Tórttiktiń kóshin Portýgalııa bastady

Fýtboldan Fransııada ótip jatqan Eýropa chempıonatynyń burnaǵy kúni oınalǵan shırek fınaldyq kezdesýinde Polshadan penaltıler serııa­synan basym túsken Portýgalııa jartylaı fınalǵa shyqty. Marselde oınalǵan matchtyń negizgi ýaqyty 1:1 esebimen teń aıaqtaldy, over-taımda osy esep ózgergen joq, sondyqtan jeńimpazdy oıynnan keıingi soqqylar arqyly anyqtaýǵa týra keldi. Osylaısha, týrnırde kúni búginge deıin ótkizgen bes ushyrasýynyń bireýinde ǵana jeńis toıyn toılaǵan, oǵan da negizgi ýaqyttan keıingi qosymsha taımdarda qoly jetken Portýgalııa alǵashqy úzdik tórttiktiń quramyna birinshi bolyp kirdi. Biraq, adaly kerek, bul kúni Fernandý Santýshtyń shákirtteri qarsylastaryna qaraǵanda, kelesi kezeńge ótý jolynda edáýir artyq eńbek sińirdi. Oıynda Mıýnhenniń «Bavarııa» klýbynyń mú­sheleri – polıak Robert Levandovskı men portýgal Renatý Sanshesh óz elderiniń quramalary úshin bir-bir goldan salyp, eki jaqty tartystyń kúsheıe túsýine aıtarlyqtaı serpin berdi. Match «eýropalyq brazılderdiń» qa­ýyrt shabýylymen óris aldy. Olar polıaktarǵa telingen dopqa alǵash ıelik etkennen qarsy qaqpany tabandy túrde qaraýylǵa alýǵa kiristi. Alaıda, bul iske qatty berilip ketkenderi sondaı, kenet qaýipti qarsy shabýyldyń qalaı quıǵytyp óte shyqqanyn ańǵarmaı qaldy. Oıynnyń osy bóliginde buǵan deıingi bar áreketi úshin synǵa ushy­rap kelgen Levandovskıge jarqyrap kórinýdiń oraıy kele ketti. Buǵan alystan alǵan dobyn sol qaptalmen alǵa qaraı ala qashqan Kamıl Grosıskı keremet kómek kórsetti. Onyń qaqpa ala­ńyna qaraı jer syzdyra jóneltken snarıadyn bir soqqymen buryp jibergen shabýylshy qaqpanyń toryn búlk etkizdi. Kezdesýdiń 2-mınýtynda salynǵan bul goldyń qarymyn qaıtarý úshin Krısh­tıaný Ronaldý bastaǵan portýgaldar jasaǵy taǵy jarty saǵattan astam ýaqyt jóńkile shapty. Al tarazy basyn teńestirýge teńdik beretin múmkindik kóp boldy. Sonyń birinde Nanımen qaqpaqyl oınap, alǵa shyqqan Sanshesh kóp oılanyp jatpastan, qaqpaǵa qaraı qaıqaıta siltedi. Golkıper Lýkash Fabıanskıdiń oń jaǵynan zaýlaǵan dop sol zamatynda torǵa baryp qadala qaldy. Budan ári eki jaqtyń bir-birleri alańyna dembil-dembil tura júgirýlerimen este qaldy. Osy tusta portýgaldar eptep toqmeıilsigen syńaı tanytty. Polıaktar qoldan sýsyp ketken basymdyqty qaıtarmaqqa kúsh saldy. Degenmen, tutastaı alǵanda, birinshi taım Portýgalııa terme jamaǵatynyń aıtarlyqtaı basymdylyǵymen ótti. Qarsylastar ekinshi taımdy saýys­qannan saq bastady. Kóne dúnıedegi «brazıl baǵlandary» joıqyn joryq tásilin qaptaldan aıyp alańyna dop tastaýǵa almastyryp, burynǵy kreatıvti keskinderinen bas tartyp shyǵa kelse, «qyrandar» alǵy shepke jedel snarıad jetkizip turýdyń ornyna alań ortasymen jylanbaýyrlap jyljyp otyrýǵa bet qoıdy. Mundaıda ár múlt ketken sát qateliginiń salmaǵy kúrt arta túsedi. Biraq búkil taım boıy bir-birin ańdysqan mundaı taktıkany ustap turý múmkin emes edi. Sondyqtan 64-mınýtta portýgaldar qorǵaýshysy Sedrık 25 metr jerden qaqpaǵa qaraı dop joldap, alań ústin bir dúrliktirip ótti. Arada birneshe mınýt ótkende, Levandovskı alań jıeginen qaqpa alańyna qaraı dop jetkizip, ony Kamıl Glık demde golǵa aınaldyryp jibere jazdady. Al keıde 5-6 oıynshynyń qorshaýyna túsip qalyp jatatyn Ronaldýǵa qaqpaǵa týra baǵyttap dop urýdyń qolaıly sátteri kóp týa qoıǵan joq. Sondaı bir sırek mezetterdiń birinde, 85-mınýtta Krıshtıaný dál aldynan kólbeńdep ótken dopqa aıaǵyn iliktire almaı qaldy. Jalpy, taım túgesiler shamada atalmysh forvard óz komandasyn alǵa shyǵarýdyń eki múmkindigin paıdalana almady. Osylardyń bárin saraptaı kelgende, onyń bul keshtegi oıynyn da ádepki matchtardaǵydaı sátsiz dep baǵalaýǵa bolady. О́zine óte qıyn jaǵdaılarda sırek jetken doptardy tıimdi paıdalana almaǵany óz aldyna, shabýylshy pas berýde de kóp qatelikterge jol berdi. Kezdesýdiń overtaımdary alań ústinde oıyn súrleýine kóp ózgeris engizgen joq. Olardyń endi táýekeldiń jelqaıyǵyna mine salýǵa batyldary jetpeı turǵan­dary anyq ańǵaryldy. Portýgaldar bu­rynǵysynsha júıeli túrde shabýyl jasaýdy jalǵastyra berse, polıaktar olardy bastapqy kezindegideı qarsy shabýyldarda qapy qaldyrýdy murat tutty. Biraq bulardyń aldyńǵylarynyń áreketteri tosyn qımyldardan ada, kil biróńkeı týra shapqylaýdan quralsa, ekinshileriniń ekpinderinen ótkirlik tabylmaı jatty. Komandalardyń osy súreńsizdeý oıyndary janyna jaqpaı qalsa kerek, jasyl jeıde kıgen bir jankúıer alańǵa atyp shyǵyp, onyń ortasyna deıin bardy... Sońynan 11 metrlik aıyp doptaryn soǵýdyń kezegi keldi. Onda eki jaq mergenderi alǵashqy úsh kezekti múltiksiz urdy. Al tórtinshige kelgende, polıaktar jaǵynan buǵan deıingi matchtarda belsendilik tanytyp kelgen Iаkýb Blashıkovskı qadamynan jańylyp, urǵan dobyn qaqpashynyń oljasyna aınaldyryp aldy. Osynyń saldarynan alǵa shyǵyp ketken portýgaldar eń sońynan Rıkardý Kýarejmanyń dál soqqysymen esepti 5:3-ke jetkizip, oıynnyń sońǵy núktesin qoıyp shyqty. Portýgalııa 6 shilde kúni ótetin birinshi jartylaı fınaldyq oıyn­da keshe túnde oınalǵan Ýels – Belgııa qu­ramalarynyń jeńimpazymen kezdesedi. Serik PIRNAZAR, «Egemen Qazaqstan»