«UlarÚmit» zeınetaqy naryǵynda basymdyq tanytýda

Tynymsyz tirshiliktiń ár kúni­niń erekshelikterimen qatar, ózindik ózgeshelikteri de, berer tabysy da mol bolatyndyǵy aqıqat. Keń-baıtaq elimizdiń ózge salalaryn­daǵy sııaqty, zeınetaqy salasynda da sońǵy ýaqytta birqatar yqpaldy is-sharalar júzege asyrylýda. Bul oraıda, «UlarÚmit» jınaqtaýshy zeı­­netaqy qorynyń bıylǵy jyl­dyń sáýir aıynyń sońynda «BTA Qazaq­stan» JZQ AQ-men birigý jo­ly­men qaıta qurylýyn atap aıtqan jón sııaqty. Onyń basty sebebi, munyń ózi «Ular Úmit» zeınetaqy qorynyń Qazaqstannyń qarjy qyz­meti nary­ǵynyń zeınetaqy sala­syn­daǵy úlesin 20 paıyzǵa deıin ulǵaıtty. Mine, osy jáne kún tártibinde turǵan ózge de aýqymdy máseleler tý­raly Almatyda ótken baspasóz más­lıhatynda keńinen sóz boldy. Oǵan QR Qarjygerler Assosıasııa­sy­nyń tór­aǵa­sy Serik Ahanov, «BTA Banki» AQ basqarmasy tóraǵa­sy Ánýar Sáıdenov jáne «UlarÚmit» JZQ» AQ basqara­ma­synyń tóraıy­my Gúlnár Álim­ǵazıeva qatysty. Negizinen alǵanda «UlarÚmit» jı­naq­taýshy zeınetaqy qorynyń eli­mizdiń zeınetaqy nary­ǵyn­­daǵy kósh­basshylyq ornynyń odan ári nyǵaıa túskendigi baıandalǵan jıyn­da sala basshylary qordyń búgingi ah­ýaly men keleshegi týraly da óz oı­la­ryn ortaǵa saldy. Máselen, «BTA Banki» AQ basqarmasy tóraǵasy Ánýar Sáı­­­denovtiń aıtýynsha, «elimizdegi iri eki jınaqtaýshy zeınetaqy qory­nyń bi­rik­tirilýiniń nátıjesinde «Ular­Úmit» JZQ birqatar basymdyqtar men ar­tyq­shylyqtarǵa ıe boldy». Anyǵyraq aıtqanda, munyń ózi onyń keleshektegi damýyna da aı­tar­lyq­taı yqpal etetindigi de sózsiz. Sóı­tip, osylaısha ulǵaıtylyp, keregesi odan ári keńı túsken qor zeı­net­aqy ak­tıvteriniń kólemi jaǵynan ba­sym túsip, 441 mıllıard teńgeni qu­rap, ekinshi orynǵa kóterildi. Sondaı-aq, qordaǵy salymshylardyń sany 1886 myń adamǵa jýyqtady. Qordyń jeke kapıtaly bolsa 13 mıllıard teń­geden asyp tústi. Sóz reti kelgende aıta ketetin taǵy bir jáıt, «UlarÚmit» JZQ-nyń basty basym­dyq­tarynyń biri – qordyń jalǵyz aksıoneri «BTA Banki» arqyly qor kapı­taly­na mem­le­kettiń qatysýy bolyp ta­by­la­dy. Al, endi bank bolsa, óz kezeginde «Sa­muryq-Qazyna» UÁQ arqyly mem­le­kettiń baqylaýyna alynǵan. Qor­daǵy ózge ońdy ózgeristerdiń ara­synda úı­lestirilgen ınvestısııalyq qorjyn­dy, búkil Qazaqstan boıynsha 140-tan astam ókildikten turatyn tarmaqtal­ǵan aımaq­tyq jelini aıtýǵa bolady. «UlarÚmit» jınaqtaýshy zeı­net­aqy qorynyń basqarma tóraıymy Gúl­nár Álimǵazıeva «Qordyń bıyl­ǵy, ıaǵnı 2011 jyldyń sońyna qaraı ınvestı­sııalyq qorjynnyń