Botaı mádenıeti týraly fılm taǵy túsiriledi

Aıyrtaý aımaǵynda or­na­lasqan Botaı aýylynan ejelgi adamdar qonysynyń tabylýy álem ǵalymdarynyń nazaryn aýdarǵan sensasııaly oqıǵa bol­ǵany talassyz shyndyq. Se­bebi, osy jerdi meken etken ejelgi adamdar jylqyny al­­­­ǵash qolǵa úıretip, arbaǵa je­k­­keni, bıe baılap, qymyz ashyt­­­qany arheologııalyq qaz­ba­­lar arqyly dáleldengen. Ta­rıh dóńgelegin keri qa­raı 2 myń jylǵa shegergen álem­dik jańalyqtyń bas­taýyn­da jerlesimiz, tarıh ǵy­lym­da­rynyń doktory Vıktor Zaıberttiń esimi qur­met­pen ata­lady. Ol Botaı qo­nysyn 36 jyl boıy talmaı zert­tep keledi. B.z.d. IV myńjyldyqta paı­da bolǵan ejelgi Botaı má­de­nıetine tórtkúl dúnıeniń eren qyzyǵýshylyǵy birde-bir tolastaǵan emes. Byltyr «Qazaq geografııalyq qoǵamy» birlestiginiń bas bolýymen ol týraly derekti fılm túsirilip, Kanada, Danııa, Ulybrıtanııa, Fransııa elderinen arheologtar, genetıkter tartylǵan bolatyn. Túsirilimge Orlando Lýdovıch, Alan Oýtram, Eske Vıllerslev, Vıktor Zaıbert sekildi tanymal tulǵalar qa­tys­qan. Kanadalyq prodıý­ser, rejısser jáne antropolog Naıobı Tompson je­tekshilik etetin «Clearwater Documentary» televızııalyq kom­panııasy birneshe serııaly ǵylymı-tanymdyq de­rek­ti fılm túsirýdi josparlap, alǵashqy bóliminde botaı­lyq­tardyń jylqyny qalaı qolǵa úıretkeni qam­tyl­ǵan. Onyń pikirinshe, jylqy men adam arasyndaǵy qarym-qatynastyń tarıhy teriskeıdiń jazyq dalasynda bastalyp, adamzattyń taǵ­dy­ryn túbegeıli ózgertken. Eneolıt dáýirine jatatyn Botaı turaǵy 20 gektar aýmaqty alyp jatyr. Qonys shamamen bir ǵasyrdan artyq ýaqyt ómir súrgen. Qazba ju­mys­tary munda jyl saıyn júr­giziledi. Arheologtar qysh qu­myralardy, ydys-aıaqtardy, jyl­qynyń qańqalaryn kóptep kezdestirgen. – Byltyr mamyr aıynda osy qonysty meken etken adamnyń súıegi tabyldy. Jer astynan qazyp alyn­­ǵan súıe­k­tiń gendik aq­pa­rat­ta­ry bú­linbes úshin arnaıy zert­hanaǵa tapsyryldy, – deı­di búginde Qostanaı mem­le­ket­tik pedagogıkalyq ıns­tı­­týtynda jumys isteıtin Vıktor Fedorovıch. Belgili ulybrıtanııalyq po­leozoolog Alan Oýtram da Qambar ata túligi alǵash ret Botaıda úıretilgenin, bul qo­nys dala órkenıetiniń bas­taýyn­da turǵanyn moıyndaıdy. Sheteldikter Botaı qo­ny­­syndaǵy túsirilimderdi bıyl odan ári jalǵastyryp, al­ǵash­qy tanystyrylymyn Kanada, AQSh, Fransııa, Ger­ma­nııa el­derinde kórsetýdi bel­gi­lep otyr. Qazaqstandyq kó­rer­men­der fılmdi 2018 jy­ly tamasha­laıtyn bolady. О́mir ESQALI, «Egemen qazaqstan» Soltústik Qazaqstan oblysy, Aıyrtaý aýdany