Únqatysýdyń úlgili úrdisi

Keshe elordadaǵy Táýelsizdik saraıynda jyl saıyn ótkiziletin Qazaqstan halqynyń dostyq festıvali aıasynda Azııadaǵy ózara is-qımyl jáne senim is-sharalary jónindegi keńes (AО́SShK) ulttyq-mádenı birlestikteriniń el Táýelsizdiginiń 25 jyldyǵyna arnalǵan «Álem. XXI ǵasyr»: AО́SShK elderi yntymaqtastyǵynyń jańa belesteri» taqyrybyndaǵy azamattyq forýmy boldy. Oǵan sheteldiń 25-ten astam elshilik­teriniń ókilderi, qoǵam qaıratker­leri, otandyq jáne sheteldik ǵalym­dar, Parlament depýtattary men memlek­et­tik qyzmetshiler, ǵylymı jáne shyǵar­ma­shylyq qaýym, Assambleıa jáne etno­mádenı birlestikter músheleri qatysty. Qazaqstan halqy Assambleıasy men Syrtqy ister mınıstrliginiń uıytqy bolýymen uıymdastyrylǵan sharany ashqan QHA Tóraǵasynyń orynbasary – Hatshylyq meńgerýshisi Eraly Toǵjanov álem qazirgideı qubylmaly kúıde turǵanda «turaqty jáne qaýipsiz ómir keshý» árbir azamatty tolǵandyratyn másele bolyp qala beretinine, bul rette, qoǵamdyq kelisimniń de baǵasy kún ótken saıyn arta túsetinine toqtaldy. Bul oraıda, ol osyndaı mańyzdy jıyndardyń alar ornynyń aıryqsha bolatynyn atap ótti. Eraly Luqpanulynan keıin sóz alǵan Mádenıet jáne sport mınıstri Arys­tanbek Muhamedıuly: «Qazirgi tań­da óńirdegi beıbitshilikti, qaýipsizdik pen turaqtylyqty qamtamasyz etý boıyn­sha AО́SShK-ge múshe elderdiń oılas­tyrylǵan, kelisilgen jáne úılesken is-qımylyn eseleýdiń qajettiligi artyp keledi. Jahandaný zamanynda «Álem. XXI ǵasyr» manıfesi BUU Qaýipsizdik Keńesiniń arnaıy qujatyna aınaldy. Son­dyqtan, ol bizdiń óńirimizdegi beıbit­shilikti saqtaýdaǵy basty baǵyt-baǵ­darymyzdyń birine aınalýy múmkin. Búgin­de qoǵamdaǵy etnosaralyq keli­sim­di saqtaý baǵytynda qyzmet etip jat­qan biregeı ınstıtýt – ol Qazaqstan halqy Assambleıasy. Ol Qazaqstandaǵy ózara túsinistik jáne kelisim sekildi ustanymdardy basshylyqqa ala otyryp, eldegi tatýlyqtyń nyǵaıýyna úles qo­syp keledi. Etnosaralyq jáne kon­fes­sııaaralyq kelisimdi saqtaý máse­le­si elimiz saıasatynyń negizgi basym­dyq­tary­nyń biri bolǵan jáne bolyp qala beredi de. Endeshe, beıbitshilik pen kelisimdi saqtaýda AО́SShK múshe­leriniń tájirıbesi óńirlik, sondaı-aq, jahandyq aýqymdaǵy turaqtylyq pen qaýipsizdikti qamtamasyz etý jolyn­daǵy qadamdardy nyǵaıta túsý­ge sep bolady dep oılaı­myz», – dedi. AО́SShK Hatshylyǵynyń atqarýshy dırektory, QHR elshisi Gýn Szıanveı óz sózinde bul forýmnyń Azııadaǵy turaqtylyqty, qaýipsizdik pen beı­bitshilikti saqtaý baǵytyndaǵy árip­tes­tikti bekemdeýdegi róline toqtalyp ótti. Bul rette: «AО́SShK-ge múshe el­der Azııadaǵy beıbitshilik pen qaýip­siz­dikke tek únqatysý men yqpaldasý joldary arqyly ǵana qol jetkizý múmkin ekenin biledi. Osyǵan oraı, AО́SShK Hatshylyǵy Qazaqstan halqy Assambleıasymen odan ári belsendi yntymaqtastyq ornatý qajettiligin túsinedi. Bul bizdiń ortaq