Ulytaý óńirindegi óristi úrdis ult rýhyn jańǵyrtyp otyr

Qazaq jeri qandaı keń, qandaı baıtaq! Tórtkúl dúnıedegi bar qur­­lyqtyń 1,8 paıyzynan asta­myn alyp jatyr. Osyny bizden bu­ryn saq hanshaıymy Tumar ha­nym bilgendeı. Bilgeni sol, «Basqa eldiń qa­jeti joq... kógildir kúm­bezdi as­pa­ny bar, betegeli boz da­la­myzdy biz eshkimge bermeımiz!» depti qas­qaıyp turyp. Saqtyń ta­ǵy bir qy­zy Zarına jeriniń, eli­niń bostan­dy­ǵyn qansha súıkimdi bolsa da, súıiktisinen joǵary qoıypty. Sol saq qyzdary ańsaǵan, «Qu­daı qalasa barlyq qazaqtyń basyn qosyp, Abylaı han dáýirin qaıta ornatýymyz kerek. Allataǵala bizge jar bolǵaı!» dep Kenesary han armandaǵan dáýir, qasıetti de qa­dir­li, esh nársege teńgermeıtin táýel­sizdik qazir qolymyzǵa kók tý bolyp oraldy. Bul teńdessiz baq, ólsheýsiz baqyt. Baq pen baqytty baǵalaı bilý – qasıet. Qadirine jet­peý – qasiret. Osyn­daı oıdy qoz­­ǵaýǵa ne sebep boldy degenge keler bol­saq, jaqynda ult rýhyn kó­te­re­tin, halqymyzdyń aby­roıyn asy­ra­tyn bir aıtýly iske kýá bol­dyq. Ol Uly­taý óńirin­de, Jez­qaz­ǵan qa­la­synda júzege asty. Ony uıym­­­das­tyrǵan «Nur Otan» ha­lyq­­tyq-de­mo­kratııa­lyq par­tııa­sy men Jez­qaz­ǵan qa­la­sy ákim­digi edi. Abylaı han­ǵa eńseli es­kertkish qo­ıyp, ǵy­lymı-praktı­kalyq konferensııa ótkizdi. Jezqaz­ǵanǵa jol tart­qanda Jańaarqa aý­dan orta­ly­ǵy Atasý kentine tizgin tart­qany­myzda, bir kezderi aı­tysta ta­ny­mal bolǵan, qazir aý­dan­dyq más­lıhattyń hat­shy­sy qyz­metinde júrgen D.Ju­ma­seıitov ta­ǵy­lymdy áńgime­ler­di al­ǵa tartty. О́zi de ań­qyl­daǵan azamat eken. Ja­ńa­arqaǵa kelgen sapa­rynda belgili aqyn Ká­kim­bek Sa­lyqov ja­ńaar­qa­lyq ánshi­ler­di tyń­daı oty­ryp, «Kóksheniń áni Ja­ńaarqaǵa aýypty, balapandaı baý­lyp, qyran ushyryp jatyrsyń­dar. Endi osy úrdisten aıy­rylyp qal­mań­dar», degen aǵa­lyq sózin maq­ta­nysh­pen aı­typ, odan keıin ómir boıy qazaq­tyń joǵyn izdep, tap­qanyn alty tomda jınaqtap ket­ken Aqańnyń – Aq­seleý Seıdimbektiń basyna bastap bardy. Myna jal­ǵan­nyń jal­ǵan ekenin tanytqan shyn zııaly, «Kók­te­gi kún­­ge, jerdegi elime meıirim qan­bady» dep sur tasqa ja­zylǵan qys­qa da nusqa óz sózin ózi ja­my­lyp, bir tóbeniń ústinde únsiz jatyr eken. О́rken (Kenjebek) degen inimiz sýyrylyp shyǵyp, quran ba­ǵysh­­ta­ǵanda ala­qan jaıyp, bet sıpadyq. Bir zamandary atyna zaty saı Jezqazǵan qalasynyń qazirgi kelbeti qorashtaý kórindi. Ataqty mys zaýy­tynyń ishin qaıdam, syr­ty al­qam-salqam, ǵımarattardyń terezesi shuryq tesik, jamaý-jas­qaý. My­na kórinis kózge túskende qy­zy­ǵyn kórip jatqandar nemkettilik ta­nyt­­paı, ýaqytsha júrmiz demeı, ju­myrtqadaı jutyndy­ryp qoı­sa qaı­ter edi, deıdi eken­siń. Onyń ús­tine qalanyń kireberisine orna­las­qandyqtan kózge birden uryp tur. Jezqazǵanda