Bıik tuǵyrymyz ben óshpes rýhymyz

Kez kelgen memlekettiń kór­keı­ip gúldenýi sol memlekettiń tól rámizderine qurmet seziminen órbıtini belgili. Táýelsiz Qazaq­stan Respýblıkasynyń tuńǵysh Pre­zıdenti Nursultan Ábishuly Na­zarbaev óziniń bir sózinde: «Mem­lekettik rámizder – halqy­myz­dyń rýhyn, ulttyń salt-sana­syn, qaharmandyǵy men dana­ly­ǵyn, bolashaqqa úmitin, arman-tilegin jetkizetin erekshe qundy belgiler», – degen edi. Olaı bolsa, memlekettik rámizder – bul bizdiń memleketimizdiń bet-beınesi ǵana emes, onyń tarıhy jáne árbir adamnyń óz eline degen súıispenshiliginiń belgisi. Son­dyq­tan bizdiń memlekettik rámizderimiz ta­rıhtyń tylsym tereńinen syr tartyp, bú­gingi azat eldiń asqaq kelbetin aıshyqtaıdy. Bir jaǵynan táýelsiz Qazaqstannyń memlekettik rámizderi jalpyulttyq sıpatty ıelengeni de esh jasyryn emes. Nege deseńiz, mundaı nyshandar estetıkalyq talaptarǵa jaýap berip qana qoımaıdy, eldiń tarıhy, saıası, ekonomıkalyq arnalarynan bastaý alady. Osy arqyly jas eldiń óz táýel­siz­digin nyǵaıtýdaǵy bolashaqqa basqan nyq qadamyn da kórsetedi. Bizdiń elimizde jyl saıyn 4 maýsym memlekettik rámizder kúni retinde atap ótiledi. Sonaý 1992 jyldyń 4 maýsymynda el Prezıdenti Nursultan Nazarbaev «Memlekettik rámizder týraly» Zańǵa qol qoıǵan edi. Al, 2007 jyldyń 4 maýsymynda Qa­zaq­stan Respýblıkasyn­da­ǵy kásibı jáne ózge de merekeler týraly Jarlyqqa ózgerister engizilip, bul kún mem­lekettik mereke retinde atala bastady. Menińshe, memlekettik rámizder óziniń kórkemdik keıpimen ǵana aıshyqtalmaı, el táýelsizdiginiń ıdeıa­lyq qyrlaryn da asha túse­di. Bul osy eldi meken etip otyrǵan barsha ha­lyq­tyń beıbitshilikke degen ynta-yqy­lasyn ǵana bildirip qoımaı, otansúı­gish­tikke tárbıe­leı­tin qundylyqtardyń biri retinde de baǵalanady. Qarap otyrsaq, bizdiń ashyq kók tústi týymyz adamdardyń bir-birine degen senimi men qurmetin de kórsetedi. Taza boıaýmen be­zen­dirilgen rámiz el men halyqtyń birli­gi­niń de nyshany. Eń bastysy – keshegi kósh­peli babalarymyzdyń búgingi azattyqqa deıingi urpaq jalǵastyǵynyń arasyndaǵy baı­lanysy da aıshyqtalyp beriledi. Týdaǵy qyrannyń beınesi erkindikti, táýelsizdikti jáne bıikke qol sozǵan eldikti ańǵartady. Al Eltańbadaǵy shańyraq ortaq úıimiz – Qazaqstannyń yntymaq pen birliktiń oshaǵy ekendigin beıneleıdi. О́ıtkeni, tilegi bir, nıeti ortaq qazaqstandyqtar qashanda ózde­riniń ortaq múddege qulshynystarymen ta­nylyp keledi. Shańyraq berik bolsa, eldiń irgesi de nyq bolatyny anyq. Bizdiń memlekettik rámizderimiz táýel­siz­dik­tiń 20 jyly ishinde Qazaq elin álemdik qo­ǵamdastyqqa laıyqty usynyp qana qoı­maı, ondaǵy abyroı tuǵyryna tórlete bildi. Bul – barshamyzdyń eńsemizdi bıiktetken qýa­nysh. Sondyqtan da Memleket basshysy N.