Úsh kún ishindegi úılesim

Fýtboldan Eýropanyń kezekti chempıonaty ótip jatyr О́tken juma, 10 maýsym kúni Parıj túbindegi Sen-Denı qalasynyń «Stad de Frans» stadıonynda Fransııa men Rýmynııa quramalary arasyndaǵy kezdesýmen óziniń shymyldyǵyn túrgen qurlyqtyń kezekti chempıonaty endi ǵana eńseli jolǵa túsip keledi. Sodan bergi úsh kúnniń ishinde úsh toptaǵy komandalar 7 oıyn ótkizip úlgerdi. Osy úsh kún ishinde kózge túsken bir kórinis: ázirge birde-bir sensasııa oryn alǵan joq, matchtar aldynda kimder favorıt sanalsa, solar basym túsip jatty. Sonymen birge, 6 utyspen órnektelgen ushyrasýlarda birde-bir iri esep tirkelmedi. Munyń bári jasaqtardyń ádepkiden arandap qalmaý úshin barynsha saq oınap jatqandaryn baıqatady. Endi osy 7 oıynnyń ishin­de fýtbol mamandary men jan­kúıerlerdi meılinshe kóbirek kóńil aýdarǵyzǵan eki matchqa toqtalyp óteıik. Fransııa – Rýmynııa 2:1. Oıyn aldynda alań ıeleriniń fa­vorıt ekeni aıtylsa da, fransýz­dar bul avansty áreń-áreń aqtap shyqty. Negizi, bul sharpylasý teń aıaqtalǵanda, alań ústinde aıqastyń ádil baǵasy berilgendeı bolar edi. Osynyń ózi-aq qurlyqtyń bul jolǵy chempıonatynda jeńiske jetý kim-kim úshin de ońaıǵa túspesin ańdatyp berdi. Taǵy bir esepten, rýmyndar da asa bir myqty oıyn kórsete qoıǵan joq. Olar tek árbir taımnyń bastalar kezinde ǵana birshama belsendilikke basty. Budan keıingi ýaqyttarda tas túıin qorǵanysqa kóbirek kóńil bóldi. Degenmen, basynda uıqyly-oıaý júrgen fransýzdar komandasyn serpiltip jibergen tap osy qonaqtar boldy. Olardyń alǵashqy tutqıyldan jasaǵan ótkir shabýyldary alań ıelerin eriksiz qozǵaýǵa túsirdi. Sóıtip, fransýzdar bara-bara úzdiksiz joryqtarǵa shyǵyp turýǵa kóshti. Osy tusta olarda burynǵy juldyzdardyń joq ekeni anyq bilindi. Lıder róline laıyqty sanalǵan Pol Pogba men Antýan Grızmann sol senim qysymyn kótere almady. Biraq jamaǵat jasqanshaqtap tura qalmady, olardyń bulaısha abdyraýshylyǵy aldyńǵy lekke Dımıtrı Paıeni alyp shyqty. Komandanyń barlyq kreatıvi men lap etken dúleı kúshterin óziniń boıyna tartqan shabýylshy uzamaı búkil stadıonnyń arqasúıer ardaǵyna aınalyp ketti. Mundaı mańyzdy matchtyń qaı-qaısysynda da starttyq quram­nyń qandaı bolmaǵyna qatty mán beriledi. Onyń ústine, onyń eń basty úmitkeri sanalyp otyrǵan Fransııaǵa birden sol mártebeniń mánzelinen kórinýdiń máni joǵary. Al rýmyndar aldynda mundaı bıik beles turǵan joq. Sondyǵynan bolar, olar matchtyń basynan qarsylasynan eshbir taısalmaı, barynsha erkin oınady. Olar alańǵa fransýzdarǵa qatty qarsylyq kórsetýdi ǵana kózdep shyqqan sııaqty. Al chempıonatqa daıyndyq barysynda Fransııa 4 joldastyq kezdesý ótkizip, solardyń árbirinde 3 goldan saldy, alaıda, eki doptan ótkizip te alǵan edi. Atalmysh oıyn kezinde alań ıeleri sondyqtan artqa qarap alańdaýshylyǵyn da baıqatpaı tura almady. Osyndaı