Úı ıelerin jastaıynan ósiremiz

«Qazaqstannyń turǵyn úı qu­ry­lys jınaq banki» maýsym aıy boıy «Birge ósemiz» aksııasyn júrgizbek. Ba­lanyń jeke atyna jasalatyn tur­ǵyn úı qurylys jınaǵy týraly ke­lisim-shart sizdiń qarajatyńyzdy aı­tar­lyqtaı únemdeıdi. Bala – ómirdiń jalǵasy bol­ǵandyqtan, ata-ana barlyq jaq­syny solardyń keleshegine arnap, dámdini aýzyna tosyp, bilimdi bolsyn dep jaqsy mektep tańdaıdy. Degenmen, balalyq shaq degen tez óte shyǵady. Keleshekti alystan boljaıtyn áke-sheshe urpaǵynyń bolashaǵy úshin qam jeıtini belgili. Bul jerde áńgime joǵary bilim alý týraly ǵana emes, esh nárseden taryq­tyrmaıtyn mamandyq ıegeri bolý da, jaqsy turmystyń kepili bola alatyn baspana da mańyzdy másele qatarynda. Qazirgi jas­tarǵa beriletin múmkindikterdi kórip, ári tańdanýǵa da, ári qy­zy­ǵyp ta qaraýǵa bolady. О́ıtkeni zaman aǵymyna baılanysty bú­gingi balalardyń ata-ananyń yq­pa­lynan tezirek bosap, óz betinshe ómir súrýge umtylatyny da jasyryn emes. Múmkin, bul du­rys ta shyǵar. Osyny kóre oty­ryp, biz óz bala-shaǵamyzǵa kó­mek­tespegende qaıtemiz? Árıne, qol ushyn berýge daıynbyz! Son­dyqtan balalarymyzǵa jeke pá­ter satyp alýǵa qarajat jınaýdy qazirden bastaýymyz kerek bolar. Eger otbasynda birneshe bala bolsa, bir mezgilde bas-basyna páterge aqsha jınaý tipti qıyn. Al birneshe ıpotekalyq nesıe alý óte qymbatqa túsedi! Osy maqsat jolynda ata-ana­larǵa turǵyn úı nesıesi nary­ǵyn­daǵy kóshbasshy retinde ta­nyl­ǵan «Qazaqstannyń turǵyn úı qurylys jınaq banki» kómek­tese alady. Atalmysh Bank 2011 jyldyń 1 maýsymy men 30-y ara­lyǵynda «Birge ósemiz» ak­sııa­sy aıasynda balanyń atyna turǵyn úı qurylys jınaǵy tý­raly jasalynǵan kelisim-shart­tyń komıssııalyq alymyn 50 paıyzǵa deıin qysqartady. Keli­sim-shart 14 jasqa deıingi balaǵa jasalynady jáne klıent osy jasqa tolmaǵan árbir balanyń atyna shot asha alady. Aksııa talaptary óte qara­paıym – balanyń atyna ashylǵan árbir kelisim-sharttyń eń tómengi kelisimdi kólemi 1 mıllıon teń­geni quraıdy. Kelisim-shart ja­saýǵa balanyń týý týraly kýáligi bolsa jetkilikti. Meniń bir tanysym osydan bir jarym jyl buryn birinen soń biri mektep bitire bastaǵan tete ósken úsh balasyna «Turǵyn úı qurylys jınaq bankinen» jınaq depozıtin ashqan bolatyn. О́zińiz saralap kórińiz, bul bank­tiń tarıftik baǵdarlamalary aıa­synda tıimdi nesıelik ústemesi jylyna 3,5-nan bastap 5 paıyz­dy quraıdy. Bul – nesıeleýdiń eń tómengi mólsherlemesi. О́zge bankterde ústemelik paıyz mól­she­ri óte joǵary ekeni belgili. Sonymen qatar, turǵyn úı qu­rylys jınaǵynyń negizgi mindeti – halyqqa satyp alatyn úıiniń jarty qarajatyn jınaqtaýǵa kó­mektesý bolyp tabylady. О́ıt­ke­ni, keleshekte