Agrarshylar maqsaty aıqyn

Byltyr astyq óndirisiniń úshten birin ıelengen soltústik­qazaq­standyq agrarshylar bıyl da bitik egin ósirip otyr. Soǵan oraı alǵa qoıǵan meje bıik. Jaz aılarynda molynan túsken jaýyn-shashyn men kún raıynyń ystyq bolýy alqapqa sińirilgen dánniń jaıqala ósýine zor septigin tıgizdi. Jergilikti vedomstvolar, aýylsharýashylyq qury­lymdarynyń, astyq qabyldaý mekemeleriniń ókilderi qatysqan alqaly jıynda oraq naýqanyn uıymshyldyqpen ótkizý sharalary jan-jaqty talqylanyp, qarjylyq-tehnıkalyq jaǵ­daıdyń rettiligine aıryqsha mán berildi. Oblys ákiminiń bi­rin­shi orynbasary Aıdarbek Sapa­rov óńirde jaýapty naýqandy óz máninde atqarýdyń múmkindikteri jan-jaqty qarastyrylǵanyn, alda mol ónimdi qysqa merzimde ysyrapsyz jınap alý maqsaty turǵanyn atap ótti. Bıyl 4,4 mıllıon gektar jerge dán egilse, olardyń 3,2 mıllıonyn dándi jáne burshaqty, 512 myń gektaryn maıly daqyldar quraıdy. Qa­jetti agrotehnıkalyq talap­tardyń qoldanylýy arqacynda 30 myń tonnaǵa jýyq mıneraldy tyńaıtqysh sińirilip, qajetti hı­mııalyq óńdeý jumystary júrgizilgen. Oblystyq aýyl sharýa­shy­lyǵy basqarmasynyń basshysy Qaırat Omarovtyń derekteri boıynsha, jaýapty naýqanǵa 7700 kombaın qatystyrý kózdelgen. Olardyń úshten birine jýyǵy – joǵary ónimdi tehnıkalar. Jyl basynan beri «QazAgroQarjy» AQ arqyly 5 mıllıard teńgege 250 aýylsharýashylyq tehnıkalary ákelingen. Bylaısha aıt­qanda, oraqqa tartylatyn tehnı­kalardyń 99 paıyzy daı­yn­dyq sapynda. Onyń sózine qa­raǵanda, jalpy syıymdylyǵy 3,6 mıllıon tonnaǵa jeteǵabyl 52 astyq qabyldaý pýnktteriniń ázir­lik sapasy tekserilip, lısen­zııa alǵan. Ýálıhanov aýdanynda 27 myń tonnalyq astyq saq­taý qoımasy paıdalanýǵa beril­se, taıaý arada taǵy úsh astyq qabyldaý beke­tin iske qosý josparlanǵan. Olar­dyń syıym­dylyǵy – 50 myń tonna. Sharýa­shylyqtar 3 mıllıon tonnaǵa deıin el rızyǵyn qa­byldap, saqtaýǵa qaýqarly. Jıynǵa qatysqan Aýyl sharýa­shylyǵy mınıstriniń birinshi orynbasary Qaırat Aı­týǵa­nov dızel otynynyń qym­bat­taǵanyna qaramastan aýyl­sha­rýashylyq qurylymdary úshin baǵanyń qoljetimdi bolatynyn, Úkimet tarapynan 392 myń tonna janar-jaǵarmaı bólingenin, rezerv qorynan qosymsha 60 myń tonna bosatylatynyn jetkizip, bir qýantyp tastady. Sharýashylyq jetekshileri kúzgi oraqtyń óz máninde óteti­nine senim bildirse, al elektron­dy astyq qolhattaryn paıdalaný erejesine baılanysty kúdikterin jasyrmady. «Astyq týraly» Zańǵa ózgerister men tolyq­tyrýlar engizilip, 23 shildeden bastap qoldanyla bastaǵany belgili. Mınıstrliktiń ósimdik sharýashylyǵyn óndirý jáne qaıta óńdeý departamenti dırek­torynyń orynbasary Lázzat Qupanova astyq qolhattary­nyń tıimdiligine barynsha toq­talǵanymen, zalǵa jınalǵan­dardyń pikirleri ekige jaryldy. Iá, astyq qolhaty «qundy qaǵaz» mártebesine ıe. Ol saqtaýǵa tapsyrylǵan astyqqa múliktik quqyǵyn rastaıtyn resmı qujat sanalady. Astyq qolhattarynyń aınalymyn quqyqtyq jaǵynan jetildirýdegi maqsat onyń elektrondy túrde júrgizilýin ditteıdi. Osy arqyly operasııalardyń esebi avtomattandyrylady. Derekterdiń barynsha móldir de ashyq bolýy osy saladaǵy tártip buzýshylyqtardy meılinshe azaıtýǵa, bıznes shyǵyndaryn tómendetýge múmkindik beredi. Sonymen qatar, ekinshi dárejeli bankterdiń tarapynan astyq qolhatyna senimdilik qamtamasyz etilip, ınvestısııalar tartýǵa oń áserin tıgizedi. Jańa júıeniń basty artyqshylyǵy sol, astyq qabyldaý oryndaryna barmaı-aq ınternet, bolmasa uıaly telefon baılanysynyń kómegimen onlaın rejımde astyqty saqtaý men elevatorlarǵa ótkizý týraly aqparatty elektrondy qolhattarǵa engizýge bolady. Biraq jıynǵa qatysýshylardyń bir bóligi ozyq ádisti qoldaǵa­ny­men, aıtar ýájderi bar. Máselen, «Mámbetov jáne K» koman­dıttik seriktestiginiń dırektory Erkebulan Mámbetovtiń pikirinshe, ony qoldaný aýyl­dyqtar úshin ázirge erte. Al­dy­men tehnıkalyq jaǵyn rettep alý kerek. Elektrondy astyq qolhattaryn qoldanýǵa bizdiń sharýashylyqtyń áleýeti jetedi. Al baılanys jelileri joq shalǵaıdaǵy fermerler qaıt­pek? Ne ınternet, ne kompıýter, ne uıaly baılanys jumys iste­meıdi. Demek, olarda elektrondy aqparatty paıdalaný múmkindigi múldem joq degen sóz. Onyń usynysyn «Zenchenko jáne K» KS-niń dırektory Gennadıı Zenchenko da qoldap, astyq qolhattary qaǵaz jáne elektrondy túrde qatar qoldanylsa degen ótinishin alǵa tartty. Bir sózben aıtqanda, atalmysh zań aıasynda jumys isteý kóptegen qıyndyqtar týdyratyny, túıtkilderdiń jetip-artylatyny qazirdiń ózinde sezilip otyr. Sondyqtan, mınıstrlik agrarshylardyń usynys-pikirlerine jete nazar aýdaryp, naqty sheshimin tapsa, quba-qup bolar edi. Búgingi kúni oblysta jazdyq jáne kúzdik daqyldardy jınaý qyzý óris alǵan. Negizgi daqyl bıdaıǵa da oraq tústi. О́mir ESQALI, «Egemen Qazaqstan» Soltústik Qazaqstan oblysy