Zańdylyqty qadaǵalaý – udaıy nazarda

Elimizdiń kólik prokýratýrasy azamattardyń quqyn qorǵaýda zańdy qadaǵalaý jumysyn oıda­ǵydaı atqaryp keledi. Olar 2015 jyly óz min­det­terine saı qadaǵalaý barysynda 41 357 zań buzýshylyqtardy anyqtady, 3 040 prokýrorlyq qadaǵalaý ak­tiler engizildi, onyń ishinde 1 782 usynystar qaraldy, 29 talap aryz qanaǵattandyryldy jáne 192 uıǵarym oryndalyp, zańǵa 357 túsindirý berildi, 110 eskertý jasaldy. Júrgizilgen tekserýlerdiń nátıjesinde 34 sotqa deıingi tergeý bastaldy. Qadaǵalaý sharalary negi­zinde 2 784 zańsyz aktiler buzy­lyp, óz­gertildi jáne ártúrli jaýap­ker­shilikke 5 myńnan asa adam tar­­­­tyldy. Elbasynyń tapsyrmasyn oryn­daý maqsatynda negizgi kúsh memlekettiń ekonomıkalyq múd­­­desin qorǵaýǵa, memlekettik bıýdjetti saqtaýǵa baǵyttaldy. Bıýdjetke keltirilgen zalaldyń ornyn óteý kólemi 23,3 mlrd. teń­­geni qurasa, onyń ishinde 21,6 mlrd. teńge salyq jáne basqa da tó­­lemder memlekettiń bıýdjetine óndirildi. Kóleńkeli ekonomıkaǵa qarsy is-qımyl boıynsha jekelegen jumystar júrgizildi. El azamattarynyń quqyq­ta­rynyń saqtalýyna qadaǵalaý júrgizýge asa kóńil aýdarylady. Qabyldanǵan sharalar negizinde 49 252 azamattyń, onyń ishinde 46 677 adamnyń – konstıtýsııalyq qu­qyqtary qorǵaldy, 4 myń­nan asa jumysshyǵa 435 mln. teńgeden asa jalaqy boıynsha bereshek óteldi. Bas kólik prokýratýrasynyń na­ra­zy­lyq­tarymen 26 iri kólik ká­sip­oryndarynyń ujymdyq ke­li­­simderi eńbek zańnamasymen sáıkestendirildi. Memlekettik organdar men mo­nopolıster tarapy­nan negiz­siz tekserýlerge, ákim­shi­lik sharalarǵa jáne basqa da qysymǵa ushyraǵan 1700-den asa kásipkerlerdiń qu­qyqtary qorǵaldy, 800-den asa bıznes sýbektilerine zańsyz tek­se­rýlerdiń aldy alyndy. Sybaılas jemqorlyqpen kú­­res salasynda kólik pro­ký­rorlary­nyń qadaǵalaý akti­lerimen 35 adam tártiptik jaýapkershilikke tar­tyldy, 2 laýazymdy sheneýnik sot­taldy. Máselen, Almaty qalasy kó­lik­­tik baqylaý ınspeksııasynyń je­tekshi mamany QK-niń 307-ba­by­­nyń 2-bóligi boıynsha sottaldy. Sonymen qatar, 28 mln. teń­ge quraıtyn kontrabandalyq ta­­ýar­lardyń ótýine sybaılasa at­sa­lysqan Jambyl oblysy boıynsha veterınarlyq baqylaý jáne qadaǵalaý ınspeksııasynyń laýa­zymdy qyzmetkeri de sottaldy. Bas Prokýror A.Daýylbaev­tyń bergen tapsyrmalaryna sáıkes, kó­lik prokýrorlary bes ıns­tı­týt­­tyq reformany iske asyrý boıynsha «100 naqty qadam» Ult Josparyn iske asyrý barysynda prokýrorlyq qadaǵalaýdyń pármendiligin odan ári arttyrýda. Mundaǵy bizdiń mindetimiz túrli mańyzdy memlekettik jobalardy júzege asyrý kezinde zań­dy­lyqty qamtamasyz etý, áýe­jaı tasymalynyń memleket­tik retteý tıimdiligin jaqsartý, onyń ishinde quqyq qorǵaý organdarymen birlese jumys istep, bıýdjettik qarajatty maqsatsyz paıdalaný faktilerine jol bermeý bolyp tabylady. Ybyraı Tileýǵalıev, Bas kólik prokýrory.