buryn Abylaı han­ǵa arnalǵan eskertkish bolyp­ty. Álgi eskertkishti «qań­baq shal» dep atap ketipti. Syr-sym­baty bólek jaralǵan Sáken Seı­fýllın­niń de jansyz beınesi sánine saı kelmegendikten, alyp tastapty. Aqyn tulǵasyna saı keletini qa­sha­lyp jatyr eken. Esti azamattar jurttyń synynan qo­ry­­tyn­dy shyǵaryp, Abylaı atyn­­daǵy kóshe boıyndaǵy jol­barys jonyndaı sozylyp jatqan tóbege han eskertkishin qondy­ryp­ty. Aı­byn­dy Abylaıdyń tas beınesin kómkerip turǵan aq jamylǵy sý­syp túsken­de til ushyna jyr jampozy Maǵ­jan Jumabaevtyń: Bul Turan ejelden-aq Alash jeri, Turansyz tarqamaǵan Alash sheri. Turannyń topyraǵynda tynyshtyq tapqan, Alashtyń arystany Abylaı eri, – degen óleń joldary oraldy. Eskertkishtiń ashylý saltana­tyn­da elge tanymal azamattar Aby­laı tý­raly aǵynan jaryldy. Budan keıin S.Qojamqulov atyn­­daǵy Jezqazǵan qalalyq qazaq mýzy­ka­lyq-drama teatrynda «Aby­laı han jáne qazaq rýhy» degen taqyrypta ǵylymı-praktıkalyq kon­ferensııa boldy. Konferen­sııa­ny qala ákimi Berik Ábdiǵalıuly ashyp, bul ıgilikti is «Nur Otan» ha­lyqtyq-demokra­tııa­lyq partııa­synyń bastamasymen iske asyp otyrǵanyn atap ótti. Al «Nur Otan» HDP hatshysy Erlan Qarın bolsa, óz sózinde: «Táýel­siz­dik­tiń 20 jyldyǵy aıasynda ótkizilip jatqan is-sharanyń basty maqsaty – eldik, egemendik, táýelsizdik sekildi uly uǵymdy azamattardyń, onyń ishinde jas urpaqtyń boıyna ba­ryn­sha sińirý. Mereıli toıdy joǵary dáre­jede atap óte otyryp, jetken jetistikter men jeńisterimizdiń qa­ta­rynda táýelsizdik jol ashqan ma­ńyz­dy oqıǵalardy jurtshylyqqa ta­nys­tyryp otyrýymyz qajet. Ondaı eleýli oqıǵalardyń egemen­dik­tiń 20 jyl­dyǵymen qatar kelýiniń ózinde úlken mán jatyr desek, artyq aıt­qan­dyq emes. Mysaly, alda atala­tyn Aby­laı­dyń – 300 jyl­dyǵy jáne Álıhan Bókeı­hanov­tyń – 145 jyldyǵy, Jel­toqsan oqıǵa­synyń – 25 jyldyǵy, taǵy basqa. Budan shyǵa­t­yn oı, biz táýelsizdikke, keıde aıtyp júrgen­deı, kezdeısoq ıe bola qalǵa­myz joq. Bul uzaq jyldar boıǵy ata-baba­lary­myz­dyń jankeshti, tabandy kú­resi nátı­jesinde kelgen uly jeńis. Mu­ny­men qosa, Abylaı hannan, Ke­ne­sarydan bastap, Alash azamattary óz ómirlerin qurban ete otyryp, bizge eldik týyn ustatyp ketkenin esten shyǵarmaýymyz kerek. Ult rý­hy­na arnalǵan mundaı konferen­sııa­ny Jezqazǵanda ótkizýdiń ózin­dik sebebi bar. Ár qazaq úshin kıeli sana­latyn Ulytaý bar qazaqtyń birligin buryn da, qazir de saqtap keledi. Bul jerde eldik másele sheshilgen. Endeshe, Ulytaý – eldiktiń, birliktiń sımvoly. Táýelsizdik alǵan jyl­dary myńdaǵan nárestege Aby­laı esimi berilip jatty. Sonda olar­dyń ata-analary óz balalaryn Aby­laıdaı ba­tyr, ne basshy bolsyn degen ny­shanmen ǵana emes, ult oıan­syn, Aby­­laı rýhy qazaqqa jetsin, táýel­sizdik tusynda urpaqtyń