Fransýz Respýblıkasy jáne Ortalyq Azııa elderi arasynda dıplomatııalyq qarym-qatynastardyń 25 jyldyǵyna oraı Fransııa, Qazaqstan, О́zbekstan syrtqy saıasat vedomstvolarynyń basshylary, Qyrǵyzstan, Tájikstan jáne Túrikmenstan syrtqy ister mınıstrleri orynbasarlarynyń birlesken kezdesýleri sapardyń mańyzdy bóligi boldy.
Q.Ábdirahmanov is-sharada sóılegen sózinde Ortalyq Azııa álemniń serpindi damyp kele jatqan óńirleriniń biri ekenin atap ótti. «Qazaqstan óńir boıynsha ekonomıkalyq ósim men turaqtylyqtyń polıýsi bolýǵa jáne fransýz dostarymen jáne kórshilerimen keń kólemdi yntymaqtastyqqa ázir», – dedi mınıstr.
Mınıstr Qazaqstan Ortalyq Azııa elderi arasyndaǵy qarym-qatynastarda teń quqyqtyq jáne ózara tıimdi yntymaqtastyq qaǵıdatyn ustanatynyna nazar aýdardy. «Bizdi sońǵy ýaqytta óńirimizdiń damýyndaǵy baıqalyp otyrǵan oń úderister qýantady. Bul Ortalyq Azııa elderi arasyndaǵy qarym-qatynastarda sheshilmeıtin máseleler joq ekenin dáleldeı túsedi», – dep atap kórsetti Q.Ábdirahmanov.
QR SIM basshysy Ortalyq Azııada barlyq qyzyǵýshylyq tanytqan elder úshin beıbitshilik, qaýipsizdik, yntymaqtastyq jáne damý negizinde úılesimdi baılanystardyń óńirlik modeli qalyptasyp, synnan ótetinine úlken senim bildirdi. Bul turǵydan alǵanda, Fransııanyń klımattyń ózgerýi, sý, azyq-túlik, energetıkalyq jáne ıadrolyq qaýipsizdikke, turaqty damý, terrorızmge qarsy kúres, mádenı murany qorǵaý maqsattaryn iske asyrýǵa qatysty jahandyq máselelerdi sheshýdegi ozyq róliniń mańyzdylyǵy atap ótildi.
Q.Ábdirahmanov Eýropalyq Odaq-Ortalyq Azııa (EO-OA) saıasaty men qaýipsizdigi máseleleri boıynsha Joǵary dárejedegi únqatysýdyń basym mańyzyn rastady. EO-OA arasyndaǵy «Ekonomıkalyq damý, ınvestısııalar, jumyspen qamtý, jeke sektordy damytý» atty yntymaqtastyqtyń jańa alańyn qurý týraly ıdeıasyn iske asyrýdy qoldap, óz pikirin bildirdi.
Sapary sheńberinde Q.Ábdirahmanovtyń J.-M.Eıromen jeke kezdesýi kezinde suhbattasýshylar Qazaqstan men Fransııa arasyndaǵy jan-jaqty yntymaqtastyqtyń 25 jyldyǵynyń qorytyndylaryn jasap, qazaq-fransýz qarym-qatynastaryn odan ári ilgeriletýdiń naqty qadamdaryn atap ótti.
Fransııa Qazaqstannyń Táýelsizdigin alǵash tanyǵan elderdiń biri jáne elimizben Strategııalyq áriptestik týraly shartqa qol qoıǵan alǵashqy eýropalyq iri memleket. Parıj Qazaqstannyń Eýropadaǵy qaýipsizdik jáne yntymaqtastyq uıymynyń sammıtin Astanada ótkizý týraly usynysyna birinshi ún qosyp, EKSPO-2017 halyqaralyq mamandandyrylǵan kórmesin Astanada ótkizý orny retindegi bastamany da qoldady. 2017 jyldyń basynan beri Qazaqstan men Fransııa BUU Qaýipsizdik Keńesi quramynda belsendi ózara is-áreket etedi jáne Keńes sheńberinde eki eldiń bastamalaryn ózara qoldaıdy.
Syrtqy saıasat vedomstvolarynyń basshylary ózekti halyqaralyq máseleler boıynsha, onyń ishinde Aýǵanstandaǵy ahýal, Sırııadaǵy janjaldy retteý jáne Astana prosesiniń róli, halyqaralyq terrorızm men zorlyq-zombylyq ekstremızmniń qaterleri men syn-tegeýrinderi boıynsha pikir almasty.
