Bilim berý sapasyn qamtamasyzdandyrý táýelsiz qazaqstandyq agenttigi (BSQA) 2016 jylǵy Qazaqstannyń úzdik joǵary oqý oryndarynyń ulttyq reıtıngin usynady.
Búgingi kúni JOO jáne bilim berý baǵdarlamalarynyń ulttyq reıtıngi bizdiń kúndelikti ómirimizge tolyq endi.
Bilim berý salasyndaǵy reıtıng sapasyna qazirgi tańda qoıylatyn talaptar ósýde, óıtkeni ýnıversıtetterdiń reıtıngi talapkerlerdiń JOO tańdaýyna yqpal jasaıtyn basty faktor bolyp otyr. Sondyqtan reıtıng osy zamandaǵy úlken aqparattyq, sonyń ishinde jarnamalyq baǵytta, jastarǵa óz tańdaýyn durys qalap alýǵa kómektesedi dep sanaımyz.
BSQA Ulttyq reıtınginiń ádisnamasy halyqaralyq sarapshylarmen maquldanǵan jáne joǵary sapa men akademııalyq taldaý observatorııasy (www.ireg-observatory.org) – IREG Berlın prınsıpterinde kórsetilgen standarttarǵa sáıkes keledi. Ol týraly Eýropa jáne Shanhaı joǵary oqý oryndarynyń reıtıngteri boıynsha ótkizilgen halyqaralyq konferensııalarda birneshe ret baıandalǵan bolatyn.
BSQA Ulttyq reıtıngi kópólshemdi reıtıng bolyp sanalady nemese ony basty reıtıng dep ataıdy, sebebi ol úsh qurastyrýshy: 1, 2 jáne 3 saýaldamadan turady. 1-shi saýaldama stýdentter kontıngenti men quramyn, olardyń bilim nátıjelerin, professorlyq-oqytýshylar quramy qyzmetiniń sapasyn, JOO-nyń ǵylymı jáne ınnovasııalyq qyzmetin, halyqaralyq yntymaqtastyǵyn qamtıtyn akademııalyq statıstıkalyq ındıkatorlar men krıterıılerdi, sonymen birge, Internettegi aqparattyq kórsetkishterdi usynady. 1-shi saýaldamanyń ındıkatorlary men krıterııleri sıpattamasy agenttiktiń www.nkaoko.kz saıtynda kórsetilgen. 2-shi saýaldama JOO sarapshylarynyń aldynda JOO-nyń mártebesin kórsetse, 3-shi saýaldama jumys berýshiler aldynda JOO-nyń mártebesin kórsetedi.
Aǵymdaǵy jylda BSQA reıtıngin anyqtaý ádisnamasyna birneshe ózgerister engizildi.
Instıtýsıonaldyq reıtıngte 1-3 saýaldamalardyń salmaqty qatynastary ózgertildi. Osyǵan baılanysty 1-shi saýaldamada kórsetilgen akademııalyq quramynyń mańyzdylyǵy kóterildi. Ol quram 60%-dan 70%-ǵa deıin kóterildi, al 2-shi jáne 3-shi saýaldamalardyń árqaısysynyń salmaǵy 15%-ǵa deıin tómendetildi.
BSQA Halyqaralyq ǵylymı-tehnıkalyq aqparattar ortalyǵymen (Reseı, Máskeý q.) yntymaqtastyǵy arqasynda 1-shi saýaldamada birinshi ret RǴDI (Reseı ǵylymı dáıeksóz ındeksi) ǵylymı baspalar bazasyndaǵy qazaqstandyq JOO ǵalymdarynyń basylymdary men dáıeksózderi týraly tolyq aqparat kórsetildi, buryn bul aqparatty JOO usynatyn.
Qazaqstandaǵy, shet eldegi ǵylymı-tájirıbelik konferensııalar, olımpıadalardyń jeńimpaz-stýdentteri týraly málimetti JOO konferensııalar nemese olımpıadalardy uıymdastyrýshynyń saıtyna silteme kórsetý arqyly dáleldeıtin boldy.