sana­sy­na darysyn degen izgi nıette boldy. Elbasy saıasatynyń arqasyn­da biz Táýelsizdiktiń 20 jyldyq má­resine laıyqty kelip jettik. Osy jyl­dar ishinde memlekettiń irgeta­sy qa­lan­dy. Shekara bekip, ásker jasaq­taldy. Astana saldyq, eko­no­mıka órledi. Endi osyny hal­qy­myzǵa túsindirip, oıyna tereń dary­týǵa umtylýymyz kerek», dedi. Qazaqstan halqy Assambleıasy tóraǵasynyń orynbasary Eraly Toǵjanov Abylaı hannyń memleket qurý jónindegi ıdeıalaryna te­reńdep baryp, búginde memle­ket­­shil­­diktiń asa qajet ekenine nazar aýdardy. Assambleıa Tór­aǵa­sy oryn­­­basarynyń óńirde ótip jat­qan mundaı alqaly jıyn­ǵa qaty­syp, ulttyq rýh, sonyń ba­synda turǵan Abylaı babamyz tý­ra­ly pikir aıtýy­nyń ózi úlken jetistik dep bilemiz. Onyń ústine Assambleıada memleket negizin qu­rap otyr­ǵan ult týraly bir al­qaly jıyn ótip, onda qazaqtyń ar­ǵy-bergi tarıhy men aldaǵy bo­lashaǵy sóz bolyp, ol qujat túrin­de bekip jatsa, nur ús­ti­ne nur bolar edi. Qazaq ádebıetiniń klassıgi Ǵa­bıden Mustafınniń bir kezderi ultshyldarmen kúresip edik, endi ultsyzdarmen kúresýimiz kerek degeni este. Sol sekildi Alash rý­hy degen másele kópke deıin jabý­ly qalyp kelgeni ózimizge má­lim. Qazir osyny qaýzap, al­dyń­ǵy aǵa­lary­nyń úzilip qalǵan oıyn jal­ǵas­tyryp, Alash ıdeıa­syn uıqyly-oıaýlardyń sanasyna sáýledeı si­ńir­sem dep shyryldap júrgen kór­nekti ǵalym, belgili jazýshy Tur­syn Jurtbaı «Máń­gi­lik bılik ıdeıa­­sy jáne Abylaı han» degen taqyrypta baıandama jasady. «Bul basqosý tek qana bir óńirdiń, bir qa­­lanyń jaqsy atyn shyǵaratyn is emes, Alash rýhymen astasyp, búkil elge jetetin ıgilikti jumys. Aby­laı­ǵa ornatyl­ǵan eskertkish qazaq­tyń arǵy-ber­gi alyptaryna, naq­ty­laı tússem, bizdiń memleketi­miz­diń negizin qalaǵan, sol ıdeıany al­ǵash kó­tergenderge qoıylǵan belgi dep uq­qanymyz jón», degen ol, máń­gilik ıdeıanyń negizinde el eńse­si­niń bıik bolýy jatqanyn, sonyń nátı­je­sinde erdiń tizesi búgil­meı, azat oıdyń alda júrgenin aıta kelip, odan ári búgingi máń­gi­lik týra­ly uǵym­dardyń kóne túr­ki jazý­lary­nan bastaý alaty­nyna naqty dálel­der keltirdi. Ol so­nymen bir­ge Maǵ­jan jyrlaryn­daǵy ult tý­ra­ly oı baılamdarǵa boılap bardy. «Handyq dáýirdegi jyraýlar poezııasy» degen taqyrypta Má­ji­lis depýtaty, qazaq óneriniń qazir­gi shoqtyǵy bıik azamat­tary­nyń biregeıi Bekbolat Tileýhan Asan Qaıǵydan bastap, Mahambetke deıingi jyraýlardyń jyr­laryn tó­gil­te kelip: «Qazaqtyń kózi de, sózi de, tireýi de, sanasy da solar bol­dy. Ult ustazdary da solar edi. Olarǵa halyq sendi, sol senim halyq tutastyǵyn saq­tap, ultty qalyptastyrdy. Bir jeńnen qol, bir jaǵadan bas shy­ǵarýdyń da úlgi­sin kórsetti» degen ol uly jy­raý­lardyń jyrlary­nan sol dáýir­d­egi handardyń us­taǵan baǵyt-baǵda­ryn aıqyn kórý­ge