Tórt kelisim ratıfıkasııalandy

Senattyń jalpy otyrysynda halyqaralyq tórt kelisimdi ratıfıkasııalaý týraly zań jobalary depýtattardyń nazaryna usy­nyl­dy. Birinshi kezekte qaralǵan «Tarıftik saıasat negizderin qosa alǵanda, temir jol kóliginiń qyz­metterine qol jetkizýdi retteý týraly kelisimdi ratıfıkasııalaý týraly» zań jobasy boldy. Ol Bir­yńǵaı ekonomıkalyq keńistik­ke qatysýshy memleketterdiń ın­fra­qurylymy qyzmetterine qol jetkizý qaǵıdalaryn aıqyndaı­tyn qujattardy ázirleý men qa­byl­daýǵa múmkindik beredi. 2013 jylǵy 1 qańtardan bastap Reseı, Belarýs jáne Qazaqstan aýmaq­ta­rynda júkterdi tranzıtti ta­sy­maldaýǵa arnalyp, biryńǵaı, birizdendirilgen tarıfti qoldaný Qazaqstannan júk jiberýshi­ler­diń kóliktik shyǵyndaryn tómen­de­týge jaǵdaı jasaıdy. Senatorlar bul zań jobasyn qabyldap, kelisimdi ratıfıkasııalady. Kelesi kezekte qaralǵan «Belarýs Respýblıkasyndaǵy, Qa­zaq­stan Respýblıkasyndaǵy jáne Reseı Federasııasyndaǵy tehnı­ka­lyq retteýdiń biryńǵaı qaǵı­dat­tary men qaǵıdalary týraly kelisimdi ratıfıkasııalaý týra­ly» zań jobasy da qabyldandy. Bul jobaǵa negiz bolǵan kelisimge 2010 jyly qarashada Sankt-Pe­terbýrgte qol qoıylǵan bolatyn. Ol Biryńǵaı ekonomıkalyq ke­ńis­tik aýmaǵynda Keden odaǵy­nyń tehnıkalyq reglamentterine sáıkes, ónimderdiń erkin aına­ly­my úshin tehnıkalyq retteýdiń biryńǵaı quqyqtyq negizderin jasaýdy maqsat etedi. Kelisimde sondaı-aq Biryńǵaı ekonomıka­lyq keńistiktiń keden aýmaǵyna úshinshi elderden ónim kelip tús­ken jaǵdaılarǵa birdeı tártip belgileýdiń negizderi de jasalǵan. Elimizge zańsyz kelip jumys isteıtin sheteldik jumysshylar jáne olardyń otbasy týraly má­se­leler de zańmen retteletin bol­dy. Senat otyrysynda tal­qyǵa salynǵan «Úshinshi memleketterden kelgen zańsyz eńbek kóshi-qonyna qarsy is-qımyl jó­nin­degi yntymaqtastyq týraly kelisimdi ratıfıkasııalaý týra­ly» joba dál osy taqyrypqa arnaldy. Keden odaǵy Úkimetteriniń bas­shylary Sankt-Peterbýrgte 2010 jyly qarashada qol qoıǵan qujatta úshinshi memleketterden kelgen zańsyz eńbek kóshi-qonyna qarsy is-qımyl jónindegi ynty­maqtastyqtyń negizgi baǵyttary men túrleri belgilengen bolatyn. Sonymen qatar, zańsyz eńbek kó­shi-qonyna qarsy is-qımyldyń negizgi maqsaty ishki eńbek ry­no­gyn qorǵaý bolyp tabylady. Osy­ǵan baılanysty, kelisimde eńbek etý úshin zańsyz kóship-qonýshylardy anyqtaý jáne esebin alý, sondaı-aq Keden oda­ǵy elderine olardyń zańsyz kelýin shekteý sharalaryn júrgizý kóz­delgen. Jalpy otyrysta, sonymen bir­ge, «Kóship-qonýshy eńbekshi­ler men olardyń otbasy múshe­le­riniń quqyqtyq mártebesi týraly kelisimdi ratıfıkasııalaý týra­ly» zań jobasy da talqylanǵan bolatyn. Bul joba kóship-qo­ný­shy eńbekshiler men olardyń ot­basy músheleriniń quqyqtyq mártebesin aıqyn­daı­dy, olardyń eńbek qyzmetin júzege asyrý tár­tibin jáne olardy áleýmettik qor­ǵaýǵa baı­la­nysty máseleler­di qamtı­dy. BEK-ti qurý maqsat­taryna da saı keledi. Birqatar tal­qylaýdan keıin eńbek ryno­gyna qatysty eki zań jobasy da qa­byldandy. Zań jobalary boı­yn­sha senatorlar Ǵ.Qasymov, S­.Jal­maǵambetova, Ǵ.Esim, B.Dosmambetov, E.Muqaev, Iý.Kýbaıchýk, J.Tóregeldınov, S.Eń­se­ge­nov, B.Muhametjanov saýaldar qoı­yp, kelisim baptary men keıbir erejelerdi naq­tylaý turǵy­synda túsinikteme berildi. Jalpy otyrysta qoldanys­ta­ǵy zańnamaǵa elektrondy aqsha máseleleri jónindegi ózgerister engizý týraly zań jobasy ekinshi oqylymda qaraldy. Talqylaý ba­rysynda senatorlar «elektron­dy aqshany paıdalaný» uǵymy­nyń elektrondy aqshany paıdalaný tásilderin keńeıtý bóligine birqatar ózgeris engizýdi usyndy. «Qazaqstan Respýblıkasynyń keı­bir zańnamalyq aktilerine elek­tron­dy aqsha máseleleri boıyn­sha ózgeris pen tolyqtyrýlar engizý týraly» zań jobasyna engizilgen ózgerister Parlament Má­jilisine jiberildi. Otyrys sońynda senatorlar S.Aqylbaı, Q.Ishanov, Iý.Kýbaıchýk, H.Valıev, J.Tóregeldınov, S.Plotnıkov, Ǵ.Qasymov ózderin tolǵandyrǵan máseleler boıyn­sha depýtattyq saýaldaryn jarııa etti. Serik QARAJAN, jýrnalıst.