Aýyl sharýashylyǵy vıse-mınıstri Gúlmıra Isaevanyń málimdeýinshe, búginde Qytaı naryǵyna shyǵýǵa kez kelgen el múmkindik ala bermeıdi. Taýar tasymaldaý úshin ónimniń talapqa saı ekenin dáleldeý kerek. Ol úshin arnaıy organ bar. Oǵan álemniń 100-den astam elinen myńdaǵan ótinimder túsedi. Alaıda, Qazaqstannyń ótinimderi birinshi kezekte qaralady. Sebebi, memleket basshylary deńgeıinde tıisti ýaǵdalastyq bar. Al A.Myrzaxmetovtiń sapary barysynda eki jaq 30 shaqty ónimniń buǵan deıingi ótinimderin toptastyrýǵa kelisken. «Máselen, maıly daqyldar ortaq bir xattama boıynsha resimdeledi. Demek, ol ónimderdiń ınspeksııasy da birden júrgiziledi», dedi G.Isaeva. Vıse-mınıstrdiń aıtýynsha, aǵymdaǵy aıdyń sońynda Qytaı ınspeksııasy Qazaqstanǵa kelip, azyq-túlik qaýipsizdigi júıesin baǵalaıtyn bolady. Sol kezde qoı etin óńdeıtin otandyq kásiporyndarǵa da tekseris júrgiziledi. «Osy joly da qytaılyq áriptester ol tekseristerdiń bólek júrgiziletinine qaramastan, ekeýin de birdeı ótkizýge kelisti. Osynyń arqasynda Qazaqstannyń qoı etin Qytaıǵa erterek eksporttaýǵa bolady. Bizdiń josparymyzǵa sáıkes, aǵymdaǵy jyldyń ekinshi jartyjyldyǵynda qazaqtyń qoı eti kórshi elge tasymaldanady», dedi vıse-mınıstr.
Premer-Mınıstrdiń orynbasary – Aýyl sharýashylyǵy mınıstri Asqar Myrzahmetov bastaǵan Qazaqstan delegasııasy Qytaı Halyq Respýblıkasynyń astanasy – Beıjiń qalasynda birneshe mańyzdy kezdesýler ótkizgen bolatyn. Bul Memleket basshysy N.Nazarbaevtyń «Qazaqstannyń Úshinshi jańǵyrýy: jahandyq básekege qabilettilik» atty Qazaqstan halqyna Joldaýyndaǵy AО́K-ke shet elden ınvestısııa tartý men aýylsharýashylyq ónimderiniń eksporty boıynsha bergen tapsyrmalaryn júzege asyrý jáne eki jaqty tıimdi kelisimderge qol jetkizý máselesi boıynsha júzege asty. Memleket basshylary – N.Nazarbaev pen Sın Szıanpınniń deńgeıinde «Nurly jol» jáne «Bir beldeý, bir jol» baǵdarlamalary boıynsha ózara yntymaqtastyqty nyǵaıtý jóninde asa mańyzdy ýaǵdalastyqtarǵa qol jetkizildi. Eń aldymen, bul aýyl sharýashylyǵy keshenine qatysty.
Baspasóz máslıhatynda sondaı-aq, Qytaıdaǵy kezdesýlerdiń qorytyndysynda kórshiles elge eksporttalatyn bıdaı kebegi partııalaryna qoıylatyn ınspeksııa, karantın jáne sanıtarlyq talaptar týraly hattamaǵa qol qoıylǵany aıtyldy. Atalǵan kelisimniń arqasynda qazaqstandyq kásipkerler tuńǵysh ret Qytaı naryǵyna bıdaı kebegin eksporttaýǵa qol jetkizbek.
Sondaı-aq, 2016 jyly qol qoıylǵan eki eldiń aýylsharýashylyǵy mınıstrlikteri arasyndaǵy birlesken is-qımyl jónindegi jospardy iske asyrý, aýyl sharýashylyǵy salasynda ǵylymı-tehnıkalyq septestik jáne «Ońtústik-Ońtústik» halyqaralyq baǵdarlamasy aıasynda ózara yntymaqtasý máseleleri talqylanǵan. Osy rette aýylsharýashylyq tehnologııalar transferti men ǵylymı-tehnıkalyq yntymaqtastyq jónindegi vedomstvoara-
lyq jumys tobyn jasaqtaý men Ortalyq Azııa aımaǵy úshin seleksııalyq-genetıkalyq ortalyq qurý máseleleri de nazarǵa alynypty. QHR-dyń bıznes qaýymdastyǵy ókilderimen kezdesý de nátıjeli bolǵan. Kezdesý barysynda «Jibek joly qory» men «QazAgro» holdınginiń aýylsharýashylyq shıkizatyn qaıta óńdeý jobalaryn qarjylandyrý boıynsha ózara baılanysy, «CCIC «China Certification & Inspection Group» tobynyń aýylsharýashylyq ónimderi men kásiporyndaryn sertıfıkattaýy máseleleri qaralǵan.
Qytaıdyń iri 8 transulttyq kompanııasy ókilderimen aýylsharýashylyq ónimderin qaıta óńdeý jobalaryn qarjylandyrýdy talqylaý barysynda AО́K-ke qatysty memleket saıasatynyń basym baǵyttaryn jáne Qazaqstandaǵy ınvestısııalyq ortany jaqsartýdyń jańa ádistemesi túsindirilip, elimizdiń múmkindikteri taǵy bir pash etilgen. Sonymen qatar, «China National Machinery IMP&EXP Corp» korporasııasymen aldaǵy mamyrda Almatyda aýylsharýashylyq mashınalaryna arnalǵan kórme uıymdastyrý jáne el aýmaǵynda mashına jasaý jáne jabdyqtaý zaýyttaryn salý boıynsha kelissózder júrgizilgen. Sondaı-aq, «Azyq-túlik kelisim shart korporasııasy» AQ pen «Asia Pacific Food Capital Co.Ltd.» jáne «Wilmart» kompanııalary arasynda ózara yntymaqtastyq jáne saýda boıynsha kelisimshartqa qol qoıylǵan.
Dınara Bitikova,
«Egemen Qazaqstan»