bo­la­ty­nyn, má­se­len Buqar óleńderinde Abylaı saıasaty aıqyn kórinis taýyp jata­tynyn alǵa tartty. Buqar­dyń Aby­laı týraly: «Sen jıyrma jas­qa jetken soń, Altyn tuǵyr ústinde Aq suńqar qustaı tú­le­diń. Dáýlet qusy qondy ba­sy­ńa, Qy­dyr keldi qasyńa», dep Shal­kıiz, Dýlatqa, odan Mahambetke jetkende onyń ereýil atqa er salmaı, uly ar­manǵa bet bur­maı, Isataı degen aǵam bar dep Baıma­ǵam­bet sultan­men alyspaı, Jáń­gir­men jaǵalas­paı júre berse, ol ba­sy­nan aıyrylmas edi dedi. Shyǵystanýshy, qytaıtanýshy Baqyt Ejenhanuly «Abylaı hanǵa qatysty jańadan tabylǵan Qytaı mu­raǵat qujattary» degen taqy­ryp­­ta jasaǵan baıandamasynda HVII ǵasyrdyń 50 jyldarynan bastap, Abylaı Qytaımen qarym-qatynas ornatqanyn, sol tustaǵy qujat­tar­dyń birazy mánjý, kóne qytaı, arab, túrki, shaǵataı tilderinde ekenin eske salyp: «Mánjý degen halyq joıylyp ketkendikten, sol tildegi qujattardyń kóbi oqylmaı qalǵan. 2004 jyldan bas­tap biz soǵan zertteýler júr­giz­­genimizde, qa­zaqqa qatysty 3500 – 4000 qu­jat­tyń bar ekenin anyqtadyq. Onyń kóbi joǵaryda aıtqan tilderde eken. Osy hat­tar­ǵa, qujattarǵa saraptaý júrgiz­ge­ni­mizde Abylaı Qytaıǵa tuńǵysh dıplomattaryn 1757 jy­ly jiberipti. Qazaq hany­nyń Sın pat­sha­syna jibergen eki hatynyń nus­qasy tabyldy. Ol hatta Aby­laı el tutastyǵy men jer tutas­tyǵy, kórshimen jaqsy qarym-qa­ty­nas týraly aıtypty. Sın pat­sha­sy óziniń jaýabynda Aby­laıdy qazaq hany dep mo­ıyn­dap, quttyq­taý joldaǵan. Biz Aby­laı hatyn zerdelep qarasaq, onyń túpki oıy dástúrli qytaı tiline aýdarǵan kezde ózgerip ketken. Iаǵ­nı, teń dáre­je­degi qarym-qaty­nas jasaý jó­nin­degi tujyrymdy bodan boldy degenge qaraı bur­ma­lap, óz saıasat­taryna yńǵaılap jibergen. Shyn­dy­ǵyna kelgende, Aby­laı han ondaı baǵynysh­ty­lyqqa barmaǵan. Bu­ǵan joldaǵan hattyń negizgi nus­qasyndaǵy to­lyq saq­tal­ǵan oı da, stıl de, mazmun da dá­lel bola alady», degen ǵalym ár de­re­gin qo­lyn­daǵy qu­jat­tarmen bul­tarys­syz dáıek­tep otyrdy. О́lketanýshy Saǵyndyq Qoja­m­­seıitov, Abylaı han men Ulytaý tý­raly áńgimelese, ǵalym Serik Er­ǵalı hannyń dara tulǵasy, Tó­le bıdiń ulylyǵy, kóripkeldigi bala Abylaıdyń boıyndaǵy erek­she qasıetti erte tanyǵany ekendigi jaıly oı sabaqtady. Saıasattanýshy Aıdos Sarym óz oıyn tereńnen qozǵap: «Shyny kerek, sońǵy kezderi tarıhty ózi­miz sú­ıip ishetin qymyzdaı kó­re­tin boldyq. Sapyra bersek, kópi­re beretin sekildi. Shyn máninde, tarıh tunyp turǵan sýdaı móldir de tu­nyq bolýy kerek. Baqyt Ejen­han­uly qu­jat­tar arqyly naqtylaǵan­daı, biz­diń ata-baba­lary­­myz tek qana óziniń aýylymen, jerimen shek­telmegen. О́z álemin jaqsy túsingen, bilgen. Álemdik deńgeıge shyǵýǵa sol kezdiń ózinde shama-sharqynsha tyrysqan. Atal­ǵan qujattardyń birazy qalmaq tilinde