Meıramgúl men Baqtyly shertken syr

Rýhanı baılanystar men ulttyq qundylyqtar aıasyn qamtıdy Reseıdiń kórshiles oblystarymen saýda-ekonomıkalyq qatynastardy by­laı qoıǵanda, rýhanı keńistikte de óz­ara baılanystar jasap otyrýdyń ma­ńyzy aıryqsha. Onyń eki jaqqa da bereri mol. «Egemenge» arnaıy kelgen Qa­zaqstan Innovasııalyq jáne tele­kom­mýnıkasııalyq júıeler ýnıversıteti (QazITÝ) qazaq tili pániniń oqy­tý­shysy Meıramgúl Hasanova osyndaı ózara yntymaqtastyqtyń jarqyn my­saldary jóninde áńgimelep berdi. Iá, atalmysh keshen bıyl «Eý­ra­zııalyq ózen aralyǵy» atty eki kúnge sozylǵan Qazaqstan men Reseı shekaralas aımaqtarynyń tuńǵysh ınte­gra­sııa­lyq kongresin uıymdastyrýǵa uı­yt­qy bolǵan-dy. Osynaý halyqaralyq jıyn ústinde Reseıde turatyn aǵaı­yndarymyzdyń óz ana tilderine degen qushtarlyǵy jóninde de sóz boldy. Olardyń qazaq tilin úırenýge degen ynta-yqylastary aıryqsha. Alaıda oǵan kóp jaǵdaıda múmkindikteri bola bermeıdi eken. Iаǵnı, kongress kezinde bul máselege bizdiń kómegimiz qajet ekeni aıqyn ańǵaryldy deıdi, Meı­ramgúl Joldyǵalıqyzy. Bul másele túsinistikpen qaraǵan QazITÝ-dyń bas quryltaıshysy A.Áı­timov Reseıdiń Samara oblysyn­da­ǵy «Aq jol» qazaq ulttyq mádenı uıy­myna kómek retinde kompıýterlik sy­nyp pen elektrondy oqýlyqtar bergizý jóninde shuǵyl sheshim qabyldady. Osy­naý búgingi zamanǵy qural-jabdyqtar Samara aımaǵynda qazaq tilin úırený isin jolǵa qoıýǵa qyzmet jasamaq. Mine, biz muny Aqserik Saryulyndaı ultjandy, júregi jomart, peıili keń azamattyń Reseıdegi qandastaryna degen qurmeti dep qabyldaımyz. Bul biz­diń oıymyzsha, atap aıtýǵa turarlyq is. Qaıyrymdylyq kómektiń úlken úl­gi­si. Sondyqtan da bul sharanyń bas basylymymyz «Egemen Qazaqstannyń» betinde kóringenin qalar edik, deıdi Meıramgúl qaryndasymyz. M.Hasanova bizge aıtyp bergen jo­ǵary bilim salasyndaǵy ózara baıla­nys­tardyń taǵy bir mánisi tómen­degi­deı. Qalaı desek te, tehnıkalyq kadrlar ázirleý isinde Reseıdiń joǵary oqý oryndarynda úırenýge, kóńil qoıý­ǵa turarlyq ister mol ekenimen kelise alatyn shyǵarmyz. Ondaǵy professor-oqytýshylar quramynyń da kásibı sheberlikterine shek keltirýge bolmaıdy. Os­yndaı ǵylymı-tehnıkalyq áleýet eli­­mizdiń Batys Qazaqstan sekildi shetkeri aımaǵyna enip jatsa, onyń ınno­va­sııa­lyq óńirde tehnıkalyq mamandar ázir­leý isine tıgizer paıdasy mol bolmaq. QazITÝ men Samara memlekettik teh­nıkalyq ýnıversıteti jáne S.Korolev atyndaǵy Samara memlekettik Ae­ro­ǵaryshkerlik ýnıversıteti arasynda ke­­lisim-shartqa qol qoıylýynyń arǵy astarynda osyndaı mándi de mańyzdy máseleler bar. Iаǵnı, munyń ózi Re­seıdiń bedeldi joǵary oqý oryn­da­rynyń ustazdary kelisim-shartqa sáı­kes Oral qalasyna kelip dáris oqıdy degen sóz. Osylaısha Batys Qazaqstan oblysy men Samara oblysynyń ınno­va­sııalyq bilim berý salalaryndaǵy óz­ara qarym-qatynastary nyǵaıa bermek. Al Batys Qazaqstan gýmanıtarlyq akademııasyndaǵy «Alashtaný» úıir­me­siniń jetekshisi, tarıh ǵylym­da­ry­nyń kandıdaty Baqtyly Boranbaeva búgingi tańda qazaqstandyqtardyń boı­ynda otansúıgishtik qasıetti