Bıylǵy jyly QR BǴM grıfi astynda shyǵarylǵan kitaptar, monografııalar, ISBN bar oqýlyqtar, oqý quraldary týraly tolyq aqparatty agenttiktiń suranysy boıynsha QR Kitap palatasy berdi.
BSQA osyndaı jolmen JOO-da reıtıng úshin beriletin ındıkatorlar men krıterııler boıynsha jalǵan málimetterdi usyný múmkindigin aıtarlyqtaı tómendetti. BSQA málimetterdi jınaý úshin táýelsiz derekkózder sanyn kóbeıtý arqyly reıtıng ádisnamasyn jetildirý boıynsha jumysty ári qaraı jalǵastyrady.
Reıtıngte JOO-nyń aqparatymen birge JOO-nyń túlekteri boıynsha «Bolashaq» halyqaralyq baǵdarlamalar ortalyǵy» AQ, OJSB málimetteri boıynsha Ulttyq testileý ortalyǵynan alynǵan táýelsiz derekkózderi, ǵylymı maqalalardyń Web of Science jáne Scopus táýelsiz bazasyndaǵy oqytýshylardyń basylymdary, QR BǴM jyl saıynǵy «Jyldyń úzdik oqytýshysy» konkýrsy nátıjeleri qoldanyldy
2-shi saýaldamada sarapshylar retinde JOO-nyń qurylymdyq bólimsheleriniń jetekshileri, kafedra meńgerýshileri, professýra ókilderi qatysty. Saýaldamada qazaqstandyq JOO-ǵa óziniń baǵasyn bergen barlyǵy 300-deı sarapshy qatysty.
Jumys berýshilerdiń saýaldamasy mınıstrlikterge, elimizdiń óńirlerine, ulttyq kompanııalaryna jiberilgen qaǵaz júzindegi saýaldama; orta jáne shaǵyn bıznes ókilderine suraq qoıý, sonymen birge, jumys berýshilerdiń e-mail-daryna saýaldama jiberý jáne telefon arqyly suraq qoıý negizinde júrgizildi. Saýaldamaǵa qatysqan kópshiliktiń belsendiligin erekshe atap ótip, olarǵa ózimizdiń úlken rızashylyǵymyzdy bildiremiz.
Saýaldamaǵa 11 ortalyq jáne 12 óńirlik memlekettik organdar qatysty. Olardyń ishinde eń belsendileri: Syrtqy ister, Memlekettik qyzmet isteri, Energetıka, Aýyl sharýashylyǵy, Mádenıet jáne sport mınıstrlikteri; Almaty, Aqmola, Aqtóbe, Qyzylorda, Qostanaı, Ońtústik Qazaqstan jáne Soltústik Qazaqstan oblystarynyń ákimdikteri. Agenttikpen jumys berýshilerden 1000-nan asa saýaldama alyndy.
Qazaqstannyń úzdik JOO Ulttyq reıtıngi tiziminde elimizdiń tek 52 oqý orny kórsetilgen. Olar 1-shi saýaldamada kórsetilgen akademııalyq resýrstyń 70 maksımaldy ballynyń 33%-dan tómen emes ball alǵan JOO. Sondyqtan kópbeıindi JOO sanatynda tek 18 oqý orny; tehnıkalyq – 13; gýmanıtarlyq-ekonomıkalyq – 12; óner JOO – 1; medısınalyq – 3; pedagogıkalyq – 5 oqý orny kórsetilgen.
Reıtıngtiń barlyq úsh saýaldamasy boıynsha ıntegrasııalanǵan nátıjeler gazette jarııalanǵan, al reıtıngtiń ár saýaldamasy jáne ár ındıkatory boıynsha nátıjeler agenttiktiń www.nkaoko.kz saıtynda kórsetilgen.
