Shyǵys Qazaqstan oblystyq sotynyń sýdıalary men sot júıesi qyzmetkerleriniń arasynda memlekettik tilden baıqaý bolyp ótti
Til damyǵan jerde kez kelgen salada alǵa basýshylyq aıqyn baıqalyp, adamdardy alǵa jetelep turatyny belgili. Al tildiń órkendeýi ujymdar men mekemelerdegi basshylardyń biliktiligine, memlekettik tildi qurmetteýi men syılaýyna baılanysty ekeni belgili.
– Bizdiń elde til nege damymaı keledi? Ol, eń aldymen mindetteý, qurmetteý, bul qaǵıdany durys baǵalamaýǵa baılanysty alǵa jyljymaı keledi. Ekinshiden, tildi nasıhattaý áli kúnge óz deńgeıinde emes. Onyń ústine halyq qalaýlylary bul baǵytta zańnamalardy durys qabyldamaı otyr. Sondyqtan da, ol bosań, solqyldaq, – deıdi Shyǵys Qazaqstan oblystyq sotynyń tóraǵasy Muhametjan Paqirdinov.
– Shyǵys Qazaqstan oblysynda 36 mekeme bolsa, olarda 250 sýdıa bar. Bul Qaraǵandy oblysynan keıingi ekinshi kórsetkish. Qaraǵandyda osy salany basqarǵan kezimde memlekettik tildi meńgerýge kóńil bólinip qana qoımaı, zań aktilerin, termınderin ıgerýge de nazar aýdaryldy. Kendi Altaıda da mundaı baıqaýlar ótip turady eken. Demek, tildi erkin meńgerý basty nazarda, sol úshin sýdıalar arasynda til baıqaýlaryn ótkizýdi dástúrge aınaldyrdyq, – deıdi Muhametjan Ahmedııauly.
Jaqynda Shyǵys Qazaqstan oblystyq sotynyń jańa mekemesinde “О́sse tilim, men de birge ósemin” atty til baıqaýy bolyp ótti. Oǵan oblystyq qalalyq jáne aýdandyq sottardyń sýdıalary men mamandarynan jasaqtalǵan 26 komanda qatysty. Baıqaý bastalmas buryn oblystyq sotta qyzmet etetin sot mamandary “Qara jorǵa” bıin myń burala bılep berdi.
Til merekesi qyzyqty da tartysty ótti. Oǵan oblystyq sottyń tóraǵasy Muhametjan Paqirdinov jetekshilik etse, oblystyq tilderdi damytý basqarmasynyń bastyǵy Manarbek Muhametjanov qazylar alqasynyń táýelsiz tóreshisi retinde qatysty. “Áserli tanystyrý”, “Eń úzdik sot aktisi”, “Eń úzdik kórinis”, “Úzdik aýdarma”, “Naǵyz qazaqı top” jáne “Naǵyz ultjandy sot mamandary” degen taqyryptar boıynsha ótken baıqaý jınalǵandardy ózine baýrap aldy. Baıqaý tórt týrdan turdy. Birinshi týrdyń qaǵıdasy boıynsha qatysýshylar ózderi atqaratyn jumystardyń erekshelikteri, mindetteri jaıly keńinen áńgimelep berýi tıis edi. Al ekinshi týrda qazaq halqynyń salt-dástúri, bıleri men sheshendik sózderi, maqal-mátelderi qamtylǵan bolatyn.
Sonymen baıqaý qorytyndysynda №2-shi qalalyq sotynyń (quramynda B. Qaısına, N. Saǵıdoldına) komandasy bas júldeni jeńip aldy. Al birinshi orynǵa Shyǵys Qazaqstan oblystyq mamandandyrylǵan aýdanaralyq ekonomıkalyq soty ıe (S. Qabıdoldına, A. Estaı) boldy. Júldeli ekinshi, úshinshi oryndardy Shyǵys Qazaqstan oblysy boıynsha mamandandyrylǵan aýdanaralyq qylmystyq ister soty, №2-shi Kókpekti aýdandyq soty ıelendi. “Naǵyz ultjandy”, “Úzdik sot aktileri” atalymdaryn Tarbaǵataı aýdandyq soty men Shyǵys Qazaqstan oblystyq sotynyń komandalary ıelenip, baǵaly syılyqtarmen marapattaldy.
Sóıtip, “О́sse tilim, men de birge ósemin” baıqaýynyń bastamashysy, qazylar alqasynyń tóraǵasy, til janashyry Muhametjan Paqirdinov jeńimpaz komandalar men jekelegen azamattardy aqshalaı syılyqtarmen, gramotalarmen marapattady. Jaqynda M. Paqirdinov aqparat quraldary ókilderin qabyldap, emen-jarqyn áńgimelesip, olardyń saýaldaryna jaýap qaıtardy. Aldaǵy ýaqytta da mundaı kezdesýlerdiń halyq úshin tıimdi bolatynyn tilge tıek etip, quqyq qorǵaý salasy qyzmetkerlerin nasıhattap júrgen bir top jýrnalısterdi marapattady.
Ońdasyn ELÝBAI.
Shyǵys Qazaqstan oblysy.