Taraptar Fransııanyń Astanada ótetin EKSPO-2017 kórmesine qatysýynyń zor mańyzyn atap ótti. Parıj kórme barysynda shamamen 50 mádenı is-shara uıymdastyrýdy josparlap otyr.
Fransýz kompanııalary Fransııanyń barlyq tehnologııalyq áleýetin iske qosa otyryp, Qazaqstannyń Úshinshi jańǵyrýyn iske asyrýǵa ázir. 2005 jyldan bastap Qazaqstan Respýblıkasynyń ekonomıkasyna quıylǵan tikeleı fransýz ınvestısııasynyń mólsheri 13,05 mlrd AQSh dollarynan asyp tústi. Qazaqstanda fransýz kapıtalynyń qatysýymen 135 kompanııa tirkelgen, onyń ishinde álemge tanymal Alstom, Danone, Vicat, Peugeot, Total jáne t.b. bar. Avıasııa, lokomotıv, azyq-túlikter úshin tıtandy quımalar isi jolǵa qoıylǵan.
Dál osy kúni Q.Ábdirahmanov IýNESKO-nyń Bas dırektory Irına Bokovamen jáne EYDU Bas hatshysy Anghel Gýrrıamen jeke kezdesýler ótkizdi.
Q.Ábdirahmanov I.Bokovamen kezdesýi barysynda Qazaqstan Prezıdenti Nursultan Nazarbaevtyń 2015 jyly qarashada ótken IýNESKO Bas konferensııasynyń 38-shi sessııasynda jarııalanǵan bastamalaryn iske asyrý boıynsha IýNESKO-men birlesken jumysty joǵary baǵalady. Ol Almaty qalasyn halyqaralyq uıymnyń óńirlik haby retinde, onyń ishinde BUU qurylymdaryn eskere otyryp, Qazaqstan Almatyda IýNESKO aıasyndaǵy mádenıetterdi jaqyndastyrýdyń Halyqaralyq ortalyǵyn qurýǵa tolyq qoldaý kórsetýge daıyn ekenin atap ótti.
A.Gýrrıamen áńgime barysynda Qazaqstandaǵy ınstıtýttyq ortany jáne ekonomıkalyq ósýdi EYDU elderiniń eń úzdik tájirıbelerine sáıkes jetildirý, sondaı-aq yntymaqtastyqtyń Eldik baǵdarlamasyn 2018 jylǵa deıin uzartý, elimizdiń EYDU komıtetindegi mártebesin joǵarylatý jáne Aýǵanstanǵa arnalǵan damýǵa resmı kómektiń júıesi sheńberinde Qazaqstannyń qanatqaqty jobalary máseleleri qarastyryldy.
EYDU basshysy Prezıdent N.Nazarbaevqa ulttyq ekonomıkalyq saıasatty qalyptastyrý kezinde EYDU tájirıbeleri men standarttarynyń eskerilýi úshin jeke alǵysyn bildirdi. A.Gýrrıa Q.Ábdirahmanovqa memlekettegi ekonomıkalyq túbegeıli ózgeristerdi tıimdi ilgeriletý boıynsha usynystardy qamtıtyn birqatar baıandamalar men zertteýlerdi tabys etti.
Parıjde ótken kezdesýler kezinde Qazaqstan syrtqy saıasat vedomstvosynyń basshysy Prezıdent N.Nazarbaevtyń «Qazaqstannyń Úshinshi jańǵyrýy: jahandyq básekege qabilettilik» atty Joldaýynyń negizgi erejelerine jan-jaqty jáne túpkilikti túsinik berdi, sondaı-aq ekonomıkalyq reformalardy, onyń ishinde el Premer-Mınıstriniń tóraǵalyǵymen Jańǵyrtý jónindegi memlekettik komıssııanyń jumysy týraly aıtty.
Q.Ábdirahmanov fransýz áriptesterimen áńgimesi kezinde Qazaqstanda qoǵamdy odan ári demokratııalandyrýǵa baǵyttalǵan el Konstıtýsııasyna ózgerister engizý arqyly saıası jańǵyrtý máselelerine jeke nazar aýdardy.
