«Alǵashqy etıýd qýanyshy»

Belgili qylqalam sheberi Alpysbaı Qazyǵulov boıaý ále­mine boılaǵaly beri 70 myń sýret salǵan. Qajyrly eńbegi men taı kúninen tanylǵan ta­la­nty­nyń arqasynda salynǵan sol qyrýar týyndylarynyń ishin­de sýretshiniń «Alǵashqy etıýd qýanyshy» atty erekshe kar­t­ınasy bar. Kezinde kesek ma­qa­lalar arnalǵan kartınanyń erek­sheligi, aldymen, stýdent kezinde salynǵandyǵy. Synshylardan joǵary baǵa alǵan stýdenttiń «shımaıy» keıin kórmege qoı­ylǵan kezde, urlanǵany da óz aldyna bir áńgime. Saqa sýretshige aı­nalǵan shaǵynda Alpysbaı ony qaıta jazady, alaıda sol bir shaqtaǵy bozbala-jigittiń se­zi­mi men qýanyshy boıaý yrqyna bá­ribir kónbegen eken... Birde stýdent Alpysbaı ja­taq­hanaǵa kóńildi oralady. Keý­de­sin toltyrǵan shattyq sezimi arnasynan shúpildeı tógilip, jazıra kóńili dál qazir eshkimge «joq» demesteı tula boıyn bir darhandyq bılep alǵan. Bólmesine kire bere, birge turatyn  joldasynyń erteńgi emtıhan aldynda ábigerge túsip, áldebir sýretti sala almaı «alysyp» jatqanyn baıqaıdy. Qos qoly qyzyldy-jasyldy boıaýdan kórinbeı, qınalyp turǵan bólmeles dosyna shyn nıetimen kómekteskisi kelgen Qazyǵulov «sen boıaýlardy syǵyp, daıyndap ber» deıdi de, dereý qolyna qyl­qalamyn alady. Syrttan alyp-ushyp kirip, ózi de alaburtqan sezim qushaǵynda turǵan sýretshi alǵashqy boıaýdy jaqqannan-aq búkil polotno jazyǵynda jaıdary kóńil kúıi jamyrap qoıa beredi... Erteńinde Alpysbaı salyp bergen sýretti arqalap joldasy synaqqa kiredi. Oqytýshy ustaz: «myna sýretti kim saldy?» deıdi salǵan jerden. «О́zim». «Joq, ótirik aıtpa, búkil QazPI-de mundaı sýretti bir-aq adam salady. Ol – Qazyǵulov. Shaqyryńdar!». Tústen keıin eki ıininen sý ketip dekanatqa keledi. Ońaı oqıǵa emes. Fa­kýl­tet úshin bul bireýdiń or­­ny­­na emtıhanǵa kirgenmen bir­deı shetin jaǵdaı. «Sýret seniki ǵoı?» Oqytýshymen tájikelesip, jaltaryp kórmek bolǵanymen, paı­dasyz ekenin túsingen Q­a­zyǵulov: «onda turǵan ne bar? Men bar bolǵany dosyma kó­mek­testim ǵoı» dep amalsyz moıyndaıdy... Kartınada adamnyń ishindegi atoılap turǵan alýan reńkti shattyq sezimi biri bıik, biri alasa, biri qalyń, biri juqa boıaý tilimen, fıgýra men fon óza­ra úı­­lesim taba keskindelip, qýa­nysh energetıkasyn qaz-qal­pyn­­­da kórsetken.  Mundaǵy aq tús – júregin qýanysh kernegen adam­­­nyń áppaq álemi. Taýlar da bı­ik­tep ketken, úıler de asqaq, aý­la da keńeıip, arsalańdaǵan ıti ıesiniń qýanyshyn eseleı tús­kisi keletindeı. «Alǵashqy etıýd qýanyshy» dep at berilgen kar­tına «О́ner» aıdarymen jýr­naldardyń birinde jarııa­lanady. Keıingi jyldary uıym­das­ty­ryl­ǵan kórmelerdiń birinde Qa­zy­ǵulovtyń «qýa­nyshyn» sýret ur­laǵysh sýyq­qol­­dar jym­qyryp ketedi. Sol jýr­­nalǵa shyqqan sýretine qarap otyryp qoldy bolǵan kartınasyn Qazyǵulov qaıta salady. Biraq qansha talant bolsa da, jaqsy týyn­dy jalynan ustatpaǵan – túpnusqa bir-aq ret jasalýymen bási bıik ekenin baıqatyp, qaı­talanbaýǵa sert bergendeı, sı­qyrly syryn ıesiniń ózine de ashpaǵan... «Sýretshi kartınasyn tek tu­nyq oımen, taza nıetpen salýy kerek. О́ıtkeni, sýretti bastap salǵannan boıaý tilindegi tol­ǵanysqa adamnyń kóńil kúıi, se­zimi, bilimi, densaýlyǵy, tipti da­la­daǵy aýa raıy da qatysady. Ashý­lanyp turǵanda qolǵa qalam almaǵan durys. Al kóńil kúıi kóterińki bolsa, sýretshi úshin eń tamasha sát sol. Sebebi, odan taraǵan jaǵymdy energetıka adamdy baýramaı qoımaıdy», deıdi sýretshi boıaý qupııasymen bólisken sátinde. Aıgúl AHANBAIQYZY, «Egemen Qazaqstan» ALMATY