Elbasy Nursultan Nazarbaevtyń elimizdiń saıası, ekonomıkalyq jáne rýhanı jańǵyrýy boıynsha alǵa qoıǵan mindetterin iske asyrýda Qazaqstan halqy Assambleıasy jasampazdyq áleýetke ıe. Keńestiń keńeıtilgen otyrysynda sóz alǵan Memlekettik hatshy G.Ábdiqalyqova Assambleıanyń róline osyndaı baǵa berdi.
– Bıylǵy jyly QHA aktıvi men barlyq qurylymdary saıası, ekonomıkalyq jáne rýhanı jańǵyrý mindetin iske asyrýǵa belsene atsalysýǵa tıis. Assambleıanyń aldynda mynadaı mindetter tur. Birinshi – júzege asyrylǵan reforma adam quqyqtary men quqyqtyq memleket prınsıpteriniń saqtalý kepildigin kúsheıtedi. Assambleıa tıisti zańnamalardy jetildirýge, Konstıtýsııada kórsetilgen azamattardyń quqyqtary men erkindikteriniń buzylý sebepterin joıýǵa qatysýy kerek. Ekinshiden, zań shyǵarýshy, atqarýshy jáne sot bıliginiń jańa formattaryn nazarǵa ala otyryp, QHA Keńesiniń, Májilistegi QHA depýtattyq korpýsynyń, Qoǵamdyq kelisim keńesteriniń jáne basqa da qurylymdardyń ózara is-qımyl úlgisi jasalýǵa tıis,– dedi G.Ábdiqalyqova.
Memlekettik hatshy atap ótkendeı, búgingi tańda ult tabysynyń negizgi faktory adamnyń básekege qabilettiligi bolyp tabylady. Assambleıa qoǵamdyq mádenıettiń qalyptasýyna, jastardy otansúıgishtikke tárbıeleýdiń, ulttyq mádenı-genetıkalyq kodty saqtaýdyń, ulttyq biregeılikti nyǵaıtýdyń negizi bolyp tabylatyn «Týǵan jer» baǵdarlamasyn, «Qazaqstandaǵy 100 jańa esim», «Qazaqstannyń kıeli jerleriniń geografııasy» syndy jobalardy iske asyrýǵa úles qosýy kerek.
Osy jıyn barysynda Memlekettik qyzmet isteri jáne sybaılas jemqorlyqqa qarsy is-qımyl agenttigi men Qazaqstan halqy Assambleıasy arasynda sybaılas jemqorlyqqa qarsy mádenıetti qalyptastyrýda qoǵamnyń áleýetin paıdalaný maqsatyndaǵy áriptestik týraly birlesken is-sharalar josparyna qol qoıyldy. Qazaqstan halqy Assambleıasy Tóraǵasynyń orynbasary D. Myńbaı aıtqandaı, qujatta qamtylǵan naqty is-sharalardy júzege asyrýǵa Assambleıanyń barlyq óńirlik qurylymdary, Qoǵamdyq kelisim keńesteri, ǵylymı-saraptamalyq toptar men etnomádenı birlestikter atsalysatyn bolady.
– Qazaqstan halqy Assambleıasy Elbasymyzdyń basshylyǵymen elimizde júrgizilip jatqan sybaılas jemqorlyqqa qarsy kúreske, osy baǵyttaǵy jumystardy ilgeriletýge, ony qoǵamda keń kólemde nasıhattaýǵa óz úlesin qosýda. Memleket basshysy «Bolashaqqa baǵdar: rýhanı jańǵyrý» atty baǵdarlamalyq maqalasynda: «Biz árkim jeke basynyń qandaı da bir iske qosqan úlesi men kásibı biliktiligine qarap baǵalanatyn merıtokratııalyq qoǵam quryp jatyrmyz. Bul júıe jeń ushynan jalǵasqan tamyr-tanystyqty kótermeıdi. ...Alǵa basý úshin ulttyń damýyna kedergi bolatyn ótkenniń kertartpa tustarynan bas tartý kerek», dep aıtqan bolatyn. Bul − aqıqatynda óte durys sóz. Sol sebepti, qoǵamda jemqorlyqqa qarsy mádenıetti qalyptastyrýǵa qoǵam keń kólemde qatysýǵa tıis. Birlesken is-sharalar josparyna qol qoıylýy sybaılas jemqorlyqqa qarsy kúreste oń yqpalyn tıgizetinine senimdimin,– dedi D.Myńbaı.
