Taıaýda qabyldanady dep kútilip otyrǵan Jer kodeksine baılanysty keıbir respýblıka azamattary arasynda ártúrli túsinispeýshilikter týyndap júr. Osyǵan baılanysty eki-úsh aýyz oı-pikirimdi ortaǵa salǵandy jón kórip otyrmyn. Kodekste aýylsharýashylyq maqsatyndaǵy jerdiń sheteldikterge satylatyny týraly eshteńe aıtylmaǵan eken. Buǵan men kodekspen tanysý arqyly kózimdi jetkizdim. Durys-aq. О́ıtkeni, Qazaqstan Konstıtýsııasy boıynsha jer jáne onyń qoınaýy respýblıka azamattarynyń ortaq baılyǵy emes pe?! Osyny umytpasaq eken. Túptep kelgende jerdiń halyqtyń ortaq ıgiligine aınalýyna bárimiz de múddelimiz.
Jańa kodeks jobalaryna kóz júgirtken kezimde kıesi bar jerdiń ıesi de bolýy kerektigin ańǵarǵandaı kúı keshtim. Bir esepten bul talapty da túsinýge bolady. Tyńdalmasa sóz jetim degendeı, qýraı basyp taqyrlansa, jer jetim bolmasyna kim kepil. Sondyqtan da jer týraly jańa zańdylyqtarda Qazaqstan azamattaryna jerdi jekeshelendirý múmkindigi qoıylyp otyrǵanyn ábden túsinýge bolady.
Meniń oıymsha, mundaı jaǵdaıda birinshi kezekte jerdiń babyn tabý máseleleri alǵa qoıylýǵa tıisti. Eger jerdi jekeshelendirýge qol jetkizgender ne istesem de óz erkim dep, ony buǵan deıingi qunarynan aıyratyndaı is-áreketterge barsa jáne jeke basynyń baıýy múddesin ǵana kózdep, tapqan paıdasy ózinen artylmasa jerdi qaıtadan memleket menshigine alý jóninde sharalar belgilengeni durys-aý degen oıǵa qalyp otyrmyn.
Sondyqtan, jerdi jekeshelendirip alǵan menshik ıelerine memleket tarapynan udaıy baqylaý bolǵany, olardyń naqty nemen aınalysyp jatqanyna prokýrorlyq qadaǵalaýlar júrgizilgeni oryndy bolmaq. Al eger jerdiń tozańyn shyǵaryp, ýly hımıkattar sińiriletindeı áreketter oryn alsa, jer keıin paıdaǵa múldem aspaı qalatyny kámil. Áıteýir «is bitti, qý ketti» degen áreketterden aýlaq bolsaq eken degim keledi.
Qaıtkende de men jańa Jer kodeksiniń basty maqsaty jerdi durys paıdalaný degenge sengim keledi. Osy shyndyqty bura tartyp júrgenderdiń is-áreketi alǵa qoıylǵan ıgi maqsatty durys túsinbegendikten shyǵar dep oılaımyn. Laıym da osy oıymnyń durysqa shyqqanyn qalaımyn. Bolashaqta Jer kodeksi normalaryna sáıkes aýylsharýashylyq jerin jekeshelendirý múmkindigin alǵan er-azamattar jer meniń ǵana emes, elimizdiń ortaq ıgiligi degen bıik azamattyq jáne patrıottyq kózqaras tanyta alsa, jer azbaıdy da, tozbaıdy da dep oı túıýge bolady.
Qyrymgereı QAJYMOV,
Qazaqstannyń eńbek sińirgen qaıratkeri
ORAL