Maıburshaqtan paıda mol

Túgin tartsań maıy birge shyǵa­tyn Jetisý jerinde berekesin tasyta ónetin ónimniń biri – maı­bur­shaq. Qunarly topyraqta ózin­dik quramyn tolyq saqtaı ósi­ri­letin maıly daqylǵa rynok suranysy jyldan-jylǵa artý­da. Sondyqtan Almaty oblysy, Kóksý aýdany, Terekti aýylynda Indýs­trııalandyrý kartasy sheń­berinde maıburshaq syǵý zaýytynyń negizi qalanyp, 2012 jyly «Ýyz Maı Industry» jaýapkershiligi shekteýli seriktestigi bolyp qaıta qurylǵan edi. Ras, alǵashqy jyldary jete kóńil bólinbegendikten óndiris or­ny tasbaqa aıańmen jumysyn júr­gize bergen. Biraq ýaqyt tala­by­­na saı óńirdegi sharýa qoja­lyq­­tary maıly daqyl sebetin a­l­qap­taryn úlkeıtken saıyn ónim bere­keliligi artty. Zaýyt alǵa­shyn­da 2 mlrd teńgege jýyq qara­jat­qa Qytaı elinde jasalǵan maı sy­ǵatyn qondyrǵyny ákelip iske qos­qan edi. Qalaı desek te, teh­nı­ka­nyń aty tehnıka emes pe. Qudaı sátin salyp júrip berdi. Nátı­je­sinde byltyrǵy jyly 4675,7 mln teńgege 4469 tonna to­­lyq maıly maıburshaq, 3272 ton­­na maıburshaq maıy, 20333 ton­­na maıburshaq shroty osy ón­d­iris or­nynan shyǵaryldy. Negiz­gi tu­tyný­­­shylary Almaty qala­syn­daǵy «Apel Agro», О́skemen qus fab­rıkasy, Shyǵys Qazaqstan o­b­ly­syn­daǵy un tartatyn qurama­jem kombınaty, Petropavl qala­syn­daǵy broıler fabrıkasy bolyp taby­lady. Atalǵan ujymdarmen zań­nama talabyna saı kelisimshart jasalǵan. «Jyl saıyn 36 myń tonna maıburshaq ónimin óńdep, satý­damyz. Maıburshaq maıynyń bir tonnasyn – 300 000 teńgege, al shrot­­tyń ár tonnasyn 200 000 teń­gege baǵalaǵan. Jalpy, zaýy­­ty­­myz­­dyń qýattylyǵy bir jyl­da 60 myń tonna ónim óńdeý­ge jetedi. Biraq shıkizat jetis­peı­di», dedi «Ýyz Maı Industry» jaýapkershiligi shekteýli serik­tes­tigi dırektorynyń orynbasary Qanaǵat Bosqanov. Qaldyqsyz ónim túri bolyp sana­latyn maıburshaqtan bar­lyǵy 18 paıyz maı syǵylyp aly­nady. Odan qalǵany qus, iri jáne usaq maldarǵa arnalǵan jem ónimi – maıburshaq shroty dep atalady. Maıburshaq shroty­nyń 100 gramynda 40 paıyz aqýyz, 15 paıyz maılylyq saqta­la­tyn­dyq­tan, arnaıy daıyndalatyn qus azy­­ǵynyń 30-35 paıyzyn maı­bur­shaq shroty qurap, qalǵanyna ózge dándi daqyldar qosylady. Mun­­­daı jemmen qorektenetin broı­­ler balapandary 35 kúnde ósip, je­ti­lip, paıdalanýǵa daıyn bolady. «Ýyz Maı Industry» JShS-niń jalpy ınvestısııalar kólemi 2010 jyly 315 mln teńge bolsa, ekin­shi kezeńde bul soma 502,3 mln teń­gege kóterildi. Jyldan-jylǵa saly­na­tyn qarajat kólemi ósken sa­ıyn qýattylyǵy da artyp, 2010 jyl­ǵy 16 myń tonnadan byltyr 36 myń tonnaǵa jetip otyr. О́ndiris or­nyn­da turaqty jumys ornymen qam­tyl­ǵan 120 adamnyń ortasha aı­lyq jalaqylary 75 myń teńge dep naq­tylanǵan. Al kásiporyn damýy­nyń úshinshi kezeńinde ósim­dik maıyn dezodorasııalaý jáne rafı­nad­­taý jelisin iske qosý, tórtin­­shi kezeńinde margarın jáne spred shyǵaratyn jelini iske qosý, besin­shi kezeńde tomat syqpa­syn shy­ǵa­ra­tyn zaýytty iske qosý belgilengen. Nurbol ÁLDIBAEV, «Egemen Qazaqstan» Almaty oblysy