Dýaldy oqytý júıesi Pavlodarda jaqsy nátıje berýde

Oblystyq bilim basqarmasynyń habarynsha, bul kúnderi óńirdegi kolledj túlekteriniń 72 paıyzy jumysqa ornalasýda. О́ıtkeni, óndiristi óńirde sóz joq, úlkendi-kishili kásiporyndar kóp. Ekinshiden, dýaldy oqytý júıesiniń tıimdiligi baıqalýda. Sol sııaqty, «Qazaqstan alıýmınıı» zaýytyna qarasty №7 lıseıde de dýaldy oqytý júıesi jaqsy jolǵa qoıylǵan. Ekibastuzdaǵy, Aqsýdaǵy kásiporyndar qazir osy jańashyl júıeniń nátıjelerin kórýde. Jalpy, kásibı-tehnıkalyq mamandardy daıyndaýǵa memleket tarapynan qarjy bóli­netini belgili. Bólingen qarajatty jer­gilikti bıliktegiler durys ıgerip, talapty jastardy oqytyp, dýaldy bilim júıesiniń paıdasyn kórsek deıdi. Memleket basshysynyń tapsyrmasyn oryndaý aıasynda elimizde «Nurly jol» jáne ındýstrııalyq-ınnovasııalyq damý baǵdarlamalaryn júzege asyrý úshin 35 myńǵa deıin jas mamandy, onyń ishinde, 18 myń kásiptik-tehnıkalyq bilimi bar mamandy tartý josparlanǵan. Elbasy Úkimetke 2013 jyldan bastap halyqaralyq úlgidegi kýálikter berý arqyly ınjenerlik bilim berýdi jáne zamanaýı tehnıkalyq mamandyqtar júıesin damytýdy qamtamasyz etýdi tapsyrdy. Sonymen birge, «Kásibı-tehnıkalyq jáne joǵary bilim eń birinshi kezekte ulttyq ekonomıkanyń maman­darǵa degen qazirgi jáne keleshektegi sura­nysyn barynsha óteýge baǵdar ustaýy kerek. Kóp jaǵynan, bul halyqty eńbekpen qamtý máselesin sheship beredi...» degen bolatyn. Bıyl, mysaly, 2014-2016 jyldary Pavlo­dar munaı-hımııa zaýytynda dýaldy oqytý baǵdarlamasy boıynsha óndiristik tájirı­beden ótken oblys ortalyǵyndaǵy Hımııa-mehanı­kalyq kolledjiniń 35 stýdenti­niń 25-i kásiporyndarǵa jumysqa ornalastyrylady. Zaýyttyń aqparattyq-baılanys bóliminiń habarynsha, kásiporynda 2012 jyly bastaý alǵan dýaldy oqytý jobasy jańa júıe boıyn­sha jolǵa tústi. Nátıjesinde 60-qa jýyq túlek zaýytqa jumysqa ornalasqan. Eki jylǵa jýyq ýaqyt óndiristik tájirıbeden ótken kolledj stýdentteri kásiporynda «Munaı men gazdy óńdeý tehnologııasy» (18 adam) jáne «Munaı óńdeý salasynyń qural-jabdyǵyna tehnıkalyq qyzmet kórsetý jáne ony jóndeý» (17 adam) mamandyqtary boıynsha bilim alady. Zaýyttyń baǵalaý jáne damytý sektory­nyń bastyǵy Lıýdmıla Paktyń aıtýynsha, stýdentter zaýytta aptasyna úsh kún tájirıbe jınaqtaıdy. Olardyń árqaısysy kásiporynda 1800 saǵattan artyq ýaqyt ótkizdi. Stýdentterge 36 joǵary bilikti mamandar bekitilgen. Bıyl da komıssııa músheleri áńgimelesý barysynda jáne dıplom jumystaryn qorǵaǵan kezde jaqsy nátıje kórsetken 25 túlekti zaýytqa jumysqa ornalastyrý týraly sheshim qabyldapty. Al jalpy biz áńgimelep otyrǵan oblys ortalyǵyndaǵy Hımııa-mehanıkalyq kolledj túlekteriniń budan ári qaraı oqýlaryn jal­ǵas­tyrý úshin «Pavlodar munaı-hımııa zaýyty» JShS, Ýfa memlekettik munaı tehnı­kalyq ýnıversıteti, I.Gýbkın atyn­daǵy Reseı memlekettik munaı jáne gaz ýnı­­ver­sıtetinde bakalavrıat baǵdarlamasy negi­­zinde mamandyqtarǵa jyl saıyn grant bólip keledi. Bul kúnderi kolledj túlekteri «Munaı-hımııalyq zaýyty» JShS, «Qazaqstan