Amerıka Kongresiniń О́kilder palatasy AQSh prezıdenti Barak Obamaǵa Lıvııadaǵy áskerı operasııalar barysy týraly esep berý talabymen shyqty. Endi prezıdent Lıvııaǵa operasııalar ne úshin qajet bolǵanyn naqpa-naq negizdep berýi tıis.
О́kilder palatasy sondaı-aq AQSh-tyń qatysýymen júrgen Iraktaǵy jáne Aýǵanstandaǵy eki soǵysqa jumsalǵan shyǵyn kólemin de bilgileri keletinin málimdedi. Kongress qabyldaǵan qararda Lıvııaǵa Amerıkanyń qurǵaqtaǵy áskerlerin paıdalanýǵa jol berilmeýi qajettigi de atap kórsetiledi. B.Obama 14 kún ishinde óz jaýabyn daıyndap esep berýi tıis.
14 arab azamatyn atyp óltirdi
Izraıl men Sırııa shekarasyndaǵy Golan bıiktiginde 14 arab azamaty atyp óltirildi. Izraıl soldattarynyń oǵynan, sonymen qatar, taǵy 220 arab jaralandy. Oqqa ushqandar men jaralanǵandar palestınalyq bosqyndar delinip otyr.
Oq jaýdyrylǵandar eki memleket shekarasyndaǵy tikenek symdardan asyp ótpekshi bolǵan. Daýys kúsheıtkish arqyly eskertýlerge qaramastan, bosqyndar shekara aspaq bolǵan. О́ıtkeni, 5 maýsymda olar Golan bıiktiginde Naksa dep atalatyn kúndi atap ótedi. 1967 jyly osy kúni arabtar Izraılden jeńilýge májbúr bolǵan alty kúndik soǵys bastalǵan edi.
Nato tikushaǵy apatqa ushyrady
Aýǵanstannyń shyǵysynda NATO tikushaǵy apatqa ushyrady. Oqıǵa saldarynan qaı eldiń azamattary ekeni aıtylmaı otyrǵan eki áskerı qaza boldy. Aýǵanstannyń shyǵysynda negizinen amerıkalyqtar qyzmet etetindikten, kóz jumǵandar amerıkalyq soldattar deýge negiz bar.
NATO-da tikushaqtyń ne sebepti qulaǵany týraly naqty aqparat joq, dep málimdedi alıans ókili Tım Djeıms. Soǵan qaramastan, «Talıban» ókili Zabıhýlla Mýdjahıd telefon arqyly «Reıter» agenttigine tikushaqty Sabarı ýezinde talıbter atyp túsirgenin málimdegen. Atalǵan agenttiktiń derekterine súıensek, jyl basynan beri Aýǵanstanda 230 shetel soldaty qaza taýypty.
GFR 2022 jyly AES-ten bas tartady
Germanııa úkimeti shuǵyl ótkizilgen óziniń májilisinde 2022 jylǵa qaraı atom energetıkasynan tolyq bas tartý týraly usynysty maquldady. Eldegi asa eskirgen jeti AES «Fýkýsıma-1» AES-inde bolǵan apattan keıin qoldanystan ýaqytsha shyǵarylǵan edi. Endi múldem toqtatylatyn boldy.
17 AES-tiń qalǵan 9-y 2022 jylǵa deıin birtindep paıdalanýdan shyǵaryla beretin bolady. Nemis úkimeti qabyldaǵan atom energetıkasy týraly zańǵa ózgeristerdi endi el parlamenti – Býndestag, sondaı-aq 16 nemis jeri federaldy ókildigi – býndesrat maquldaýy tıis. Al 2010 jylǵy AES-terdi 2036 jylǵa deıin paıdalaný týraly kabınet qabyldaǵan zań Fýkýsımadaǵy apattan keıin keri qaıtaryp alynǵan bolatyn.
Bıleýshi partııa jeńilis tapty
О́tken jeksenbi kúni bolǵan saılaýda Portýgalııanyń bıleýshi Sosıalıstik partııasy kósh basynda Pedrý Passýsh-Koelıý turǵan oppozısııalyq Sosıal-demokratııalyq partııaǵa jol berdi.
Aldyn ala málimetterge súıensek, bıýlletenderdiń 80 paıyzy suryptaýdan ótkennen keıin sosıal-demokrattardyń úlesinde saılaýshylar daýystarynyń 40 paıyzy bar bolsa, sosıalısterde shamamen 28,5 paıyz ǵana daýys bar kórinedi. Portýgalııa premer-mınıstri Joze Sokratesh qazirdiń ózinde jeńilgenin moıyndap otyr jáne sosıalıster kóshbasshylyǵynan ketetinin málimdegen.
Taıpaaralyq qaqtyǵysta kóz jumdy
Týnıstiń Metlavı qalasynda túrli taıpalar ókilderi arasynda bolǵan qarýly qaqtyǵys saldarynan 11 adam qaza tapsa, 100-den astamy jaralanǵan. Qaqtyǵysqa taıpalar arasynda óndirýshi kásiporyndarǵa jumysqa tek keıbir taıpalar ókilderi ǵana alynady eken degen qaýeset sebep bolǵan.
Qarsylasýshy jaqtar qaqtyǵysta qoldan jasalǵan bombalardy, vıntovkalar men temir taıaqshalardy paıdalanǵan. Qaladaǵy dúkender tolyqtaı tonalyp, órtep jiberilgen. Polısııa tártipsizdikterge qatysqan 60 adamdy tutqyndapty. Metlavıde komendanttyq saǵat engizilip, qosymsha qaýipsizdik kúshteri tartylǵan. Eldi 20 jyl basqarǵan Zın ál-Abıdın Ben Alı qýylǵanymen, ázirshe belgili bir oń nátıjege qol jetkizile qoıǵan joq.
Qysqa qaıyryp aıtqanda:
• Pákstannyń soltústik-batysyndaǵy Noýsher qalasynda jankeshti jasaǵan lańkestikten 18 adam qaza taýyp, 40-y jaralanǵan. О́lgender arasynda kem degende eki áskerı bar kórinedi.
• Irakta 6 maýsym kúni alty AQSh áskerı qyzmetkeri óltirilgen. Pentagonnyń málimdemesinde áskerılerdiń qandaı jaǵdaıda qaza tapqany aıtylmaıdy. Jalpy, Irak naýqany bastalǵaly beri 4459 AQSh áskerıi kóz jumypty.
• Burynǵy áskerı Olıanta Ýmala Perý prezıdentin saılaýda óziniń jeńiske jetkenin jarııa etti. Jaýapqa tartylǵan eks-prezıdent Alberto Fýhımorıdiń qyzy Keıko odan 1 paıyz daýys az jınap, jeńiliske ushyraǵan.
• Kıshınev merin saılaýda, aldyn ala derek boıynsha, kommýnıster partııasynan kandıdat Igor Dodon 52 paıyz daýyspen jeńiske jetken. Onyń qarsylasy – Lıberaldy partııa ókili Dorına Kırtoake 43 paıyz daýys jınaǵan.
• Buǵan deıin Ýdmýrtııa kentindegi arsenalda órt bolǵanyn habarlaǵan edik. Odan kelgen shyǵyn 1 mıllıard rýbldi qurap otyr. Áskerı qarý-jaraq qoımasy mańyndaǵy 32 eldi mekendegi 2862 úıge zaqym kelgen.
Internet materıaldary negizinde ázirlendi.