Birlesken is-sharalar jospary boıynsha, elimizdegi etnostyq teatrlarda jemqorlyqqa qarsy mádenıetti qalyptastyrýǵa baǵyttalǵan arnaıy konserttik baǵdarlamalar men teatrlandyrylǵan qoıylymdar uıymdastyrý, aqparattyq paraqshalar ázirleý, halyq arasynda túsindirý jumystaryn júrgizý, kezdesýler ótkizý josparlanǵan. Sondaı-aq, elimizdegi túrli etnostardyń tilderinde taqyrypqa saı vıdeo-aýdıorolıkter daıyndalyp, áleýmettik jelilerde taratylady, telearnalar men radıolarda jarııalanady.
Osy jıynda «Qazaqstan Respýblıkasyndaǵy etnosaralyq jáne konfessııaaralyq qatynastar tarıhy» atty súbeli ǵylymı eńbektiń tusaýy kesildi. Bul iri jobany Qazaqstan Prezıdenti janyndaǵy Memlekettik basqarý akademııasy «Halyq tarıh tolqynynda» memlekettik baǵdarlamasy aıasynda iske asyrǵanyn aıta ketý kerek. Atalǵan eńbekte elimizdegi etnosaralyq, konfessııaaralyq qatynastar tarıhy zerdelengen, eń iri degen etnostardyń tarıhy, mádenıeti men dástúri zerttelgen. Zertteý jumysyna áleýmettaný, tarıh, fılosofııa jáne saıasattaný syndy ǵylym salalaryndaǵy segiz ǵylym doktory, toǵyz ǵylym kandıdaty, bes magıstr atsalysypty. Olardyń arasynda J.Artyqbaev, A.Kamalov, G.Kan syndy tarıh ǵylymdarynyń doktorlary bar.
Joba jetekshisi, Qazaqstan Prezıdenti janyndaǵy Memlekettik basqarý akademııasy Etnosaralyq jáne konfessııaaralyq qatynastardy zertteý ortalyǵynyń basshysy Aıgúl Sádýaqasovanyń aıtýynsha, osy joba aıasynda birneshe monografııalyq jumys toptastyrylǵan.
– Negizgi jumys etnosaralyq qatynastardy zertteý ádistemesine baǵyttaldy. Kitapqa «Qazaqstandaǵy ıslam jáne pravoslavıe», «Qazaqstan etnostarynyń tarıhy», «Qazaq salt-dástúrleri men búgingi kún», «Qazaqstan orystary», «Qazaqstan ózbekteri», «Qazaqstan nemisteri» syndy eńbekter engizilip otyr,– dedi A.Sádýaqasova.
Osylaısha, alǵash ret Qazaqstannyń keıbir etnostaryna qatysty tarıhı-etnografııalyq málimetter júıelenip, salt-dástúrlerin, ustanatyn dinderin, ǵylym-bilim salasyndaǵy, ádebıet pen óner salasyndaǵy jetistikterin kórsetetin materıaldar biriktirilip otyr. Jınalǵan zertteý materıaldardy memlekettik organdardyń, qoǵamdyq uıymdardyń jáne bilim berý mekemeleriniń jumysynda paıdalaný úshin tıisti usynymdar da ázirlengen.
Alqaly jıyn barysynda Assambleıa qyzmetiniń jańa baǵyttaryn iske asyrýdaǵy óńirlerdiń tájirıbesi, qoǵamdyq baqylaý, qaıyrymdylyq sharalaryn uıymdastyrý, mámilegerlik baǵyttaǵy jumystar qarastyryldy. Parlament Májilisindegi QHA depýtattyq tobynyń atqarǵan jumysy men aldaǵy jospary baıandaldy. Qazaqstan ózbekteriniń «Dýstlık» qoǵamdyq birlestikteri qaýymdastyǵynyń jumysy ortaǵa salyndy. QHA Keńesi Assambleıanyń «Jomart jan» tósbelgisin bekitý týraly Hatshylyq usynysyn maquldap, Qazaqstan halqy Assambleıasynyń qoǵamdyq marapattary týraly erejeni bekitti.
Arnur ASQAR,
«Egemen Qazaqstan»
Sýretti túsirgen
Erlan OMAROV,
«Egemen Qazaqstan»
