Qaýipsizdik Keńesiniń jańa turaqty emes ókili
Belarýstiń basty aqparat agenttigi Qazaqstannyń Birikken Ulttar Uıymynyń Qaýipsizdik Keńesiniń turaqty emes músheligine Azııa-Tynyq muhıty aımaǵy elderiniń atynan 2017-2018 jyldarǵa saılanǵanyn jetkizdi. Bul týraly 28 maýsym kúni Nıý-Iorkte BUU-nyń Bas Assambleıasynda ótken daýys berý kezinde belgili boldy.
Qazaqstan – Ortalyq Azııadan birinshi bolyp BUU-nyń mańyzdy saıası organy quramyna saılanǵan alǵashqy memleket. Oǵan Uıymnyń Jarǵysy, jahandyq beıbitshilik pen qaýipsizdikti qoldaý jóninde ókilettik júkteldi.
Qazaqstannyń halyqaralyq uıymdarǵa belsene qatysýy eldiń ulttyq múddelerin qorǵaýdyń jáne barynsha tanymaldyǵyn qamtamasyz etýdiń mańyzdy quraly, sonymen qatar, aımaqtyq jáne jahandyq syrtqy saıasatynyń qozǵaýshy kúshi bolyp tabylady.
Qazaqstan qyzmetin resmı túrde 2017 jyldyń 1 qańtarynan bastap, 2018 jyldyń 31 jeltoqsanyna deıin jalǵastyratyn bolady.
Taılandpen básekege túsken edi
«Rosbalt» aqparat agenttiniń málimetinshe, Azııa-Tynyq muhıty elderiniń atynan Qazaqstan men Taıland synǵa túsken. Qazaqstan osyǵan deıin Qaýipsizdik Keńestiń turaqty emes múshesi bolyp saılanbaǵan. Al Taıland 1985-1986 jyldary quramyna kirgen.
Málimetter boıynsha, Batys Eýropadan jáne ózge de elderden eki orynǵa Italııa, Nıderland, Shvesııa talasqan. Latyn Amerıkasynan jalǵyz orynǵa Bolıvııa túsipti. Sonymen qatar, Afrıkadan Efıopııa saılaýǵa qatysty.
Jeńiske jetý úshin BUU-ǵa múshe memleketterdiń úshten ekisiniń daýysyn jınaýy kerek. 1979 jyly 155 raýndtyq daýys berýden keıin ózara kelisimmen Kýba men Kolýmbııanyń ornyna Meksıka saılanǵan. Al 1956 jyly 52 raýndtyq daýys berýden keıin Polsha men Túrkııa eki jyldyq merzimdi teńbe-teń bólip alǵan.
Uıym qatary jańarady
BUU-nyń Bas Assambleıasy ótken seısenbi kúni Efıopııany, Bolıvııany, Shvesııany jáne Qazaqstandy Qaýipsizdik Keńesiniń 2017-2018 jyldarǵa turaqty emes múshesi retinde saılady.
Qytaıdyń «Sınhýa» agenttigi atalǵan memleketterdiń daýys berýdiń alǵashqy týrynda qajetti daýys jınaǵanyn habarlady. Qalǵan oryndarǵa Nıderland jáne Italııa talasyp otyr. Olar 5-týrdan keıin birdeı daýys jınady. Nıderlandtyń syrtqy ister mınıstri Bert Kýnders eki eldiń bul oryndardy birdeı etip bólip alýy týraly usynys jasaǵan.
Birikken Ulttar Uıymynyń Qaýipsizdik Keńesi 15 memleketten turady. Olardyń beseýi turaqty múshesi degen mártebege ıe (Reseı, Qytaı, Ulybrıtanııa, AQSh jáne Fransııa), al qalǵan 10 memleket eki jyl saıyn saılanady. Qazaqstan Azııa-Tynyq muhıty elderiniń atynan Malaızııany almastyrady.
Astananyń aıqyn jeńisi
Málimetterge sáıkes, saılaýǵa qatysqan 193 memlekettiń ishinen 138 memleket Qazaqstannyń kandıdatýrasyn qoldaǵan.
Qazaqstan Syrtqy ister mınıstrligi habarlaǵandaı, respýblıka BUU-nyń eń mańyzdy saıası organy quramyna saılanǵan Ortalyq Azııadaǵy alǵashqy memleket boldy, oǵan Uıymnyń Jarǵysyn, jahandyq beıbitshilikti jáne qaýipsizdikti ustaý ókilettigi júkteldi.
2015 jyldyń 27 qyrkúıek kúni Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezıdenti Nursultan Nazarbaev Nıý-Iorkte BUU-nyń mereıli 70-shi Bas Assambleıasyna qatysyp, birqatar usynystar usynǵan: Jahandyq Strategııalyq Bastama – 2045, Uıymnyń Ekonomıkalyq jáne áleýmettik keńesin jahandyq damý keńesine aınaldyrý, sol sııaqty shtab-páterin Nıý-Iorkten Azııaǵa kóshirý, t.b.
2017 jyldan bastap qyzmetine kirisetin boldy
Qazaqstan BUU-nyń Qaýipsizdik Keńesine alǵash ret turaqty emes múshesi bolyp saılandy. Onyń basty básekelesi sanalǵan Taıland 55 eldiń ǵana qoldaýyna ıe boldy.
Turaqty emes múshe elderdiń arasynda ózgerister bolyp turady. Jańa jyldan bastap Qaýipsizdik Keńestegi Angola, Venesýela, Ispanııa, Malaızııa jáne Jańa Zelandııa óz oryndarynan ketedi.
Qarsylasynan basym tústi
Qazaqstan jyldar boıy álemdik deńgeıde moıyndalǵan elderdiń birine aınalý úshin tynbaı eńbektendi. Onyń basty ınısıatory – Memleket basshysy Nursultan Nazarbaev.
Ol eldiń saıası jáne ekonomıkalyq turaqtylyǵyn qamtamasyz etý úshin kóptegen bastamalardyń ıesi atandy. Bul rette «Ult Jospary – 100 naqty qadam», «Bes ınstıtýttyq reforma» jáne «Nurly Jol» baǵdarlamalary damyǵan 30 memlekettiń qataryna kirý úshin mańyzdy ról atqarady.