Kópbeıindi JOO reıtınginiń qorytyndysy boıynsha bıylǵy jyly da birinshilik qataryn jetekshi ulttyq ýnıversıtetter saqtaǵan: birinshi oryndy bólisken L.N.Gýmılev atyndaǵy Eýrazııa ulttyq ýnıversıteti jáne ál-Farabı atyndaǵy Qazaq ulttyq ýnıversıteti. Kópbeıindi JOO birinshi bestigine, aldyńǵy jyldardaǵydaı M.O.Áýezov atyndaǵy Ońtústik Qazaqstan memlekettik ýnıversıteti (3-shi oryn), E.A.Bóketov atyndaǵy Qaraǵandy memlekettik ýnıversıteti (4-shi oryn), S.Toraıǵyrov atyndaǵy Pavlodar memlekettik ýnıversıteti (5-shi oryn) endi. Tehnıkalyq JOO tobynda birinshi orynda birneshe jyl boıy Qazaqstan-Brıtan tehnıkalyq ýnıversıteti, odan keıin ekinshi orynda – Qaraǵandy memlekettik tehnıkalyq ýnıversıteti, úshinshi orynda – Qazaq ulttyq agrarlyq ýnıversıteti tur. Úzdik tehnıkalyq JOO bestigine D.Serikbaev atyndaǵy Shyǵys Qazaqstan memlekettik tehnıkalyq ýnıversıteti jáne Almaty tehnologııalyq ýnıversıteti endi. Halyqaralyq aqparattyq tehnologııalar ýnıversıteti 8-shi orynnan 6-shy orynǵa, akademııalyq resýrstar boıynsha úshinshi orynǵa kóterildi.
Gýmanıtarlyq-ekonomıkalyq JOO tobynda birinshi oryndy turaqty QMEBI ýnıversıteti alsa, ekinshi oryndy Qazaqtutynýodaǵy Qaraǵandy ekonomıkalyq ýnıversıteti, úshinshi oryndy Almaty menedjment ýnıversıteti (burynǵy –HBA) aldy, bul baǵyttaǵy jetekshi JOO bestigine «Narhoz» Ýnıversıtet jáne «Turan» ýnıversıteti endi.
Shyǵarmashylyq baǵyttaǵy JOO ishinde Qazaq ulttyq óner ýnıversıtetine básekelestik bolǵan joq.
Medısına JOO ishinde birneshe jyl boıy jetekshi birinshi orynda S.Asfendııarov atyndaǵy Qazaq ulttyq medısına ýnıversıteti, 2-shi orynda Semeı qalasynyń memlekettik medısına ýnıversıteti, úshinshi orynda Ońtústik Qazaqstan farmasevtıkalyq akademııasy ornalasqan.
Pedagogıkalyq JOO baǵyty boıynsha pedagogıkalyq bilim berýdiń kóshbasshysy – Abaı atyndaǵy Qazaq ulttyq pedagogıkalyq ýnıversıteti bolsa, ekinshi orynda – Qazaq memlekettik qyzdar pedagogıkalyq ýnıversıteti, odan keıin Pavlodar memlekettik pedagogıkalyq ınstıtýty, Qostanaı memlekettik pedagogıkalyq ınstıtýty jáne Taraz memlekettik pedagogıkalyq ınstıtýty tur. Pavlodar memlekettik pedagogıkalyq ınstıtýty senimdi jumys jasaý arqasynda akademııalyq resýrs boıynsha ekinshi oryn aldy.
Baǵdarlamalyq reıtıngte 2016 jyly 42 JOO 143 bakalavr mamandyqtary (670 baǵdarlama) jáne 131 magıstratýra mamandyqtary (389 baǵdarlama) boıynsha qatysty. Reıtıngke qatysqan barlyq bilim berý baǵdarlamalarynyń jalpy sany 1200-ge jýyq. Usynylǵan baǵdarlamalar sany jáne nátıjeler boıynsha jetekshi JOO úshtigine ál-Farabı atyndaǵy Qazaq ulttyq ýnıversıteti (147), E. A. Bóketov atyndaǵy Qaraǵandy memlekettik ýnıversıteti (120) jáne L.N.Gýmılev atyndaǵy Eýrazııa ulttyq ýnıversıteti (101) endi, olar týraly aqparat agenttiktiń saıtynda usynylǵan.
