Temir aýdanynyń Shubarshy aýylynda oryn alǵan qandy oqıǵa oblys halqyna ashyq kúnde naızaǵaı oınaǵandaı áser etti. Belgisiz bireýlerdiń qolynan oqqa ushqan polısııa qyzmetkerleriniń qazasy estigen adamnyń janyn túrshiktirdi. Bul oqıǵany árkim ár saqqa jorydy. Osyǵan oraı keshe buǵan naqty túsinik berý maqsatynda elimizdiń IIM shuǵyl túrde brıfıng ótkizdi.
Ishki ister mınıstriniń birinshi orynbasary M.Demeýovtiń aıtýynsha, dinı nanymdardy betperde tutqan uıymdasqan qylmystyq top Aqtóbe oblysynyń Temir aýdanynyń aımaǵynda birneshe jyldan beri áreket etken kórinedi. Olar tipti Shubarshy men Keńqııaq aýyldarynyń janynan ótetin qubyrlardan munaı urlaýmen aınalysqan eken. Ústimizdegi jyldyń 26 maýsymynda IID qyzmetkerleri oblysta arnaıy izdestirý sharalaryn júrgizgende «Mersedes-bens» avtokóligin ustaǵan. Kólikti qaraý kezinde onyń ishinen «PM» tapanshasy, eki sholaq myltyq, oq-dáriler jáne dinı aǵymdaǵy kitaptar, jarylǵyshtardy daıyndaıtyn zattar tabylǵan.
Polısııa qyzmetkerleri ustalǵan kóliktiń júrgizýshisi men jolaýshysynyń kim ekenin tekserý barysynda olardyń budan buryn da urlyq pen qaraqshylyq shabýyl jasap júrgen uıymdasqan qylmystyq toptyń múshesi ekenin jáne olardan basqa da sybaılastary bar ekenin anyqtapty. Sodan qylmys jasaǵan dep tabylǵan kúdikti azamattardy ustaý úshin 30 maýsym kúni polısııa qyzmetkerleri arnaıy shara ótkizedi. Alaıda kúdiktiler aılasyn asyryp, qashyp qutylady.
Mine, dál osy kúni Shubarshy aýylynda patrýldik qyzmetine kirisken polısııa jasaǵyna belgisiz bireýler qarýly shabýyl jasaıdy. Qyzmettik kólikti atqylaý nátıjesinde patrýldik polıseıler Alpysbaev pen Boranbaev alǵan jaraqattan oqıǵa ornynda kóz jumdy. Dereý qylmystyq is qozǵaldy.
Patrýldik polıseılerdi óltirgen adamdardy tabý úshin oblystyq IID «Arlan» arnaıy jasaǵynyń bólimshe qyzmetkerleri Qumsaı aýylynyń mańy men Shubarshy aýylynan 6-7 shaqyrym jerdegi qalyń ósken birneshe shaqyrymdyq qamysty tintýge kirisedi. Osy kezde olarǵa qarsy belgisiz bireýler oq jaýdyrady. Sonyń saldarynan «Arlan» qyzmetkeri Joldybaev jáne úsh polısııa qyzmetkeri jaralandy. Budan keıin kúdiktilerdi ustaý maqsatynda atalǵan jerge IIM «Suńqar», IIM ishki áskeriniń «Búrkit» arnaıy bólimsheleri jáne IIM ishki áskeriniń jedel batalony jiberildi.
Jedel izdestirý sharalarynyń arqasynda 8 shilde kúni polıseılerdiń ólimine qatysty kúdiktilerdiń Keńqııaq aýylyndaǵy bir úıde jasyrynyp jatqany málim bolady. IIM «Suńqar» jáne ishki áskerdiń «Búrkit» arnaıy bólimsheleri tobymen atalǵan jerge sholý jasalady. О́z erikterińmen berilińder degenge Munaıshylar kóshesindegi №2 úıden polıseılerge qarsy oq atylady. Sol jerde atalǵan oqtan arnaıy jasaq qyzmetkeri A.Imanbaev qaıtys boldy.
Budan soń jedel túrde polısııa qyzmetkerleri jaqyn mańaıdaǵy úıler turǵyndaryn qaýipsiz jerge kóshiredi. О́z erikterińmen berilińder degenge taǵy da qarsy oq atyldy deıdi general. Sodan amal joq, eki jaq atysqa kóshedi. 9 shildeniń tańy atady. Sodan keıin ǵana kúdiktiler jasyrynǵan úıdi basyp alý júzege asady. Nátıjesinde qaqtyǵys ornynan qarýly qarsylyq kórsetken 9 kúdiktiniń denesi tabyldy. Onyń jeteýi tanyldy, al ekeýiniń kim ekeni anyqtalýda deıdi M. Demeýov. Úıdiń ishin qaraý kezinde ishki ásker qyzmetkeri S. Qaljanov jaraqat aldy. Sodan barlyǵy 11 adamnan turatyn qylmystyq toptyń qalǵan eki múshesi de kóp uzamaı qolǵa túsken.
