Azamat ajary

Azamat basyndaǵy abyroı men ataq, bedel men baq týǵan eline sińirgen adal eńbek arqyly keledi desek, bul kúnde Bas áskerı prokýror, ádilet general-leıtenanty Erǵalı Merzadınovtiń ónegeli ómiri, Otanǵa qyzmet etý joldary osynyń aıqyn dáleli bolmaq. Onyń zań salasynda úzdiksiz, abyroıly eńbek etip kele jatqanyna 35 jyldyń júzi bolypty. E.Merzadınov QazMÝ-diń joldamasymen eńbek jolyn Almatynyń sol tustaǵy Kalının aýdandyq proký­ra­týrasynda tálimger bolyp bastady. Jas jigittiń ýnı­ver­­sıtet qabyrǵasynda júrip qu­­qyqtyq zańna­ma­lar­dy jan-jaq­­ty meńgergeni ju­mysqa al­ǵash­­qy qulshyna kirisken kún­nen-aq baıqaldy. Tyndyrymdy ji­git birshama tájirıbe jınap, ysyla ke­le quqyqtyq qa­da­ǵa­laý isi­niń qyr-syryn tez meń­ge­rip aldy. Osy jerde aǵa ter­geý­­shilik qyzmetke deıin ós­ti. Bar­lyq tapsyrylǵan min­­detti múl­tiksiz oryndap, zań­namalyq anyq­ta­ma­lar­dy saýattylyqpen já­ne bi­lik­tilikpen jaza bile­t­in, oıyn oramdy etip jet­ki­ze alatyn, onyń ústine, zań­dy­lyq turǵysynan ornyqty usy­nys, tyńǵylyqty keńes be­rýge qabiletti maman 1986 jyly Qazaq KSR Bas pro­ký­­ratýrasy tergeý bas­qar­ma­synyń prokýrory bolyp ta­ǵaıyndalsa, 1991 jyly asa qaý­ipti qylmystardy tergeý bó­­limi bastyǵynyń ory­n­ba­sar­­lyǵyna kóterildi. Táýelsizdiktiń aq tańy araı­­­lap atqan kezde Erǵalı Se­rik­baı­ulynyń eldik mu­ratty as­qaqtatý jolynda bar bolmy­sy­men berile qyzmet etkenin a­nyq kórýge bolady. Ol 1991-1992 jyldary Qazaq kó­lik prokýratýrasynyń tergeý basqarmasy bastyǵynyń oryn­­basary, 1992-1994 jyl­da­ry Almaty qalasy So­vet aýdanynyń, 1994-1996 jyl­dary Almaty qalalyq pro­ký­rorynyń birinshi orynba­sary, 1996-1997 jyldary Soltústik Qazaqstan obly­sy­nyń, 1997-2001 jyl­­dary Almaty qala­sy­nyń, 2001-2002 jyldary Qaraǵandy ob­ly­s­ynyń pro­ký­­rory syndy asa jaýapty qyz­­metter at­qa­ryp, egemen mem­­lek­e­timizdiń zań­dylyq tur­ǵyda nyǵaıýyna zor úles qo­sty. Jaýapty qyzmetpen ǵy­lym­dy da qosa alyp júr­di. Ol 2001 jyly zań ǵy­lymdarynyń doktory, akademık Ǵ.S.Saparǵalıevtiń jetekshiligimen «Adam men azamat quqyqtarynyń saq­ta­lýyna pro­kýrorlyq qadaǵalaý júr­gizý ju­my­syndaǵy kons­tı­tý­sııa­lyq-quqyqtyq má­se­­leler» taq­yrybynda kan­­dıdattyq dıssertasııa qor­ǵady. Al 2002 jyldyń aq­panynda elimizdiń Ishki is­ter vıse-mınıstri bolyp ta­ǵaıyn­daldy. 2004 jyly ma­myr­da Astana qalasynyń prokýrory, bir jyldan soń Qazaqstan Respýblıkasy Bas prokýrorynyń orynbasary bolyp taǵaıyndalsa, 2009 jyl­dyń mamyrynan beri eli­miz­diń Bas áskerı prokýro­ry bolyp je­misti qyzmet at­qa­ryp keledi. Ádilet general-leıte­nan­­­ty E.Merzadınovtiń qa­zaq­stan­dyq quqyqtyq júıe­de alar orny, qoǵam ómi­rin­degi si­ńirip kele jatqan eń­­begi óz aldyna bólek áń­gime. Onyń bas­­­tamasymen Bas áskerı pro­­­ký­ratýranyń Astanaǵa kó­­shi­­­rilýi qam­ta­masyz etildi, ás­­­kerı pro­kýrorlardyń ju­mys tá­sil­deri men ádisteri je­­­til­dirildi, qadaǵalaý fýn­k­­­- sııalary, onyń ishinde áleý­met­tik-ekonomıkalyq sala­da kú­­sheıtildi, prokýratý­ra organ­daryna tergeý qu­qy­ǵynyń be­ri­lýine baıla­nys­ty tergeý apparaty