alynatyn nesıege qyzmet kórsetý áldeqaıda jeńil ári qaryz alýǵa kóp qarajat ketpeıdi. Kóptegen adamdar úshin tómen paıyzben qarajatty qa­ryz­ǵa alý – arman sanatyndaǵy qa­jettilik. Al turǵyn úı qury­lys jınaǵynyń jınaqtaý júıesi ar­qyly mundaı armandarǵa asa qı­nalmaı-aq qol jetkizýge bolady. Meniń taǵy bir tanysym ózi­niń úlken qyzyna qandaı páter satyp alyp beretinine áli sheshim qabyldaǵan joq, ol taǵy bir ja­rym jyldaı Bankke qarajat sa­lýy qajet. Esesine ol jınaqtaǵy salymyna 200 aılyq esep kór­set­kishinen aspaıtyn jylyna 20 paıyz memlekettik syıaqy tóle­netininen habardar. Eń bastysy, memlekettik «Turǵyn úı qury­lys jınaq bankiniń» basqa bankterden aıyrmashylyǵy – jınaq­taý merzimi men nesıeni qaıtarý kezeń­in­de paıyzdyq ústemeleri ózgermeı­di, barlyq ýaqytta mól­sher­le­meler tirkelgen kúıinde qalady. Eseptep kórsek, «Turǵyn úı qurylys jınaq bankiniń» tarıftik baǵdarlamalary jınaqtaý úsh­in de, nesıe alý úshin de óte qolaıly. Máselen, 3-3,5 jyl tu­raqty túrde qarajat jınaqta­sa­ńyz, onda 6 jylǵa deıin tıimdilik mólsherlemesi 5,3 paıyzdan zaem alýǵa bolady. Bul jaǵdaıda jınaq boıynsha aı saıynǵy tıisti jarna kelisilgen somanyń 1,25 paıyzyn quraıdy. Nesıeni óteý jarnasy shamamen turmys jaǵ­daı­yn jaqsartýǵa kerekti soma­nyń 0,8 paıyzy. Bul óte tıimdi, eger kelisimdi soma 1 mıllıon teń­ge bolsa, onda tıisti aı saı­ynǵy jarna 12 500 teńge bolady, al zaemdy óteý – 8 myń teńge. Eger nesıeniń jyldyq mól­sher­lemesi 3,5 paıyz bolsyn de­se­ńiz, onda basqa tarıfter men baǵdarlamalardy paıdalansańyz bolady. Mysaly, kelisimdi soma­nyń jartysyn 15 jyl boıy jınap, nesıeni 25 jylǵa alatyn bolsańyz, onda ústeme tipti tó­men. Jınaqtaý men óteýde tıisti aı saıynǵy jarna kelisim-shart­taǵy somanyń 0,25 paıyzyn qu­raı­dy. Máselen, kelisilgen soma 5 mıllıon teńge delik, onda jı­naq boıynsha tıisti aı saıynǵy jarna 12 500 teńge bolady. Qysqasy, «Qazaqstannyń tur­ǵyn úı qurylys jınaq banki» qashanda óz klıentteriniń qamyn oılap, osy ýaqytqa deıin óz qamqorlyǵyn naqty istermen dá­leldep kele jatyr. Demek, Bankpen onyń klıentteri ǵana emes, balalary da jumys isteı alady. Qosymsha aqparatty «Qazaqstannyń turǵyn úı qurylys jınaq banki» AQ myna telefondary arqyly alýǵa bolady: Almaty q., 279-25-55, Astana q., 40-72-76, Taldyqorǵan q., 24-40-48, Qaraǵandy q., 43-62-02, Qyzylorda q., 26-26-64, Pavlodar q., 34-08-99, О́skemen q., 75-48-65, Atyraý q., 32-04-00, Taraz q.. 42-58-80, Aqtóbe q., 55-72-21, Aqtaý q., 43-96-91, Qostanaı q., 53-38-20, Petropavl q., 42-79-94, Kókshetaý q., 25-63-04, Shymkent q., 21-33-62, Oral q., 54-03-33, Semeı q., 52-22-90 nemese myna saıtta: www.hcsbk.kz Aınash ESALI.