Reıtıngtiń qorytyndysyn BAQ, tolyq aqparatty agenttiktiń saıtyna jarııalaı otyryp, agenttik qoǵamǵa JOO qyzmetiniń kórsetkishterin usynady. Bul kórsetkishter qandaı da bir taldaýdyń, múmkin, nege bul JOO reıtıngtiń aldynda nemese sońynda tur, nege basqa mańyzdy kórsetkishter eskerilmedi degen qandaı da bir synnyń taqyryby bolady dep oılaımyz. Reıtıngti qurastyrýshylar retinde syndarly syndy biz mindetti túrde eskeremiz, biraq reıtıngtik baldary tómen JOO-nyń basshylyǵy qandaı sebeppen olardyń kórsetkishteri tómen ekenin ózderi túsinedi dep oılaımyz. Sondyqtan reıtıngke qatysýshy barlyq JOO ákimshiligine ózderiniń materıaldaryna jáne reıtıng nátıjelerine tereń taldaý jasaýyn usynamyz. Sonda jetekshi-JOO ózderiniń jetekshilik oryndaryn qalaı saqtap qalý kerek, ol úshin rezervti qaıdan alý kerek, orta býyndaǵy JOO alǵa shyǵý úshin qandaı sekiris jasaý kerek, sońǵy oryndaǵy JOO ózderiniń eń álsiz oryndaryn taýyp, ózderiniń pozısııasyn kúsheıtý úshin strategııalyq josparǵa qandaı sharalardy qosý kerek eken sııaqty suraqtarǵa jaýap berýge múmkindik alady. Agenttik JOO-dan alynatyn málimetterdiń maksımaldy túrde táýelsiz bolýy úshin óziniń ádisnamasyn aldyńǵy qatardaǵy jahandyq jáne ulttyq reıtıngke jaqyndatý arqyly reıtıngtiń jekelegen pozısııasyn ári qaraı jetildiredi, bul bilim sapasyn baǵalaıtyn reıtıngtiń maksımaldy dáıektiligine jetýge múmkindik beredi.
Bilim berý sapasyn qamtamasyzdandyrý táýelsiz qazaqstandyq agenttigi barlyq talapkerler men olardyń ata-analaryna tabys jáne joǵary oqý ornyn durys tańdaýdy tileıdi. Agenttik Qazaqstannyń úzdik joǵary oqý oryndarynyń Ulttyq reıtıngi olarǵa oqý ornyn durys tańdaýǵa kómektesedi dep senedi!
Qazaqstannyń úzdik kópbeıindi joǵary oqý oryndarynyń reıtıngi-2016
|
Orny |
Ataýy |
Baldary |
|
1 |
Ál-Farabı atyndaǵy Qazaq ulttyq ýnıversıteti |
99,39 |
|
1 |
L. N.Gýmılev atyndaǵy Eýrazııa ulttyq ýnıversıteti |
99,39 |
|
3 |
M.O.Áýezov atyndaǵy Ońtústik Qazaqstan memlekettik ýnıversıteti |
62,61 |
|
4 |
E.A.Bóketov atyndaǵy Qaraǵandy memlekettik ýnıversıteti |
61,41 |
|
5 |
S.Toraıǵyrov atyndaǵy Pavlodar memlekettik ýnıversıteti |
58,28 |
|
6 |
M.H.Dýlatı atyndaǵy Taraz memlekettik ýnıversıteti |
53,33 |
|
7 |
A.Baıtursynov atyndaǵy Qostanaı memlekettik ýnıversıteti |
49,18 |
|
8 |
S.Amanjolov atyndaǵy Shyǵys Qazaqstan memlekettik ýnıversıteti |
48,95 |
|
9 |
Q.A.Iаsaýı atyndaǵy Halyqaralyq qazaq-túrik ýnıversıteti |
48,34 |
|
10 |
Qorqyt ata atyndaǵy Qyzylorda memlekettik ýnıversıteti |
48,15 |
|
11 |
I.Jansúgirov atyndaǵy Jetisý memlekettik ýnıversıteti |
45,64 |
|
12 |
Innovasııalyq Eýrazııa ýnıversıteti |