qalyp­tas­tyrý jóninde óz oı-pikirlerin «Ege­men­niń» menshikti tilshisimen bólisti. – Bul meniń elimizdiń bas basy­ly­myna usynyp otyrǵan tuńǵysh maqa­lam edi. Úlken gazettiń talaby da úl­ken bolady ǵoı. Osyndaı bıik talap úde­sinen shyǵa aldym ba, shyǵa alma­dym ba dep eki udaıy sezimde otyr­myn, dedi bizge ol aǵynan jaryla. Baqtyly Sansyzbaıqyzy jazǵan ma­terıalmen tanysqan kezde, onyń oıy­nyń ornyqtylyǵy men pikiriniń baı­yp­tylyǵyn baıqadyq. Kóterip otyr­ǵan ta­qyryby da joǵaryda aıtylǵandaı, ózek­ti de qajetti taqyryp. Búgingi tań­da bilim oshaqtarynyń basty mindeti – táýelsiz elimizdiń ultjandy urpaǵyn ósi­rip tárbıeleý bolyp tabylady. Otan­súıgishtik qasıet kózdi ashyp-jum­ǵandaı qas-qaǵym ýaqytta qalyptasa qal­maıdy. Ol sanaly da tynymsyz tárbıeniń ná­tı­jesinde birtindep tamyr tartady. Ol jáı sezim emes – uly sezim, – dep túıindeıdi óz oı-pikirin B.Boranbaeva. Osy uly sezimdi ulǵaıtýdyń basty joldarynyń biri – ultyn súıgen, ul­ty­na qaltqysyz qyzmet kórsetken Alash arystarynyń ómiri men qyzmeti jónindegi derekterdi keıingi urpaqtyń sana-sezimine darytý, dedi budan ári ol. Muny – fenomen retinde de qaras­tyrý artyqtyq etpeıdi dep oılaımyn. Alash qaıratkerleriniń óz ulty men memleketin sheksiz súıý jónindegi keıinge qal­dyryp ketken ónegesin búgingi urpaq tárbıesiniń basty tarmaq­tary­nyń biri dep taný ýaqyt talabynan týyndap ot­yr­ǵan qajettilik. Bizdiń ýnıversıtet janynda «Alash­taný» úıirmesi osyndaı maqsatta qu­ryl­ǵan edi. Ol bekitilgen óz jos­pa­ry­na sáıkes dárister men sabaqtar, konferensııalar men dóńgelek ústelder uı­ym­das­tyryp júr. Bıyl qazaq topy­ra­ǵyndaǵy alǵashqy basylymdardyń biri – «Qa­zaqstan» gazetiniń shyqqa­nyna júz jyl toldy. Úıirmeniń keıingi sharalarynyń biri osy tarıhı dataǵa arnaldy. Dóń­ge­lek ústel ústinde oǵan qatysýshylar gazet redaktorlary Eleýsin Buırın men Ǵumar Qarashtyń ómiri men qyzmeti jóninde oı-pikir al­masty. Olardyń ur­paqtarynyń taǵdy­ry jónindegi tyń derekter de pikir­saıystyń arqaýyna aı­naldy. Ári bul jáıtter úlken qyzy­ǵýshylyq týǵyzdy. Sonyń biri «Egemen Qazaqstan» gaze­ti­niń bıylǵy 16 naýryz kúngi nómirinde jarııalanǵan materıal, – dedi M.Boranbaeva. Bul tanymdyq materıalda E.Buırınniń nemeresi Valerıı Ánýar­uly týraly buǵan deıin aıtylmaı kelgen derekter keltirilgen. 1998 jyly Oral qalasynyń Chapaev kóshesindegi №39 úıdiń qabyrǵasyna Eleýsin Buırınge eskertkish taqta qoı­ylǵan edi. Alaıda ol keıinnen alynyp tastaldy. Atalǵan tarıhı mekenjaıda bir kezde «Qazaqstan» gazetiniń baspa­hanasy ornalasqan bolatyn. Bul tarıhı derekter búgingi turǵyndardyń ja­dynan óship barady. Atalǵan baspahana úıin kópshilik bile bermeıdi. Dóńgelek ústel kezinde oǵan qatysýshylar bul máselege qynjylys bildirdi, – dep oıyn túıindedi Baqtyly Boranbaıqyzy. Biz jeke bastyń sharýasymen emes, eldik minez ben bitim-bolmysty, ári otan­shyldyq sezimdi qalyptastyrýǵa qanaty­men sý sepken qarlyǵashtaı kó­megin tıgizý úshin sharq uryp júrgen qa­rakóz qa­ryn­dastarymyzdyń qadam­da­ryna súısindik. Temir QUSAIYN. Batys Qazaqstan oblysy.