alıýmınııi» AQ, «Kastıng» PF» JShS, «Kaýstık» AQ, «Qazaqstan elektrolız zaýyty» AQ, «Neftehım LTD» JShS sııaqty jetekshi kásiporyndarda eńbek etýde. Kolledj dırektory Gúlnár Amanjolovanyń aıtýynsha, kolledjde 700-deı oqýshy bilim alady. Oqýshylarǵa «Munaı, gaz óńdeý jáne hımııa ónerkásibiniń jabdyqtaryna tehnıkalyq qyzmet kórsetý jáne jóndeý», «Beıorganıkalyq zattardyń hımııalyq tehnologııasy», «Hımııalyq qosylystardyń sapasyn saraptamalyq taldaý», «Munaı jáne gazdy qaıta óńdeý tehnologııasy», «Avtokólikterge tehnıkalyq qyzmet kórsetý, jóndeý jáne paıdalaný», «Avtomattandyrý jáne basqarý» mamandyqtary boıyn­sha G.Konıýhova, T.Rýdolf, S.Gorbacheva, N.Qusaıynova, L.Rýsınovıch, I.Naýmenko, B.Qurmanalıev, V.Shıkov, A.Nazarenko, E.Svetlıchnaıa sııaqty tájirıbeli, bilikti maman­­dar sabaq beredi. Al tehnoparkti qu­ral-jab­dyq­tar­men qamtamasyz etý úshin zaýyt 2 mıl­lıon 311 myń teńge qarajat bólipti. Qural­dar kolledjge jalǵa berildi. Kásiporyn hı­mııa­lyq zerthana men sheberhanaǵa ákelingen bul qurylǵylar men quraldardy ornatyp, quryp berdi. Dýaldy oqytý júıesi degenimiz – oqýshyny oqý orny men óndiriste qatar baýlý. Iаǵnı, bolashaq maman óndiriste óz bilimin is-tájirıbe ústinde synap kóre alady. Jalpy, dýaldy oqytý ádisi álemdik tájirıbede bar. Bul ádis Germanııa, Avstrııa, Danııa, Nıderland, Shvesııa, Anglııa, Ońtústik Koreıa sııaqty damyǵan memleketterde jaqsy júzege asýda. Mysaly, Germanııa­da kásiptik mektep oqýshysy bir aptanyń 3,5 kúninde óndiriste, al qalǵan 1,5 kúninde oqý oryn­darynda teorııalyq bilim alatyn kórinedi. Dýaldy oqytý – ýaqyt talaby. Tehnıkalyq jáne kásiptik bilim berýdi jańǵyrtýdyń basty maqsaty – qoǵamnyń jáne ekonomı­ka­nyń ındýstrııalyq-ınnovasııalyq damý suranystaryna sáıkes dýaldy júıeni jańǵyr­ta otyryp, álemdik bilim berý keńistigine ený. Aıtalyq, Hımııa-mehanıkalyq kolledjde «О́ndiristik oqytý jaǵdaıynda oqýshylardyń ǵylymı-tehnıkalyq shyǵarmashylyǵyn damytý» taqyrybynda kóshpeli tájirıbelik sabaqtar ótedi. Kýrs tyńdaýshylary kolledjdiń materıaldyq-tehnıkalyq bazasymen tanysýǵa múmkindik alady. Dýaldy oqytýǵa áleýmettik seriktestikti tartý, naryqtyq suranystarǵa sáıkes jańa mamandyqtardy ashý men ıgerý, memlekettik granttardy utyp alýdyń ózekti máseleleri boıynsha ózara pikir almasqan tájirıbelik sabaqtyń qorytyndysy boıynsha birqatar usynystar jasalǵanyn aıtýǵa bolady. Al biz jazyp otyrǵan kolledj stýdentteri «Munaı, gaz óńdeý jáne hımııa ónerkásibiniń jabdyqtaryna tehnıkalyq qyzmet kórsetý jáne jóndeý», «Munaı jáne gazdy qaıta óńdeý tehnologııasy» mamandyqtary boıynsha bilim alýda. Sabaqtar eki tilde júrgiziledi. О́ndiristegi oqý-tájirıbelerin bitirgen soń túlekter óńirdegi óndiristik kásiporyndarǵa birden jumysqa ornalasady. Kolledj dırektory Gúlnár Amanjolovanyń aıtýynsha, Reseıdiń Omby, Tom, Novosibir tehnı­kalyq bilim beretin joǵary oqý oryn­darymen baılanystary jalǵasýda. Kolledj túlekteri sol jaqtarda bilim alýda. Dýaldy júıe jastar úshin tıimdi. Kásibı bilim alýǵa mol múmkindik. Farıda BYQAI, «Egemen Qazaqstan» PAVLODAR