Aleksandr TASBOLAT.
***
Endi atalmysh jaıǵa oraı bizdiń osy aımaqtaǵy menshikti tilshimiz Satybaldy Sáýirbaı joǵarydaǵy qandy oqıǵanyń jergilikti jerde naqty qalaı oryn alǵanyn bilý úshin oblystyq ishki ister departamenti baspasóz qyzmetiniń bastyǵy Almat Imanǵalıevke jolyǵyp, onyń jaı-japsaryn egjeı-tegjeıli suraǵan edi.
– Almat Eleýsizuly, halyqtyń janyn túrshiktirgen bul oqıǵa neden bastalyp, qalaı órbidi ózi?
– Quqyq qorǵaý organdaryna birneshe jyldar boıy Temir aýdanynyń Shubarshy jáne Keńqııaq aýyldary tusyndaǵy munaı qubyrynan dinı ıdeıany jamylyp, janarmaı urlaýmen aınalysqan qylmystyq toptyń bar ekeni aıan boldy. Olardyń basqa da qylmystar jasaǵany anyqtaldy. Qylmyskerlerdi quryqtaýmen oblystyq ishki ister departamentiniń qyzmetkerleri aınalysty. Ústimizdegi jyldyń 26 maýsymynda UQKB qyzmetkerleri shuǵyl habar boıynsha Aqtóbe qalasynda «Mersedes» avtokóligin ustap, ony tekserý kezinde «Makarov» markaly pıstoleti, eki sholaq myltyq, kóptegen patrondar tárkiledi. Júrgizýshi men jolaýshyny tergeý kezinde olardyń segiz urlyqqa, bir adam tonaýshylyqqa qatystylyǵy anyqtaldy. Olardyń eki qylmystyq toppen baılanystylyǵy da málim boldy. 30 maýsym kúni UQKB-nyń qyzmetkerleri qylmys jasaǵan eki kúdiktini ustaý sharalaryn júrgizdi. Alaıda, olar izderin jasyryp, boı tasalap úlgerdi. 30 maýsymnan 1 shildege qaraǵan túnde Shubarshy aýylynda Temir aýdandyq ishki ister bóliminiń qyzmetkerleri polısııa serjanttary Nurlan Alpysbaev pen Aıdos Boranbaevqa belgisiz bireýler qaraqshylyq shabýyl jasap, atyp ketken. Olar oq jaraqatynan kóz jumdy. Keıin qylmyskerler mingen «Mısýbısı Delıka» avtokóligi aýyldyń syrtynan tabyldy. Osy derekke qatysty QK 96-baby, 2-bólimi boıynsha qylmystyq is qozǵaldy. Polısııa qyzmetkerleriniń ólimine qatysy bar shubarshylyqtarǵa izdeý jarııalandy. Olar týraly naqty aqparat bergenderge 100 myń dollar kóleminde syılyq taǵaıyndaldy. Keńqııaq polısııa bólimine túsken aqparat boıynsha №18 úıdiń janyndaǵy aǵashtar arasynan jerdi qazyp jatqan kúdiktilerdi ustaý kezinde álgi adam qarsylyq kórsetken. Polısııa qyzmetkerlerine qaraı polıetılen paketin laqtyryp qasha jónelgen er adam jaqyn mańdaǵy «BMV» avtomashınasyna qaraı júgirgen. SOBR qyzmetkeri qashyp bara jatqanǵa qarý qoldanǵan. Qashqyn oń jambasynan jaralanyp, avtomashına belgisiz jaqqa ǵaıyp bolyp úlgergen. Jaraly poselkelik aýrýhanada qaıtys boldy. Oqıǵa bolǵan jerden «Ij» markaly 16-kalıbrli myltyq, 16-bet broshıýra, aqsha salynǵan er adamnyń aıaq kıimi tabyldy. Avtomashına turǵan jerden de 16-kalıbrli ańshy myltyǵy alyndy.
Tap sol kúni 3 shildede Shubarshydan 6-7 shaqyrym bolatyn Qumsaı aýylyna jaqyn jerdegi qalyń qamysty súzip shyǵý kezinde belgisiz bireýler jaqyndap qalǵan «Arlan» arnaýly maqsattaǵy bólimshesiniń qyzmetkerlerine oq atyp, arnaýly operasııa kezinde 35 jasar Rýslan Joldybaev sol jerde qaza tapty. Sondaı-aq, «Arlannyń» úsh qyzmetkeri ártúrli jaraqat aldy.