arbasý men ańdysýy da bolmaı qalǵan matchtyń birinshi taımy esep ashylmastan aıaqtaldy. Al kelesi taımnyń basynda rýmyndar taǵy tizgindi alyp ketti. Olar birshama ýaqyt qaqpa aınalasynda sheńberli shep quryp, biraz qysym jasap kórgennen keıin fransýzdar qaıtadan es jıdy. Oıynnyń 57-mınýtynda Paıe bergen birinshi buryshtama onshama sátti shyǵa qoımady, biraq Dımıtrı qaıtqan dopty qaıyra teýip, qaqpa alańyna jetkizdi. Buǵan umtylǵan qaqpashy aıdalaǵa ketti de, dop Olıve Jırýdyń basyna dóp keldi. Gol! Osydan keıin fransýzdar taıly-taıaǵy qalmaı atqa qonatyndaı kóringen. Biraq olaı bolmady. Olardyń sál de bolsa serippedeı tartylyp turǵan tizgindi sál bosatyp alýy rýmyndardyń kezekti shapqynshylyǵyna jol berip qoıdy. Munyń aqyry 65-mınýtta Bogdan Stankýdyń penaltı urýymen aıaqtaldy. Endi favorıtterge bárin basynan bastaýǵa týra keldi. Tarazy basy sodan sońǵy mınýttarǵa deıin teń bolyp turdy. Alań ıelerin abyroısyzdyqtan saqtap qalǵan jeńis dobyn Paıe 89-mınýtta saldy. Kelesi, 11 maýsym kúni chempıonatta úsh birdeı oıyn oınaldy. Olardyń alǵashqy ekeýinde Shveısarııanyń Albanııany 1:0, Ýelstiń Slovakııany 2:1 etip utqany belgili boldy. Budan keıin tún jarymynda alańǵa Anglııa jáne Reseı quramalary shyqty. Anglııa – Reseı 1:1. Bul oıynda aǵylshyndardyń birinshi nómirmen oınaıtynyna eshkimniń kúmáni bolǵan joq. Tumandy Albıon jigitteri sol úmitke úzir baılap, matchtyń basynan zirkildep alǵa umtyldy. Olar qaqpaǵa dop urýdy da tym kesheýildete qoımady. Bir aıtarlyǵy, qarsylastarynyń mundaı qýatty qarqynyna reseı­likter onshalyqty qyńbady. Buǵan, sirá, kezdesý basynan darbazashy Igor Akınfeevtiń senimdi seıvter jasaýy áser etse kerek. Reseı quramasy aǵylshyndardyń alǵashqy aptyqtary basylǵasyn, ózderi de joryqqa josyla shapty. Áıtkenmen, birinshi oıyndaǵy sııaqty, munda da alańdaǵy negizgi oqıǵalar ekinshi taımda ótti. Negizinen kezdesý barysynda aıtarlyqtaı basymdyq tanytqan Anglııa esepti tek 73-mınýtta ǵana asha aldy. Onda da gol standartty jaǵdaıdan soǵyldy. Tóreshiniń qaqpa alańy shebimen shektes jerde belgilegen aıyp dobyn Erık Daıer qaqpanyń sol jaq buryshyna top etkizdi. Aǵylshyndar budan keıin esepti ulǵaıtýǵa birneshe múmkindik aldy. Biraq bári bosqa ketti. Al tabandy oıyn kórsetken Reseı aqyrǵy sátterde «eń sońǵy qasıetti joryqqa» bir kisi­deı attandy. Olar esepti teńes­tirgenshe tynym tappady. So­nyń nátıjesinde 90+2-mınýtta Georgıı Shennıkovtiń aıaǵynan jetip, qaqpa aldynnan ótip bara jatqan dopty komanda kapıtany Vasılıı Berezýskıı torǵa qaraı baǵyttap úlgerdi. Fantastıka! Esep osylaı teńesti. Maýsymnyń 12-i kúni Hor­vatııa – Túrkııany, Polsha Sol­tústik Irlandııany 1:0, al Germanııa Ýkraınany 2:0 etip utty. Bulardyń sońǵysynda nemister ekinshi dopty eń sońǵy sátterde ǵana sala aldy. Serik PIRNAZAR, «Egemen Qazaqstan»