zertteıtin ortalyq ashý qajet pe?
Semeıde bir top ǵalymdar jabaıy adamnyń bar ekendigi týraly málimdedi. Tarıh ǵylymdarynyń kandıdaty, professor Muhtarbek Kárimov belgisiz tirshilik ıesi týraly san túrli áńgimelerdi bala kúninen estip keledi eken. Tarbaǵataı taýynyń kúngeıi men teriskeıinde denesin túk basqan tirshilik ıesin kórgen adam az bolmapty. Bul jóninde, tipti, Qarabuırat eldi mekeninde aýyzdan-aýyzǵa taraǵan áńgime de bar. Biraq bul oqıǵanyń shyndyqqa qanshalyqty janasatyny ázirge belgisiz. Mamandar osyǵan baılanysty arnaıy ortalyq ashý kerektigin alǵa tartty.
– Qazir Shyńjań jaǵynda qytaılyqtar taýly aımaqtardyń basym bóliginde týrısterge arnap demalys oryndaryn daıyndaýda. Adam aıaǵy baspaǵan quzar shyńdarǵa jol salǵanyn da kórip jatyrmyz. Mundaı jaısyzdyqtan jabaıy tirshilik ıeleri bizge qaraı aýyp kelýi múmkin, – dedi Muhtarbek Kárimov.
Aıta keteıik, qar adamy týraly málimetter alǵash ótken ǵasyrdyń 50-jyldary tarala bastady. Sol kezde kóptegen aqparat quraldary Gımalaı taýyna órlegen alpınısterdiń jabaıy adammen betpe-bet kelgeni týraly habarlaǵan. Osyǵan oraı birneshe ret arnaıy ekspedısııa qurylyp, zertteý júrgizilmek bolǵan. Degenmen, bastamalar sátsiz aıaqtalyp jatty. Rodjerer Patterson men Bob Gımlınniń 1967 jyly túsirgen fılmi mundaı tirshilik ıesiniń bar ekeniniń dáleli sanalǵan. Alaıda, 2002 jyly fılm jelisiniń jalǵan ekeni belgili boldy.
Adamǵa uqsas tirshilik ıesi jaıly san túrli maǵlumattar, shytyrman oqıǵalar, basylym betterinde jaryq kórgen maqalalar, sapasy nashar foto men beınerolıkter jeterlik. Biraq áli kúnge deıin naqty dálel bolatyn, jabaıy adamdiki deıtindeı birde-bir teri, ne qańqa tabylmapty. Aýyzsha derekter boıynsha olar taýly nemese ormandy aımaqtarda tirshilik etetin kórinedi.
Aıan ÁBDÝÁLI,
«Egemen Qazaqstan»
Semeı