maqsat-mindetterimizdi júzege asyrý úshin de kerek», – degen ol 2014 jyly qol qoıyl­ǵan О́zara túsinistik týraly memo­randýmǵa sáıkes, AО́SShK men QHA ózara úılestirý, keńes berý, aqparattar men qujattar almasý, is-sharalardy uıymdastyrý men ótkizý baǵyttary boıynsha aýqymdy jumystar atqaryp kele jatqanyn mysalǵa keltirdi. Al Qyrǵyzstan halqy Assambleıasy­nyń tóraǵasy Toktokýchýk Mamytov jahan­daný zamany alǵa tartatyn qıyn­dyq­tardyń aldyn alý jáne olarǵa qarsy turýda birlese kúsh biriktirýdiń qajettiligi men mańyzy mezgil ótken saıyn jańasha sıpat alyp kele jatqanyn tilge tıek etti. «Bul oraıda, adamzat aldyn­da turǵan «Biz qaıda baǵyt alyp bara­myz?» sekildi saýaldarǵa jaýap izdeý­de mundaı forýmdardyń róli aıryq­sha dep oılaımyn», – dedi T.Mamytov óz sózinde. Parlament Senatynyń depýtaty, Syrtqy ister mınıstrligi janyndaǵy Qo­ǵam­dyq keńestiń tóraıymy Bir­ǵa­nym Áıtimova Qazaqstan halqy Assam­­­bleıasynyń dinaralyq, konfes­sııa­aralyq, etnosaralyq túsinistikti qalyp­tastyrý jáne nyǵaıtý baǵy­tyn­­daǵy, al AО́SShK-niń turaqtylyq pen qaýip­siz­dikti saqtaý maqsatyndaǵy ju­mys­taryna sáttilik tilese, Halyq­ara­­lyq túrki akademııasy janyndaǵy Til jáne ter­mınologııa ortalyǵynyń dırek­tory, QHA múshesi Ádil Ahmetov: «Qazaq­stan­nyń búkil álemge úlgi bolar joba­synyń biri, biri ǵana emes, biregeıi ótken jyly 20 jyldyǵyn atap ótken etnos­aralyq syılastyqtyń sımvoly – Qazaqstan halqy Assambleıasy ekenin erekshe atap aıtqym keledi», – dedi óziniń sózinde. Jalpy, bul kúngi forýmnyń kóz­degen maqsaty jalpyulttyq birlikti odan ári nyǵaıtýǵa jáne qazaqstandyq biregeı­liktiń qalyptasýyna, etnomá­denı birlestikter ókilderi men qoǵam­dyq kelisim keńesteri músheleriniń qoǵamdy jańǵyrý úderisterine qaty­sýyn jandandyrýǵa yqpal etý boldy. Sondyqtan, «AО́SShK: XXI ǵasyr­daǵy beıbitshilik pen kelisimniń jasam­paz ınstıtýty» jáne «AО́SShK el­deriniń etnomádenı birlestikteri – ynt­ymaqtastyq pen dostyq kópirleri» taqyryptary boıynsha ótken paneldik otyrystar barysynda osy máseleler keńinen qozǵaldy. Jıyn sońynda AО́SShK elderinde etnosaralyq jáne mádenıetaralyq únqatysý baǵytyndaǵy jumystardy odan ári jetildirý, yntymaqtastyqty nyǵaıtý boıynsha biriktirýshi alańdar men azamattyq ınstıtýttar qurý jónin­de usynymdar ázirlendi. Sonymen qatar, forýmnyń qorytyndy qujaty – qarar qabyldandy. Is-shara aıasynda «XXI ǵasyr: qazaq­s­tandyq beıbitshilik pen jasam­paz­dyq bastamalary» taqyrybyn­da ki­tap kórmesi, Qazaqstan halqy Assam­bleıasynyń «Úlken el – Úlken ot­basy» taqyryptyq fotokórme­si, Qaza­q­­stan Prezıdenti muraǵa­ty­nyń mate­rıaldary boıynsha «Qazaq­­stan halqy Assambleıasy: Táýelsizdik. Beı­bitshilik. Kelisim» taqyrybyn­da tarıhı-derektemelik kórme, «Qazaqstan halqynyń erte­giler álemi» taqyrybynda QHA-nyń jańa basylymynyń kórme-tanys­tyrylymy ótti. Láıla EDILQYZY, «Egemen Qazaqstan»