45,41 |
|
13 |
Shákárim atyndaǵy Semeı memlekettik ýnıversıteti |
44,45 |
|
14 |
Súleımen Demırel atyndaǵy ýnıversıtet |
44,16 |
|
15 |
Halyqaralyq bilim berý korporasııasy |
38,34 |
|
16 |
M.Qozybaev atyndaǵy Soltústik Qazaqstan memlekettik ýnıversıteti |
38,14 |
|
17 |
H.Dosmuhamedov atyndaǵy Atyraý memlekettik ýnıversıteti |
32,68 |
|
18 |
Kaspıı qoǵamdyq ýnıversıteti |
30,54 |
|
Orny |
Ataýy |
Baldary |
|
1 |
Qazaqstan-Brıtan tehnıkalyq ýnıversıteti |
98,69 |
|
2 |
Qaraǵandy memlekettik tehnıkalyq ýnıversıteti |
89,47 |
|
3 |
Qazaq ulttyq agrarlyq ýnıversıteti |
75,21 |
|
4 |
D.Serikbaev atyndaǵy Shyǵys Qazaqstan memlekettik tehnıkalyq |
66,85 |
| ýnıversıteti | ||
|
5 |
Almaty tehnologııalyq ýnıversıteti |
66,45 |
|
6 |
Halyqaralyq aqparattyq tehnologııalar ýnıversıteti |
64,29 |
|
7 |
Almaty energetıka jáne baılanys ýnıversıteti |
63,41 |
|
8 |
S.Seıfýllın atyndaǵy Qazaq agrotehnıkalyq ýnıversıteti |
59,56 |
|
9 |
M.Tynyshpaev atyndaǵy Qazaq kólik jáne kommýnıkasııalar akademııasy |
56,77 |
|
10 |
Jáńgir han atyndaǵy Batys Qazaqstan agrarlyq-tehnıkalyq |
54,08 |
| ýnıversıteti | ||
|
11 |
Qaraǵandy memlekettik ındýstrııalyq ýnıversıteti |
52,86 |
|
12 |
Rýdnyı ındýstrııalyq ınstıtýty |
44,95 |
|
13 |
Eýrazııa tehnologııalyq ýnıversıteti |
34,96 |
| Orny | Ataýy |
Baldary |
|
1 |
QMEBI ýnıversıteti |
100,00 |
|
2 |
Qaztutynýodaǵy Qaraǵandy ekonomıkalyq ýnıversıteti |
83,38 |
|
3 |
Almaty menedjment ýnıversıteti |
73,01 |
|
4 |
«Narhoz» Ýnıversıtet |
72,04 |
|
5 |
«Turan» ýnıversıteti |
69,73 |
|
6 |
«Bolashaq» akademııasy |
60,28 |
|
7 |
Qarjy akademııasy |
57,28 |
|
8 |
«Turan-Astana» ýnıversıteti |
55,11 |
|
9 |
Qazaq ınnovasııalyq gýmanıtarlyq-zań ýnıversıteti |
52,90 |
|
10 |
Qazaq ekonomıka, qarjy jáne halyqaralyq saýda ýnıversıteti |
52,65 |
|
11 |
Qazaqstan-Amerıkan erkin ýnıversıteti |
50,98 |
|
12 |
Qazaq eńbek jáne áleýmettik qatynastar akademııasy |
43,57 |
| Orny | Ataýy |
Baldary |
| 1 Qazaq ulttyq óner ýnıversıteti |
100,00 |
|
Orny |
Ataýy |
Baldary |
|
1 |
S.J.Asfendııarov atyndaǵy Qazaq memlekettik medısına ýnıversıteti |
100,00 |
|
2 |
Semeı qalasynyń memlekettik medısına ýnıversıteti |
74,57 |
|
3 |
Ońtústik Qazaqstan memlekettik farmasevtıka akademııasy |
68,03 |
|
Orny |
Ataýy |
Baldary |
|
1 |
Abaı atyndaǵy Qazaq ulttyq pedagogıkalyq ýnıversıteti |
99,94 |
|
2 |
Qazaq memlekettik qyzdar pedagogıkalyq ýnıversıteti |
87,75 |
|
3 |
Pavlodar memlekettik pedagogıkalyq ınstıtýty |
85,32 |
|
4 |
Qostanaı memlekettik pedagogıkalyq ınstıtýty |
73,67 |
|
5 |
Taraz memlekettik pedagogıkalyq ınstıtýty |
65,80 |
