Bul baǵytta jumys isteý úshin ustazdar, mektep qyzmetkerleri jáne oqýshylar arasynda reıtıng júrgizýdi uıǵardyq. Áýelde reıtıngti tek oqýshylar arasynda ótkizýdi oılastyrsaq, keıin oılana kele ustazdar men mektep qyzmetkerleri arasynda da júrgizýdi jón dep sheshtik.
Bul jumystyń tártibin, jón-jobasyn, neden bastap, nemen aıaqtaý kerek ekendigin durys bilmegendikten kóp izdenýge týra keldi. Sońynda baldyq júıeni durys dep taptyq. Baldyq júıege toqtalǵannan keıin úzdikterdi anyqtaý úshin belgili bir oryn, ataq berý jaǵyn oılastyrdyq. Oılana kele 17 ataqqa toqtaldyq. Sonyń ishinde eń negizgileri – «Úzdik ustaz», «Úzdik oqýshy», «Úzdik synyp jetekshisi», «Úzdik synyp» ataqtary. Kelesi kezekte reıtıngti jyl boıy júrgizip, oqý jylynyń sońynda jumysty qorytyndylaıtyn komıssııa qurý mindeti turdy. Komıssııa quramyna mektep ákimshiligi, ata-analar komıtetiniń tóraǵasy, kásipodaq uıymynyń tóraıymy jáne jastar qozǵalysynyń uıymdastyrýshysy, barlyǵy 7 adam kirdi. Endigi másele jetistikterdi tirkeýge kelip tireldi. О́z jumysyńyzdyń nátıjesin kórý úshin qaıtkende de bári ádil, durys bolsyn dep oılaısyń ǵoı.
Osy jumysqa mektepte burynnan qalyptasqan dúısenbilik taqyryptyq lezdemelerdi nege paıdalanbasqa dep oıladyq ta, apta saıyn Ánuran aıtylyp, taqyryptyq lezdemeler ótkizilip, sońynda «Bolashaq» mektep qalashyǵynyń músheleri ótken aptanyń qorytyndysyn shyǵaryp otyrdy. Ár synyp qorytyndy boıynsha jetistikteri úshin marapattalyp, smaılıkter taratý arqyly reıtıngke engizildi. «Jalǵyzdyń úni shyqpas, jaıaýdyń shańy shyqpas» degendeı, bul jumysty jeke-dara oryndaý múmkin emes bolǵandyqtan, mektep oqýshylaryn da qatystyrdyq. Olardyń ózderi aralassa meılinshe shynaıy ári ádil ótip jatqanyna kózderi jetedi emes pe? Aýdan, oblys, respýblıka, sondaı-aq, halyqaralyq deńgeıde ótken baıqaýlar men saıystardyń marapattary da synyp reıtıngisine engizildi. Osylaısha ár toqsan saıyn synyp upaıy qorytyndylanyp, jeńimpazdar atalyp otyrdy.
Mektep ómirindegi belsendilik, tazalyq pen forma kııý, synyp tazalyǵy men kógaldandyrý da reıtıng qorytyndysynda esepke alyndy. Synyptar men ustazdar arasynda ózara básekelestik paıda bolyp, tárbıe jumysy alǵa jyljydy. Oqýshylar tártipti, ádepti, ar-namysy bıik, ultjandy, otansúıgish, bir-birine meıirimdi, keshirimdi bolýdy úırendi. Jańa jetistikterdi baǵyndyrýǵa ynta-jigerleri artty.
Jyl sońynda, ıaǵnı 22 mamyr kúni komıssııa músheleri tolyq jınalyp, barlyq atalymdar boıynsha 3-5 úmitker tańdap alynady. Olarǵa daýys berilip, úzdigi anyqtalady. Esimderi jazylyp, qaǵaz konvertke salynady da 23 mamyrǵa deıin qupııa túrde mektep dırektorynyń kabınetinde saqtalady. Al 23 mamyr kúni dástúrge aınalǵan «Úzdikterdiń úzdigi» keshi ótedi. Bul keshke aýdan ákimi, aýdandyq bólimder basshylary, aýdannyń qurmetti azamattary shaqyrylyp, mektep ujymynyń, jumysshylarynyń, oqýshylardyń jyl boıy alda kóringen úzdikteri anyqtalyp, marapattalady.
Jyl boıy tynym tappaı eńbek etken úzdikterdiń úzdiginiń boıyn mektebine, aýylyna, eline, jerine degen qurmet sezimi bılep, qýanyshty keıipte turǵanyn kórý ustaz úshin erekshe ǵanıbet!
Ǵazıza ShEGEBAEVA,
Úlken Vladımırov orta mektebi dırektorynyń tárbıe jumysy jónindegi orynbasary, I sanatty tarıh pániniń muǵalimi
Shyǵys Qazaqstan oblysy,
Besqaraǵaı aýdany
