Kimde-kim kenetten syrqattanyp, túrli jaǵdaılarmen eki dúnıeniń ortasynda qalsa, birinshi kezekte dárigerlik kómekke júginýge májbúr bolady. Naýqasqa alǵashqy medısınalyq kómek kórsetýge dáriger mindetti. О́ıtkeni, dárigerler qabyldaıtyn Gıppokrat anty uǵymy álemdik qaýymdastyqta ábden qalyptasqan.
Almaty oblysynda barlyq deńgeıdegi dárigerlik qyzmet tıisti dárejesinde dep aıtýǵa kelmeıdi. О́tken jyly Qarasaı aýdandyq ortalyq aýrýhanasynda úsh náresteniń shetinegen oqıǵasy tirkelip, qoǵamdaǵy ana men bala ómiri týraly ózekti máseleler eldi eleń etkizdi. Al oblystyq densaýlyq saqtaý basqarmasynan alynǵan málimetke súıensek, bala ólimi kórsetkishi 2015 jyly 10,9 paıyz bolsa, joǵarydaǵy oqıǵalar oryn alǵan 2016 jyly 9,9 paıyzǵa tómendegen.
Dese de, Qarasaı aýdandyq ortalyq aýrýhanasynda 2016 jyly úsh náreste shetinep, dárigerlerge degen senimsizdikti kúsheıte túskeni belgili. Atalǵan aýrýhanada byltyr dúnıege kelgen úshemniń ekeýi aman-esen ósýde. Al úshemniń biri salmaǵy 1590 gramm, boıy 40 santımetr bolyp týǵanymen shetinep ketken edi. Medısınalyq tilmen aıtqanda, áli jetilmegen shala shaqalaq boldy.
Dál osy aýrýhanada shetinegen ekinshi qyzdyń salmaǵy 1470 gramm, boıy 38 santımetr, al úshinshi ul balanyń salmaǵy 3700 gramm, boıy 54 santımetr boldy. Dárigerlerdiń aıtýynsha, shetinegen balalardyń aldyńǵy ekeýi shala bolyp dúnıege kelse, úshinshisiniń salmaǵy talapqa saı bolǵanymen ókpesi qabynyp, ózdiginen dem ala almaıtyn týabitti aýrýǵa dýshar bolǵan.
Negizi, shaqalaqtyń shetineýi týraly dárigerlik anyqtamany zańnamaǵa sáıkestendire jazyp otyra beretin ýaqyt ótken. Zań talaby bultartpaıdy. Sondyqtan medısınalyq kómek kórsetýdi durys atqarmaǵany úshin Qarasaı aýdandyq ortalyq aýrýhanasynyń bas dárigeri Sáýle Saýranbaevaǵa sógis berilip, úsh náresteniń shetineýine jol bergen bas dárigerdiń orynbasary Lázzat Qorǵanbaeva qyzmetinen bosatyldy. Birqatar jaýapty qyzmetkerlerge sógis jarııalandy.
Al Kóksý aýdandyq ortalyq aýrýhanasynda bir jarym jasqa kelgen balanyń qalaı shetinegendigi jóninde qazir tekserý jumystary júrgizilýde. Tekserý aıaqtalǵanǵa deıin dáriger Vladımır Kım atqaryp otyrǵan qyzmetinen shettetildi.
Jalpy, medısına salasy qyzmetkerlerine aıtylatyn syn da, taǵylatyn min de kóp. Biraq bes saýsaq birdeı emes. Júrek qalaýymen dárigerlik mamandyqty tańdap, berile jumys istep, ómir boıy júregine de, aq halatyna da kir túsirmeı, tól mindetin adal atqarǵan abzal jandar barshylyq. Biraq aq halattylar arasynda túrli joldarmen «bas dárigerlik» laýazymǵa jetip, bas paıdasy úshin óresizdik tanytyp, qarapaıym halyqtyń kókiregine qaıaý muń túsirip júrgenderi de joq emes.
Keıbir bas dárigerler kásibı maman retinde durys sheshim qabyldaı almaǵanymen qatar, ózgelerge tosqaýyl bolatyny búgingi qoǵamnyń bir aýrýy bolyp tur. Amal neshik?!
– Zań buzýshylyq týraly bir ǵana faktini aıtaıyn. Medısınalyq mekemelerdiń 90 paıyzynda áli kúnge adamdardy elektrondy tártippen kezekke qoıyp, qabyldaý rettelmegen, – deıdi Memlekettik qyzmet isteri jáne sybaılas jemqorlyqqa qarsy is-qımyl agenttigi Almaty oblystyq departamentiniń basshysy Serikbaı Nurǵısaev.
Tutastaı alǵanda, maman tapshylyǵynyń saldarynan sapasyz qyzmet kórsetiletinin de eskergen jón. Mysalǵa, 10 myń adamǵa shaqqanda Panfılov aýdanynda – 14,7, Alakólde – 15,2, Kerbulaqta – 15,8, Qaratalda 16,2 paıyz dárigerdiń jetispeýshiligi tirkelip otyr. Jalpy, dárigerlerdiń óz kásibine adaldyǵyna baılanysty máselelerdi oblystyq densaýlyq saqtaý basqarmasynyń ótken jyly atqarǵan jumystaryn qorytyndylaǵan jıynda óńir basshysynyń orynbasary Jaqsylyq Omar ashyq aıtyp, soǵan oraı toltyrylatyn hattama barlyq medısınalyq mekemelerge jiberilip, baqylaýǵa alynatyndyǵyn pash etti. Osy jıynda Taldyqorǵan qalasy men Sarqan aýdandyq ortalyq aýrýhanasy bas dárigerleriniń zeınetkerlikke shyǵarylǵany, Tekeli qalasy men Taldyqorǵan qalasyndaǵy aımaqtyq juqpaly aýrýlar aýrýhanasynyń bas dárigerleri osy salada qyzmettik aýysymmen bas dárigerlik laýazymdy atqaratyndyǵy, al Uıǵyr aýdandyq ortalyq aýrýhanasynyń bas dárigeri qyzmetinen bosatylǵandyǵy belgili boldy.
Nurbol ÁLDIBAEV,
«Egemen Qazaqstan»
Almaty oblysy