Elbasy Nursultan Nazarbaev Ult Josparynyń «100 naqty qadamyn» belgilep, erteńgi kúnniń boljamyn jasap bergeni málim. Bul kúnde Qazaqstandy álemdegi asa damyǵan 30 eldiń qataryna engizetin jospardy júzege asyrýǵa biz, jetisýlyqtar da úles qosý úshin jumys isteıtin bolamyz.
Memleket basshysynyń «Bizge dollar emes, teńge mańyzdy» degeni kóp jaıdy ańǵartady. Meniń ǵana emes, árbir qazaqstandyqtyń kóńilin dóp basyp, rýhtandyrǵan qanatty sózi birtindep ulttyq valıýtamyzdyń qundylyǵyn kóterýge yqpal eter dep te oılaımyn. Otandyq ónimderdiń, onyń ishinde qurylys jumystaryn júrgizýge óte qajetti materıaldar baǵasynyń kóp qymbattamaýy, azyq-túlik qunynyń asa sharyqtamaı, birdeı derlik deńgeıde saqtalýy da erteńgi kúnge degen senimimizdi nyǵaıta tústi. Búginde Memleket basshysy elimizdi álemdik daǵdarystan kóp qıyndyqsyz alyp shyǵýdyń bar múmkin jolyn qarastyrý ústinde. Osynyń bári, túptep kelgende, eldiń Elbasyna degen qurmetin arttyryp, senimine senim qosýda. Osynyń bárin qoryta otyryp túıgen oıym, memlekettik saıasatqa saı tól mindetimizdi adal atqaryp, elimizdiń daǵdarystan aman ótýine ózindik úlesimizdi qosý perzenttik paryzymyz dep sanaımyn.
Elbasy «Ult Jospary – qazaqstandyq armanǵa bastaıtyn jol» atty baǵdarlamalyq maqalasynda da egjeı-tegjeıli baıandap bergenindeı, ár salanyń qyzmetkeri ózine tıesili bólimmen muqııat tanyssa, aldaǵy jumysyn naqty anyqtaı alady. Qazirgi tańda dúnıejúzindegi memleketter óte aýyr kezeńdi basynan ótkerýde. Munaıdyń baǵasy eńse tikteı alar emes. Jumyssyzdyq álem elderin tyqsyra túsýde. Onyń ústine, Taıaý Shyǵys elderindegi qaqtyǵystar ýshyǵyp, sonyń saldarynan Eýropada bosqyndar qaptap ketti. Bul Kári qurlyqtaǵy jaǵdaıdy tyǵyryqqa tirep otyr.
Al Elbasy «Ult Josparyna» baılanysty baǵdarlamalyq maqalasynda jahandyq daǵdarystan eshbir memlekettiń qutyla almaıtynyn aıta kelip, árbir Qazaqstan azamatynyń eldegi qıyndyqtardy eńserý baǵytyndaǵy jumystarǵa jumyla atsalysýy kerektigin atap kórsetken bolatyn. Jahandyq daǵdarysqa tótep berýdiń birden-bir joly – Bes ınstıtýttyq reformany júzege asyrý baǵytynda qabyldanǵan zańdardy qoldanysqa engizip, onyń minsiz oryndalýyn qamtamasyz etý. Sonyń biri – Eńbek kodeksi jańa jyldan bastap kúshine enip otyr. Qyzý talqylaýdan ótken jańa zańnamada kóptegen ózgerister men tolyqtyrýlar bar. Elbasynyń Bes ınstıtýttyq reformasyn júzege asyrý jónindegi «100 naqty qadam» Ult Jospary tapsyrmasy, Qazaqstannyń Dúnıejúzilik saýda uıymyna kirip, Eýrazııalyq ekonomıkalyq odaq týraly kelisimshartqa sáıkes mindettemeler qabyldaǵany osy jańa Eńbek kodeksiniń kúshine enýine negizgi alǵysharttar jasaǵany belgili. Bul mindettemeler ishki zańnamamyzdy tıisti halyqaralyq uıymdarda qoldanylatyn normalarmen jáne standarttarmen úılestirýdi talap etken edi.
Sondyqtan da, Eńbek kodeksine álemdik is-tájirıbede keńinen qoldanylatyn quqyqtyq ınstıtýttar engizilgenin bilgen artyq bolmaıdy. Eńbek qatynastaryn quqyqtyq jaǵynan retteý isi zor ıkemdilikti, úılesimdilikti talap etedi. Jalpy, ujymdyq kelisimsharttyq qatynastarǵa úlken mán berilip, qyzmetkerdiń eńbektegi jáne áleýmettik múddelerin qorǵaý jóninde jumys berýshilermen ózara bolatyn kelissózderde kásipodaqtardyń róli zańnama sheńberinde kórsetiledi. Eńbek kelisimsharty qashanda eńbek quqynyń negizgi ınstıtýty bolyp sanalǵan. Bul kodekste eńbek kelisimshartynyń merzimi túbegeıli qaıta qaralǵan, atap aıtqanda, kelisimshart merzimi aıaqtalǵanda taraptar ony naqty merzimge nemese belgilenbegen ýaqytqa uzartýǵa quqyly. Eńbek kelisimshartynyń mazmunynan ótemaqylyq jáne kepildi tólemder, qamsyzdandyrý týraly sharttar jaıly mindetti túrdegi tarmaqtar alynyp tastaldy. Kodekstiń jańashyldyǵy – ýaqyt talaby.
Turatbek ShARAPIEV,
Almaty oblystyq dene shynyqtyrý jáne sport basqarmasynyń basshysy.
TALDYQORǴAN.