qu­ryl­dy. Sondaı-aq, ás­kerı pro­kýrorlardyń kúsh-ji­geri qu­qyq buzýshylyqtyń al­dyn alý­ǵa jáne memlekettiń qor­ǵa­nys áleýetin nyǵaıtý men saq­taýǵa, jastarǵa áskerı-pat­rıot­­tyq tárbıe berý júıe­sin da­­mytýǵa yqpalyn tı­gizetin bas­­­qa da ózekti jo­balarǵa ba­ǵyt­taldy. Osy jyldary Bas áskerı pro­­kýratýra Ázerbaıjan, Be­larýs, Vengrııa, Reseı, Ýkraına jáne Qytaıdyń ás­­k­e­rı prokýratýralarymen yn­tymaqtastyq ornatty. Osy­nyń negizinde qazir ma­man­­dardy shet elderde oqy­tý júzege asyrylýda. Endi, mi­­ne, búginde osyndaı at­qa­ryl­­­ǵan zor jumystardyń ar­­qasynda Qazaqstannyń ás­kerı prokýratýrasy alǵa qoı­ylǵan mindetterdi tabys­ty ári múltiksiz oryndap otyr­ǵan derbes quqyq qor­ǵaý or­gany bolyp ta­byla­dy. Erekeńniń kóp jylǵy adal eń­­begi eskerýsiz qalǵan joq. Qu­­qyq qorǵaý salasyndaǵy eń­begi eskerilip I jáne II dá­re­jeli «Dańq» ordenderimen, «Pro­kýratýranyń qurmetti qyz­­metkeri», «Ishki ister sa­la­synyń eńbek sińirgen qyz­­met­ke­ri» ataqtarymen, son­daı-aq, kóp­tegen merekelik medaldar­men marapattaldy. 2013 jy­ly El­basynyń qo­lynan ádi­let gene­ral-leıte­nant jo­ǵa­ry áskerı shenin al­dy. Búginde óskeleń urpaqtyń tár­bıesine de áskerı pro­ký­ra­­tý­ranyń tereń mán bergen jaıy bar. Bas áskerı pro­kýrordyń bastamasymen el­orda­daǵy birqatar mektepter já­ne týǵan aýylynda «Áskerı pro­kýratýranyń kadet synyp­tary» jumys istep tur. Munan ári de bul jumystar qanatyn keńge jaıa bermek. О́ıtkeni, ár adamnyń týǵan jeri – qut­ty mekeni ǵoı. Erekeń qaı qııanda júr­se de týǵan jerge de­gen súı­is­penshilik sezimin, per­zent­tik al­ǵysyn bildirý men aýyl­das­taryna qamqorlyq jasaý­dy umytpaıdy. Onyń týǵan óńi­­riniń ósip-órkendeýine qos­­q­an úlesi de aıtarlyqtaı. Bu­ǵan naqty dálel bar. Ol jyl saıyn týǵan aýylynyń mektebinde jeke qarajatynan «Úzdik oqýshy» jáne «Úzdik us­taz» atalymdary boıynsha eki stıpendııa taǵaıyndap ke­ledi. Aýdan boıynsha da sport isin jandandyrý, ór­ken­­detý jolynda nebir jańa bas­­tamalar kóterip, izgi iste­r­- ­­di júzege asyrdy. Onyń ti­ke­leı qoldaýymen Ońtústik Qazaqstan oblysy Maqtaaral aýda­nynda «Maqtaaral» fýtbol komandasy qurylyp, bú­ginde bul sport komandasy el chempıonatynda úzdik oıyn úlgi­sin kórsetip júr. Jalpy, qazaq – baqytty ha­lyq. Myń ólip, myń tirilse de toz-tozy shyǵyp tozǵan joq. Qaıta ózin jaqsy isimen dá­leldep, qazaq atyn álemge áı­giledi. Elbasy Nursultan Nazarbaevtaı eren erdiń bas­taýymen bir týdyń astynda jınalyp, tatý-tátti ómir súrýdiń, jasampaz ómirdiń jar­qyn úlgisin kórsetip ke­ledi. Sol egemendiktiń aq ýy­ǵyn kóterisip, eldik deń­geı­de­gi bıik mansapty arqalap, qu­qyq isi­ne bir azamattaı úles qosyp júr­gen alǵadaı er azamattyń biri, biri emes-aý, biregeıi E.Merzadınov eken­d­i­ginde sóz joq. Osy oraı­da, aıta ketetin bir jaıt – 17 aq­panda Qazaqstan ás­kerı prokýratýrasynyń qu­ryl­ǵanyna da shırek ǵasyr tol­maq­shy. О́tken merzim ishinde ádil­dik­tiń aq týyn ustaǵan áskerı pro­kýrorlarymyzdyń el damýy­na qosqan úlesi ushan-te­ńiz desek, shyndyqtan esh al­shaq ketpeımiz. Abaı TASBOLATOV, Parlament Májilisiniń depýtaty