naqty tabys kór­set­kishin arttyrýy josparlanyp otyr­ǵan­­dy­ǵyn» atap aıtady. Sóı­tip, naqty kiris kórsetkishiniń jos­parlanyp otyr­ǵan ósimi ómir­sheń­dik makroekonomı­ka­lyq boljam­dar­ǵa, sonymen qatar, aktıvterdi ın­ves­tısııalyq basqarý tıimdiligin art­tyrý­ǵa baǵyttalǵan qordyń jańar­tylǵan strategııasyna negizdelgen. Qor qorjyny tabystylyǵynyń tu­raqty ósýine qaıta uıymdas­tyrý­dyń al­dynda ınvestısııalyq qural­dardy mu­qııat qaıta baǵalaý boıynsha ótkizil­gen qadam sebepshi bolmaq. Osy jumys­tyń nátıjesinde qordyń qarjy qural­dary naryq jaǵdaıyna sáıkesten­diri­lip, qorjynnyń ta­bys­tylyǵyna de­folt­ty emıtentter qaǵazynyń yqpal etýi tolyǵymen alynyp tastaldy. Bo­lashaqta qor óziniń qarjy quraldaryn baǵalaý kezinde biryńǵaı eseptik saıa­satyn us­tanýǵa nıettenip otyr. Sony­men birge, emıtentterdi tabysty túrde qaıta qurylymdaǵan jaǵdaıda ýa­qyt­sha qıyndyqqa tap bolǵan jekelegen emı­t­entterdiń qaǵazdarynan quralǵan rezerv bolashaqta qosym­sha tabys kózi retinde qyzmet etýi múmkin. – Qor qorjyny qazirgi kezeńde joǵarǵy ótimdilikke jáne memleketter, valıýtalar jáne túrli salalar bo­ıynsha ártaraptandyrylǵan joǵary reıtıngke ıe baǵaly qaǵazdardan qu­ralǵan. Qorjyn qurylymynda memlekettik baǵaly qaǵazdar edáýir úles al­ǵan (33,5 %), olardyń 90 paıyzdan as­tamynyń tabystylyǵy ınflıasııa deń­geıine baılanysty bolǵandyqtan, bul jaǵdaı qorjyndy qaýiptiń tóný múm­kin­diginen qorǵaıdy. Qor qor­jyn­nyń on paıyzǵa jýyǵy ósý múmkindigi jo­ǵa­ry iri sheteldik kompanııalardyń ótim­di­ligi joǵary aksııalaryna ınves­tı­sııa­lanǵan. Zeınetaqy aktıvteriniń 30 pa­ıyzǵa jýyǵy tabystylyq deń­geıi ınflıasııa deńgeıinen asatyn korporatıvti oblıgasııalarǵa salynǵan. Qa­zaqstan­dyq emıtentterdiń jaı ak­sııalary men depozıtarlyq qolhat­tary­na zeınetaqy aktıvteriniń 11 pa­ıyzǵa jýyǵy, sheteldik emıtentterdiń joǵary reıtıngili oblıgasııalaryna – 5 paıyzdan astamy, al bank depozıtterine 4,6 paıyzǵa jýy­ǵy salynǵan, – deıdi Gúlnár Álim­ǵazıeva óz oıyn ortaǵa salyp. Sonymen, qordyń deldaldyq syı­­aqysy salymshylardyń ınves­tı­sııa­lyq tabys mólsherine baı­la­nysty tó­le­ne bermek, al bul syıaqynyń tó­lenýi osy kúnge deıin zeınetaqy na­ry­ǵynda birde-bir tásil teń kelmeıtin tıimdi meje boıynsha júzege asy­ry­lady. Qor óziniń naryqtaǵy or­nyn, qyzmet kórsetý sapasyn art­tyrý jáne aımaqtyq jelini keńeıtý arqyly ny­ǵaı­typ, damytýdy kóz­deý­de. Jaqyn ýa­qytta qor Temirtaý, Eki­bastuz jáne Aqsaı qalalarynda óziniń qatysýyn keńeıtýdi josparlap otyr. Baqyt BALǴARINA, Almaty.