Qaýipsiz marshrýt

Ol oqýshylar múddesine qyzmet etedi О́skemende júzege asyrylaıyn dep jatqan bul ıgi bastama aýyldaǵy alańsyz kúnderdi eriksiz eske túsirdi. «Áı, ananyń qabaǵan ıti bar. Sol mańnan aýlaq júrshi», «Ana kórshiniń at qorasyna jolamashy, júgirmek. Teýip jiberip júrmesin», deıtin qamqor áje, janashyr áke-sheshe sózderi qyrda ósken jurttyń qulaǵynan ketpegen bolar. Bul jobanyń maqsat-muraty da osy. О́skemen qalalyq pro­kýra­týrasy men bilim bólimi bir­lese ázirlegen «Qaýipsiz baǵyt» atalatyn joba aıasynda arnaıy karta daıyndalyp jatyr eken. Kartada oqýshynyń úıden mektepke, mektepten úıge deıin qandaı joldarmen, qandaı kóshelermen júrý kerektigi, oqýshy turatyn aýdan men bilim alatyn mekteptiń aýmaǵy, sol mańaıdaǵy qaýip týdyrýy múmkin degen oryn­dardyń barlyǵy taıǵa tańba basqandaı kórsetiletin bolady. Bul qandaı jerler? Bular – syrahanalar, araq-sharap satylatyn dúkender, durys jaryqtandyrylmaıtyn aýmaq­tar men kólik turaqtarynyń mańaıy. Quqyq qorǵaý organdarynyń qyzmetkerleri kámeletke tol­maǵandarǵa qatysty qyl­mys­tardyń deni oqýshylar sabaq­qa bara jatqanda nemese kele jatqanda oryn alatynyn aıtady. Sondyqtan bul jobanyń oqýshylardyń qaýipsizdigine septigi tıetinine senimdi. 2016 jyldyń jeltoqsan aıynda qalanyń barlyq mektepterinde osy máseleni pysyqtaý maqsatynda ata-analar keńesi ótkizilip, bilim uıymdarynyń ókilderi polıseılermen birge mektepke deıingi qaýipsiz baǵyttardyń jobasyn ázirlepti. Joba avtorlarynyń sózine sensek, bul karta shahardaǵy ár mekteptiń oqýshysyna tap­sy­rylady. Iаǵnı, birde-bir oqý­shy nazardan tys qalmaıdy. Arnaıy ázirlengen karta qolaı­­ly bolý úshin oqýshynyń kún­deligine japsyrylmaq. Bul jobanyń taǵy bir tıimdi tusy bar. Shahardaǵy oqýshylar úshin qaýipti degen jerlerge qatysty jınaqtalǵan derekter negizinde «Qala mektepteriniń kartasy» ázirlenbek. Qala bı­ligi osy karta arqyly keıbir kóshelerge jaryq ornatyp, shahardyń keıbir tustaryndaǵy qalyń aǵashtardy kesý sekildi jumystardy júrgizýdi kózdep otyr. – Balalardyń tárbıesine nege mektep qana jaýap berýi kerek? Bul máselege qoǵam bolyp atsalysýymyz qajet dep jıi aıtyp júretin edim. Mine, endi osy máselege quzyr­ly oryndarmen birge bizdiń de atsalysyp jatqan jaıymyz bar. Qaladaǵy oqýshylar­ǵa qolaısyz jerlerdiń bar­ly­ǵyn ata-analarmen birge muqııat zerttedik. Beıneka­mera ornatatyn oryndar­dy da anyqtadyq. Qaqpaǵy ashyq jatqan lıýkter men ıesiz úı­lerge deıin birin qaldyr­­maı kartaǵa engizdik. О́ıtkeni, bala­nyń qaýipsizdigi másele­sine kelgende usaq-túıek, úlken-kishi degen dúnıe bolmaýy kerek, – deıdi О́skemen qalalyq bilim bóliminiń basshysy Mádenıet Ah­metova. Qalalyq bilim bóliminiń basshysy kartany ázirleý ba­rysynda О́skemende jaryq­tandyrylýǵa tıis 1362 oryndy anyqtaǵandaryn aıtady. Eger joba sátimen júzege asatyn bolsa, qaladaǵy oqýshylardyń qaýipsizdigimen qatar, keıbir turǵyndardy áýre-sarsańǵa salyp júrgen kóshelerdi jaryqtandyrý, taǵy da basqa ózekti máseleler óz sheshimin tabatyn bolady. Azamat QASYM, «Egemen Qazaqstan» О́skemen