Bıylǵy jaz boıy basqasy basqa, qalanyń ortalyq bóliginde ystyq sý bolǵan joq. Jyǵylǵanǵa judyryq degendeı, jýyrda qala boıynsha birjarym táýlikke jýyq sýyq sý bolmaı qaldy. Osy jáıt, mine, taǵy qaıtalanyp otyr. Al onyń zardaby birden sezildi. Ásirese, aýrýhanada tósekke tańylǵan naýqastarǵa qıyn boldy. Al bala- baqshalarynda búldirshinderge ózderimen sý ala kelýi mindettelgenin estigende, ne kúlerimizdi, ne jylarymyzdy bilmedik.
Sóıtsek, baqsaq baqa eken demekshi, mundaı synaq tıisti mekemeler arasyndaǵy ózara eregisten týyndaǵan eken. Iаǵnı, “Semeıvodakanaldyń” “Shyǵysenergotreıd” mekemesine qaryzy 200 mıllıon teńgeden asyp ketipti. Sodan munyń sońǵysy sý stansasyn elektr qýatynan ajyratyp tastaǵan ǵoı. Solaısha eki ortada shybyn ólediniń keri kelgen. Bul ózi jylda osy ýaqytta jıi qaıtalanatyn tirlik. Qala turǵyndarynyń endi álsin-álsin jaryq sóne bastaı ma degen kúdigi de joq emes. Monopolıst mekemelerdiń bul tirligin, árıne, quptaýǵa bolmaıdy. Odan da olar qysqa daıyndyq barysynda basqasha amal qarastyrmaı ma desedi bylaıǵy jurtshylyq.
Burynǵy jyldarǵa qaraǵanda jaǵdaı birshama ońalyp qaldy degenmen, semeılikterdiń ótken qysta da tońyp shyqqany jasyryn emes. Kóńildegi sol alań áli de seıilmeı otyr. О́ıtkeni, munda jańadan salynyp jatqan úlken jylý-elektr ortalyǵynyń qurylysy bıyl da bitpeıtin túri bar. Ol keler jyly ǵana paıdalanýǵa berilýi múmkin. Sonda onyń qurylysy nege saǵyzsha sozylyp bara jatyr degenge keletin bolsaq, munyń sebebi qarjy tapshylyǵynda ma deımiz. О́tkende bul qurylys barysymen Úkimet basshysynyń ózi arnaıy kelip tanysyp ketken. Múmkin mundaǵy jumys ilgerilese endi ilgeriler. Biraq...
Ras, jylý men jaryq, ıaǵnı qalanyń qysqa ázirlik máselesi nazardan tys qalyp otyrǵan joq. Sonyń aıǵaǵyndaı bul másele jýyrda ǵana qalalyq máslıhattyń sessııasynda arnaıy qaraldy. Onda qaladaǵy turǵyn úılerdiń qysqa daıyndyǵy 80 paıyz mólsherinde ekendigi ashyp aıtyldy. Qala kóshelerinde jylý qubyrlary áli aýystyrylyp jatyr. Áıteýir, jylý qazandyqtary túgelge jýyq qysqa ázir eken. Endi tezdetip qajetti kómir jáne mazýt qoryn jınap alý kerek. Bolmasa ótken jylǵy jyrdy qala turǵyndary umyta qoıǵan joq. Onda qajetti kómirdi alýǵa qarjy tipti oblys qazynasynan tabyla qoımaǵan. Sóıtip, “sen salar da men salar, atqa jemdi kim salar” deıtin jaǵdaı qalyptasqany da ótirik emes. Sonsoń aıtty-aıtpady turǵyndar men zańdy tulǵalardan jylý men jaryqqa qaryz 250 mıllıon teńgeden astam qarjy tezdetip óz ornyna quıylýy tıis. Al osy maqsatta tıisti mekemelermen birge halyq qalaýlylary, qoǵamdyq uıymdar, jergilikti aqparat quraldary da tize qosa otyryp, birlese otyryp jumys isteýleri kerek-aq. Sonda ǵana qala turǵyndarynyń qystan qysylmaıtyndyqtaryna kepildik bola ma deımiz.
Solaı deı otyryp, bul arada kóp másele páter ıeleri kooperatıvterine qatysty ekendigin aıtpaı ketýge bolmaıdy. Al olardyń qaısybiriniń ózderine bekitilgen úılerdiń qysqa daıyndyǵyna salǵyrt qaraıtyndyǵy da ótirik emes. Sondyqtan olarǵa da óz jumysyn shıratpasa bolmaıdy. О́ıtkeni, qys – qyr astynda.
Dáýlet SEISENULY.
Semeı.