdarǵan Q.Jaqypov elimiz­de áreket etetin barlyq quqyq­tan Konstıtýsııanyń joǵary­lyǵy qaǵıdasynyń múltik­siz saqtalýy kerektigin, halyq­aralyq kelisimder, onyń ishinde Eýra­zııalyq ekonomıkalyq odaq týraly shart elimizdiń Ata Zańynyń ere­je­lerine qaıshy kelmeıtin shekterde ǵana oryndalýy tıistigin basa aıtty. – Eýrazııalyq ekonomıkalyq odaq ortalyqtardyń birinde qa­byl­danatyn múshe elderge ortaq jáne birtutas zańnamany qalyp­tastyrýdy kózdemeıdi. Kimniń tarapynan bolsa da Konstıtýsııanyń erejelerine onyń mazmuny men maǵynasyna qaıshy keletindeı taldaý jasaýǵa jol berilmeıdi, – dedi Májilis Tóraǵasy. Palata Spıkeri óz sózinde eli­miz­diń bas qujatynyń qaǵıdattary men ustanymdaryna sáıkes, qol jetkizilgen tabystar men bolashaq maqsattardy da sóz etti. Ásirese, Elbasy usynǵan bes ınstıtýttyq re­formaǵa basa nazar aýdaryp, ony júzege asyrýdyń «100 naqty qadam – Ult josparyna» toq­taldy. Elbasynyń «Máńgilik El» jo­lyndaǵy strategııalyq tapsyr­malaryn sapaly zańnamalyq qam­tamasyz etý baǵytynda atqarylýy tıis jumystardy atap ótti. Q. Jaqypov konferensııa ju­mysyna tabys tileı kele: – Memleketimizdi odan ári damytýdyń jáne alǵa qoıylǵan bıik maqsattarǵa qol jetkizýdiń birden-bir kepili, boıtumarymyz – Konstıtýsııa. Onyń árbir qaǵı­dasy, árbir erejesi eń joǵary zańdy kúshke ıe jáne múltiksiz oryn­da­lýǵa tıis. Máńgilik solaı bolsyn! – dedi. Odan ári Qazaqstan Respýblı­ka­synyń Memlekettik hatshysy G.Ábdiqalyqova, Konstıtýsııalyq Keńes tóraǵasy I.Rogov, Qazaqstan Respýblıkasy Bas prokýrorynyń orynbasary J.Asanov, Premer-Mınıstrdiń orynbasary B.Sapar­baev, Joǵarǵy Sottyń azamattyq jáne ákimshilik ister jónindegi qadaǵalaýshy sot alqasynyń tóra­ǵasy E.Ábdiqadyrov, Halyq­aralyq zańgerler odaǵy tóraǵa­sy­nyń birinshi orynbasary A.Tagıev quttyqtaý sóz sóıledi. Konferensııa jumysy eki sessııany qamtydy. Alǵashqy sessııa jumysyna Zańnama jáne sot-quqyqtyq reforma komıtetiniń tóraǵasy Rahmet Muqashev tóra­ǵalyq etip, onda Konstıtýsııa talap­tarynyń aıasynda Qazaqstan Respýblıkasynda quqyq qorǵaý men sot júıelerin jáne quqyq qorǵaý ınstıtýttaryn damytýdyń negizgi baǵyttary talqylandy. Atalǵan másele boıynsha sóz alǵan memlekettik organ ókilderi Konstıtýsııa bizdiń quqyqtyq memleket ekenimizdi aıqyndaǵan eń qundy qujat ekenin alǵa tarta kelip, Ata Zań aıasynda qolǵa alynyp jatqan sharalarǵa toqtaldy, Elbasynyń qazaqstandyq kons­tıtýsıonalızmdi kezeń-kezeńmen bekitýdegi taǵdyrsheshti rólin, Konstıtýsııanyń áleýeti men zańnamany jetildirý máselelerin, Úkimettiń zań shyǵarý qyzmetin jetildirýdiń ózekti baǵyttaryn, ishki ister organdarynyń quqyq qol­daný qyzmetiniń erek­she­lik­terin baıandap, adam men aza­mat­tyń quqyq­taryn qamtamasyz etý­diń, sot júıe­siniń qyzmetin zańna­malyq qamta­masyz etýdi damy­týdyń basym baǵyttaryn sóz etti. Al Májilis Tóraǵasynyń oryn­basary Darıǵa Nazarbaeva jetek­shilik etken ekinshi sessııa ju­my­synda Qazaqstan azamattarynyń kons­tıtýsııalyq quqyqtaryn qamta­­masyz etý – memlekettiń áleý­met­tik saıasatynyń basty maq­saty jáne máseleleri taqyryby áńgime ózegine aınaldy. Osyǵan oraı, quzyrly organ basshylary baıandama jasap, memlekettiń áleýmettik jańǵyrtý saıasatynyń maqsaty, bilimdi ultty, memle­ket turaqtylyǵynyń basty faktoryn qalyptastyrý, mádenıet saıasatynyń tujyrymdamasyn iske asyrý, azamattardyń konstı­tý­sııalyq áleýmettik quqyqtaryn iske asyrý tetigi, myń jyldyq dek­la­ra­sııada aıqyndalǵan áleýmet­tik ındıkatorlar júıesin oryn­daý máseleleri jan-jaqty sóz boldy. Konferensııa jumysyn qory­tyndylaı kele, R.Muqashev saıası, zańnamalyq jáne ıdeologııalyq salmaǵy zor bas qujattyń 20 jyl burynǵy tarıhyn eske ala otyryp, Tuńǵysh Prezıdentimiz – Elbasy Nursultan Nazarbaevtyń eren eńbegine toqtaldy. Prezıdenttiń bastamasymen qolǵa alynyp jatqan áleýmettik, ekonomıkalyq jáne quqyqtyq qatynastardy jańǵyrtýǵa baǵyttalǵan keń aýqymdy reformalardy sóz ete kelip, olardy tıimdi júzege asyrý jolynda forýmda aıtylǵan usynystar men pikirlerdiń ózindik orny bar ekenin, onyń barlyǵy zań shyǵarý kezinde de esepke alynatynyn atap ótti.

Asqar Turapbaıuly, «Egemen Qazaqstan».