Synaqqa nege syzat tústi?

О́tken jeksenbi kúni Jańa­qor­ǵan aýdanynda mektep bitirýshiler Ulttyq biryńǵaı test tap­syrdy. Ádette, test qory­tyn­dysy sol kúni daıyn bolyp, túlekterdiń taǵdyry sheshiletin edi. Degenmen, qorytyndy shyq­pa­dy. Túlekter test ortalyǵy­nyń esigin túnimen torýyldaǵa­nymen, jınaǵan balldaryn bile almaı, beımálim kúı keshti. Sol kúni 505 oqýshy testke kirgen. Tapsyryp shyqqan. Mem­lekettik qupııa sanatyna ja­tatyn test barysynda qandaı zańsyzdyqtardyń oryn alǵany dál qazir naqty belgisiz. Biraq, test tapsyrý kezinde óreskel qa­telikterge jol berilgen. So­nyń saldarynan test qorytyn­dysy jaramsyz dep tabylǵan. Atalǵan jáıt jóninde Jańa­qorǵan aýdany ákimdiginde shu­ǵyl baspasóz máslıhaty ótti. Jıynǵa Bilim jáne ǵylym mınıstrliginiń Qyzylorda ob­ly­syndaǵy ókilderi Ardaq Sadyqova, Isataı Saǵyndyqov, oblystyq bilim basqarmasynyń bastyǵy Jańyl Jontaeva, Jańaqorǵan aýdandyq ulttyq biryńǵaı  testileýdi uıym­das­ty­rý  jáne ótkizý jónindegi mem­lekettik komıssııanyń tór­aǵa­sy, aýdan ákiminiń oryn­ba­sary  Bolat Ibragımov, aýdan­dyq bilim bóliminiń bastyǵy Jumabaı Jánibekov qatysyp, málimdeme jasady. Bolat Ibragımov UBT syna­ǵy­nyń 4 maýsym kúngi alǵashqy le­gi­ne qatysýǵa 515 túlek ótinish bildirgenin, alaıda, onyń 505-i ǵana qa­tysqanyn jáne olardyń  tolyq­taı metall izdegish qural­dary­men tekserilip, kirgizilgenin aıtty. Sonymen birge ol sol kúngi synaq qorytyndysy Bilim jáne ǵylym  mınıstrliginiń sheshimimen joıy­lyp, oqýshylar­dyń qaıta synaq tapsyratyn­dyǵyn  habarlady.  Mundaı sheshim qabyldaýǵa ne sebep boldy? Máseleniń mán-ja­ıyna túsinbegen ata-analar, sy­naq­qa qatysqan kóptegen oqý­shy­lar tarapynan suraqtar týyn­da­ǵan. Onyń mánisin Bilim jáne ǵy­lym mınıstrliginiń oblystaǵy ókili Ardaq Sadyqova bylaısha taratty:  – Biryńǵaı ulttyq testileý ba­ry­synda memlekettik qupııa qu­jat­q­a qol suǵý áreketi baı­qaldy degen kúmán týdy. Memlekettik qupııanyń  ashylýy mem­lekettiń qaýipsizdigine syzat sa­lady. Onyń anyǵyn tıisti oryn­dar tekserý ús­tinde. Sondyqtan da ázirge osyn­daı sheshim shy­ǵaryldy, – dedi ol.  Osy pikirdi odan ári jalǵas­tyr­ǵan Isataı Saǵyndyqov bul keleńsiz jaǵdaıǵa mektep túlek­teriniń qatysy joqtyǵyn aıta kelip, bul alaıaqtardyń jymysqy­lyǵynyń kesiri ekendigin eskertti. «Balalardyń bolashaǵyna zalal kelmesin dep Bilim jáne ǵy­lym mınıstrligi olardyń qaıta synaq tapsyrýyna múmkindik jasap otyr. Sondyqtan bul jaǵ­daıǵa túsi­nistikpen qarap, olar­dyń qaı­ta synaq tapsyrýyna tıisti  jaǵ­daıdy jasaý kerek», dedi ol. Osy máselege oraı, Bilim jáne ǵylym mınıstrligi Bilim jáne ǵy­lym salasyndaǵy baqylaý komı­tetiniń hatymen tanystyq. M.Bektemesov qol qoıǵan hatta UBT mate­rıaldaryn zańsyz túrde ashý faktisi tirkelgeni, oǵan qatysty qylmys­tyq is qozǵalǵany taıǵa tań­ba bas­qandaı bolyp taspalanypty. Sonymen 10 maýsymda mektep bitirýshiler qaıta synaq tapsy­ra­tyn bolady. Zań boıynsha Ult­tyq biryńǵaı testi qaıta tap­sy­rý­ǵa jol joq. Bilim jáne ǵylym mınıstrliginiń ókilderi mınıstr­liktiń arnaıy sheshimimen Jańa­qorǵan aýdanyndaǵy túlekterge taǵy bir múmkindik berip otyr. Mınıstrlik myrzalyq tanytqa­ny­men, onymen kelispeı otyrǵan ata-analar da bar. Olar «balaǵa ekinshi ret testke kirý psıholo­gııa­lyq turǵydan óte aýyr» degen ýájdi alǵa tartady. Sózde­rin­de qısyn bar. Aınalasy bir aptanyń ishinde eki ret test tap­syrý ońaı emes. Oǵan balanyń kóńilindegi alasapyran tolqy­nys­ty qossańyz, máseleniń shıelenise túsetinin baıqaımyz. Desek te, máselege ekinshi jaǵynan qaraǵanda, qaıta test tapsyrý­dyń mańyzdylyǵy arta túsedi. Birinshiden, test qorytyndysy joq. Sondyqtan olar eshqandaı oqý ornyna qujat tapsyra almaıdy. Bul ómir boıyna tirnektep jıǵan bilimi bir sátte dalaǵa ketti degen sóz. Ekinshiden, ózderiniń bilim-biligin taǵy bir synap kórýge múm­kindik týyp tur.   Jańaqorǵan aýdanyndaǵy UBT tapsyrýdyń ekinshi legi 6 maýsym kúni ótti. Bul joly eshqandaı zań­syzdyq anyqtalǵan joq. Alty bala altyn belgige ıe boldy. Onnan astam túlek qyzyl attestatqa bitirdi. Balalardyń bilim-biligi joǵary ekeni anyq baıqaldy. Búginde oblys boıynsha oqý­shy­lar test tapsyryp bitti. Al­dyn ala derekterge súıensek, ortasha kórsetkish 91 balldy quraǵan. Jaman kórsetkish emes. Deı tur­ǵanmen, bir aýdandaǵy keleńsiz oqı­ǵa buǵan óz kóleńkesin túsir­meı qoımaıtyny taǵy da anyq... Erjan BAITILES. Qyzylorda oblysy.