­Á.Nazar­baev eldik isterdiń eń basty qyr­lary otan­súı­gishtik qundylyqtar ekenin basa atap kórse­týde. О́ıtkeni, biz qashanda beı­bitsúıgish el retinde álemge tanylyp kelemiz. Kópultty elimizde birlik pen ynty­maq jarasym taýyp, saıası turaqtylyqtyń da saqtalyp otyrǵandyǵy jaq­sy­lyqtyń nyshany deýimiz kerek. Osy sebepti de bizdiń otan­dastarymyz mundaı qun­dy­lyqtardy eń asyl dúnıesi retinde áspettep, teńdessiz qurmetpen baǵalaıdy. Nege deseńiz, memlekettik rámizder arqyly biz jas urpaqty patrıottyq sezimde tárbıeleı alamyz. О́z elin shynaıy súıgen adam Otan úshin otqa da, sýǵa da túsetini, onyń tynyshtyǵyn qor­ǵaıtyny, ustanǵan saıasaty men izgi isterin jalǵas­tyratyny daýsyz. Men osy arada Elbasy N.­Á.Nazar­baev­tyń taǵy bir danalyq sózine júgingim kelip otyr. Onda: «Biz táýelsizdikke ańsap, zary­ǵyp jettik. Endi sol táýelsizdiktiń qasıetti belgilerin de erekshe qadirleýimiz, qaster­leýi­miz kerek. Árbir azamat Qazaqstannyń Týyn, Eltańbasyn, Ánuranyn tumardaı qasıet tutýy qajet. Eldigimizdiń synalatyn bir tusy osy», – degen edi. Demek, álemdik qoǵamdastyqta óziniń jańa bet-beınesimen kórinip, jańa táýelsiz memleket retinde tanylǵan Qazaqstan óziniń eń alǵashqy qadamyn kók Týyn, altyn pyraqty Eltańbasyn jáne eldikke úndegen Ánuranyn qabyldap alýdan bastaýy bizdiń elimizdiń bolashaqqa shynaıy qadam jasaýy arqyly kórinýimen erekshelendi. О́ıtkeni, týǵan eliniń rámizderine qurmetpen qaraý – eldiktiń, otansúıgishtiktiń, tutastaı alǵanda, patrıotızmniń shynaıy bir belgisi. Olaı bolsa, árbir memlekettik mekeme el rámiz­de­rin ornalastyrýdyń zańdy talaptaryn qa­tań saqtaýy qajet. О́ıtkeni, keıbir mekemelerde memlekettik talaptarǵa saı kelmeıtin eltańbalardyń ilinetinin de kórip júrmiz. Bul – óz eline degen nemquraıly kózqaras­tyń belgisi. Bizdiń egemendigimiz de eldiń memlekettik rámizderinen bastaý almaýshy ma edi. Sondyqtan, memlekettik mekeme basshylary mundaı eldik rámizderdi arnaıy lısenzııasy bar kásiporyndarǵa jasatyp alýy – búgingi kúnniń basty bir talaby. Oblys ákimdigi janyndaǵy memlekettik rámizder jónindegi komıssııa bıylǵy jyl­dyń alǵashqy toqsanynda bul baǵytta memlekettik saıasatty júzege asyrý boıynsha júıeli ju­mystaryn jalǵastyrdy. Bul rette, basty nazar Memleket basshysynyń bı­yl­ǵy «Bola­shaq­tyń irgesin birge qalaımyz!» atty Jol­daýyn túsindirý men nasıhattaý máselesine de aýdaryldy. Urpaqqa jol ashqan, Keń baıtaq jerim bar. Birligi jarasqan, Táýelsiz elim bar, – delinedi bizdiń Ánuranymyzda. Bul – eldik pen erliktiń jyry. Birlikke bastaǵan máńgilik jarasymdylyqtyń nysha­ny. Qazaq elin meken etken árbir ult osy sózderden nár alyp, elin súıýdiń shynaıy sezimine bólense deımiz. О́ıtkeni, bizdiń ortaq Otanymyz – Qa­zaqstan júzdegen etnos ókilderi men ulystardyń yntymaǵy jarasqan oshaǵy bo­lyp otyr. Al, memlekettik rámizder sol el­dik­tiń yrysy men yntymaǵyn jarastyrady dep senemiz. Gúljanar ShО́KEEVA, Aqmola oblystyq ishki saıasat basqarmasynyń bastyǵy. Aqmola oblysy.