jazylǵany aıtyldy. Bul ne degen sóz? Búkil memlekettik dıplo­matııalyq ıns­tı­týttardyń sol kezde de bol­ǵa­nyn kórsetedi», dedi. Belgili jýrnalıster Kól­baı Adyr­bekuly men Berik Ýálı uly tulǵa týraly oı terbep, óńir ón­dirisine Qanysh Sátbaev qos­qan aı­tý­ly úlester týraly mysal­darmen sóıledi. Konferensııadan keıin taban tıgen jer: «Orystarǵa Kreml qan­daı qadirmendi bolsa, meniń­she Qazaq eli úshin Ulytaý da sonsha­lyq­ty qasterli» dep Q.Sát­baev aıt­qandaı, Jezdi kenti bol­dy. О́t­ken ǵasyrdyń ortasynda uly ǵa­lym ashqan myrysh osy jerde ón­di­rilgeni tarıhtan belgili. Jez­di­niń aty sol tusta tórt­kúl dúnıege tanylǵan. Qazirgi kórinisi kóńilge muń uıalatady. Kezinde ekiniń biri­niń qoly jete qoımaǵan bes qa­batty úılerdi jaý jaıpap ketken sekildi. 13 myń halyqtan 6 myńy qalypty. Kóńilge medeý bolatyny, kelgen jurt baryp kóretin kent orta­lyǵyndaǵy Kenesary hannyń eskertkishi men keshegi KSRO aýma­ǵyn­daǵy ekeýdiń biri sanalatyn Jezdi taý-ken jáne balqytý isi ta­rıhy murajaıy der edik. Han Kene eskertkishiniń Ulytaý óńi­ri­ne or­na­tylýynyń sebebi, 1840 jyl­dary Kishitaýda aqkıizge kó­terip, ony han saılady degen derek bar. Al mu­rajaıdy kezinde aý­dan kó­le­minde aıtarlyqtaı laýa­zymdy qyz­met atqarǵan Má­ken Tóre­gel­dın shyr-pyry shyǵyp júrip uıym­­das­tyrypty. Mura­jaı­da saq­tar­dyń mys qorytý peshinen bastap, HIH ǵasyrda aǵyl­shyndar ákelgen otar­ba­ǵa deıin bar. Jalpy, murajaı týraly alda­ǵy ýaqytta keńinen tolǵap, jazýǵa bolatyn sekildi. «Tańbaly tas» saıa­ba­ǵynyń ashylýy rásiminde sóz alǵan aýdan ákimi Ánýar Omarov bul jumystyń bastalýy men aıaq­talýy týraly jan-jaqty baıandap berdi. «Tań­ba­ly tastyń» aınala­sy­na toǵyz balbal tastardyń kó­shirmesi qoıy­lyp­ty. Álkeı Mar­ǵu­lan óziniń jaz­balarynda osyn­daı 3 myńǵa jýyq balbal tastar­dyń bolǵany­nyn aıtqan eken. Tań­baly tas tý­raly akademık Manash Qozy­baev­tyń pikirin eske túsirer bolsaq, ǵalym sondaı tańbaly tastar qa­zaqtyń konstıtýsııasy edi degen pikir qal­dyrypty. Tórt metrden asa­tyn eń­seli tasqa qazaq jurtynyń al­pys­tan asa tańbasy qashalypty. Aýdan ortalyǵynyń qaq tóri­ne «Han ordasy» atalatyn alyp keshen salynyp jatyr eken. Uly­taý­dyń bir salasy sanalatyn Qyzem­shek­tiń bókterinen Asan Qaıǵyǵa turǵyzy­lyp jatqan eskertkish eń­seli kó­rindi. Adam beınesindegi Uly­taý ob­razy, taýdan shyǵyp tur­ǵan rýh dese bolǵandaı. Aq már­márdiń ús­tinde turǵan aq kıimdi, aq saqaldy abyz qart qushaǵyn ashyp, alaqanyn jaıyp, bata berip tur. Men Ulytaýǵa ákim bolyp kelgenge deıin biraz sózdiń tıegin aǵyttym. Endi sol sózdi iske asy­rý­ǵa jan salyp jatyrmyn, deıdi alǵashynda Ulytaýda, qazir Jezqaz­ǵan qalasynda ákim bolyp júr­gen Berik Ábdiǵalıuly. Ol Uly­taý­ǵa bara salyp «Ulytaý – qazaq­tyń han ordasy» degen atqa saı bolsyn degen izgi-nıetpen kóp­te­gen jumys­tar­ǵa uıytqy bo­lypty. Eń bas­tysy, týrızm orta­lyǵyna aı­nal­dyrýdy qolǵa alǵanyna, ol ózi­niń nátıjesin bere bastaǵanyna kóz jetkizdik. Eko­no­mı­kamen qa­tar, ha­lyqtyń rý­hyn kóteretin dú­nıeler­ge erekshe mán beripti. Eń aldymen jas urpaqty otan­shyl­dyq­qa tár­bıe­­leý úshin, ózderi maq­tan tutatyn uly tulǵalardyń atyn jańǵyr­typ­ty. Mysaly, «Joń­ǵar­ǵa bodan bo­la­myz ba, álde qasyq qa­nymyz qalǵanymyzsha soǵysa­myz ba?» degen Qaraqum quryl­taıy­na bıyl 300 jyl tolady eken. Sol qu­ryltaıdy basqarǵan Táýke han­nyń esimi Qoskól aýylyndaǵy orta mektepke berilipti. Taǵy bir aı­tarymyz, tarıhta «Bulanty shaı­­­qasy» degen atpen qalǵan qal­maqtarǵa joıqyn qarsylyq Qar­saqbaı men Baıqońyr jerinde bol­ǵany málim. О́kinishke qaraı, bul da jıi aıtyla bermeıdi. Sol shaı­qasqa Ábilqaıyr han qol­basshy bolǵan ǵoı. Osyndaı jaǵ­daılar eskerile kelip, Baıqońyr aýy­lyn­da­ǵy bilim uıasyna Ábil­qaıyr han­nyń, Mıbulaqtaǵy mektepke Qa­sym han­nyń, al Alǵabas­taǵy mektepke Haqnazar hannyń aty berilse degen usynys joǵaryǵa jol­da­nyp­ty. Munymen qatar, Uly­taýdyń taǵy bir aýyly Qorǵasyn kentindegi bilim uıasyna Keıki batyr­dyń esimin berý uıǵary­lyp­ty. Bular­dyń bári Táýel­siz­digi­miz­diń 20 jyl­­dyǵy qarsańynda qoldaý taýyp jatsa, quba-qup bo­lary anyq. Endi Jezqazǵandaǵy oń isterge keletin bolsaq, qalany damytý­dyń 20 tarmaqtan turatyn baǵ­dar­­la­ma­sy jasalypty. Ulytaý­da bilim mekemelerine handar men batyr­lardyń esimin berý úrdisi qolǵa alynsa, Jezqazǵanda Alash arys­tarynyń aty jańǵyra bas­tapt­y. Mysaly, Sh.Ýálıhanov, Á.Bókeı­hanovtan bas­tap, M.Dýlatov, M.Sho­qaı, M.Ju­mabaev, A.Baı­­­tursynov, M.Áýezov, B.Mo­mysh­uly, D.Qo­naev, Q.Rys­qul­bekov at­taryn mektepke berý jó­nin­de tıisti oryn­darǵa ótinish túsi­ri­lipti. Sol sekildi general Sabyr Ra­hımovqa jáne Keńes aýǵan soǵy­syn­da kór­setken jeńisi úshin KSRO Ba­tyry, odan keıingi qa­har­mandyǵyna oraı Reseı Ba­ty­ry ataǵyn alǵan jal­­ǵyz qazaq Qaıyrgeldi Maı­danovqa qa­la­dan kóshe attary berilipti. Jel­toqsan da jańǵyrypty. Alda­ǵy ýaqytta Jaqsygeldi Seıilovteı kompozıtor da eskerýsiz qal­maı­tyn kórinedi. «Moıyndaǵy boryshty bilý – bilim isi, boryshty tóleý –adam­shy­lyq isi», dep A.Baıtursynov aıt­qandaı, ult rýhanııatynyń ja­na­shy­ry bolyp júrgen ákimniń qa­synda jazýshy A.Qarajigituly, qo­byzshy B.Sádi­ba­qasov, ánshi Q.Ábeýov, mura­taný­shy B.Baıjanatov, ózge de aza­mat­tar­dyń qul­shynyp júrgeni kó­ńil­ge medeý uıa­latty. Sonymen túsinip-túı­sine alsaq, Ulytaý óńirinde ultqa bet bu­ryp, tastaǵy tarıh jań­ǵy­ryp, janyńa jylý, oıyńa ot sala­tyn alyp eskertkishter boı kó­tere bas­tapty. Bul aqjoltaı is ózge­ler­ge sabaq bolsa , qane. Súleımen MÁMET, Sýretterdi túsirgen Erkin Qýataıuly.