– Qarýly qaraqshylardy ustaýǵa qandaı kúsh qurylymdary jumyldyryldy?
– Kúdiktilerdi ustaý úshin «Arlan», IIM-niń «Suńqar», IIM ishki ister áskerı komıtetiniń «Búrkit» arnaýly maqsattaǵy bólimsheleri men oblys ortalyǵyndaǵy №6655 áskerı bóliminiń shuǵyl batalony jiberildi. 8 shildede polısııa qyzmetkerlerin óltirgen kúdiktilerdiń júrgen jerlerin anyqtaýǵa baılanysty shuǵyl sharalardy júrgizý úshin osy kúsh qurylymdarynyń qyzmetkerleri Qeńqııaq poselkesindegi úılerdi aralap júrip, tekserýge kiristi. Qylmyskerler jasyrynǵan turǵyn úı anyqtaldy. Keshki 20 saǵat 45 mınýtta «Neftıanık» kóshesi №2 úıden polısııa qyzmetkerlerine qarsy oq atyldy. Sonyń saldarynan «Suńqar» arnaýly maqsattaǵy bólimshesiniń qyzmetkeri, polısııa maıory Aıbolat Imanbaevqa oq tıip, sol jerde mert boldy. Sondaı-aq, Keńqııaq polısııa bóliminiń avtopatrýl qyzmetkerleri de 50 metr jerden boraǵan oqtyń astynda qaldy. Qarýly qaqtyǵys barysynda polısııa serjanty Turarbek Eshpaǵambetov jaraqattanyp, ol dereý jergilikti aýrýhanaǵa jetkizildi, qazir oǵan medısınalyq kómek kórsetilýde. Kúdiktiler kúsh qurylymdary qyzmetkerleriniń berilý týraly talabyna oq jaýdyrýmen jaýap berdi. Urys tún ortasyna deıin jalǵasty. Sodan keıin qylmyskerler ornalasqan úıdi arnaýly maqsattaǵy bólimsheler qyzmetkerleri oqshaýlandyryp, qorshaýǵa aldy. Jaqyn mańdaǵy úılerdiń turǵyndary qaýipsiz jerlerge kóshirildi. Ertemen qylmyskerler boı tasalaǵan úıge shabýyl jasaldy. Ol kúndizgi saǵat 12-de aıaqtaldy. Operasııa barysynda polısııa qyzmetkerlerine qarsylyq kórsetken 9 qylmyskerdiń kózi joıyldy. Onyń 6-ýy buryn izdestirýde júrgen kúdiktiler bolyp shyqty. Úıdi qylmyskerlerden tazartý kezinde ishki ister áskeriniń qatardaǵy jaýyngeri Serjan Qaljanov jaraqat aldy.
– Qylmyskerler ozyq úlgidegi qarýlarmen qarýlanǵan degen ne sóz?
– Bul qate pikir, qur qaýeset. Olar kádimgi «Makarov» pıstoletterimen, «Saıga» jáne basqa ańshy myltyqtarymen qarýlanǵan.
– Reseıden kómek keldi me?
– Joq. Bul baǵyttaǵy barlyq is-qımyl ózimizdiń kúshimizben atqaryldy.
– Qeńqııaq, Shubarshy jáne Sorkól aýyldarynda komendanttyq saǵat ornatyldy degenge ne aıtasyz?
– Komendanttyq saǵat ornatylǵan joq. Turǵyndarǵa ózderiniń qaýipsizdigi úshin jasalyp jatqan sharalarǵa túsinistikpen qaraý jetkizildi. Sondaı-aq, barlyq beketterde adamdardyń kim ekeni anyqtalyp, avtokólikter tekserildi. Turǵyndardyń erkin júrip turýyna kedergi bolǵan joq.
– Endi osymen oqıǵa oryn alǵan jerdegi operasııa aıaqtaldy ma?
– Polısııa qyzmetkerlerin óltirgen qylmyskerlerdi quryqtaýǵa baılanysty operasııa tolyq aıaqtaldy. Alaıda, shuǵyl tergeý toby jumysyn jalǵastyrýda. Jalpy, basynda qylmyskerler sany 11 adam degen boljam boldy. Sońǵy operasııa kezinde 9 qanisherdiń kózi joıyldy. Onyń 6-ýy izdeýde júrgender. Olarmen kimderdiń baılanysy bar ekenin anyqtaý jumystary júrgizilýde. Shyny kerek, bular «qoı terisin jamylǵan qasqyrlar» sııaqty dindi betperde etip, qylmystyq top quryp, urlyqpen, qaraqshylyqpen aınalysqan qylmyskerler.
Áńgimelesken Satybaldy SÁÝIRBAI. Aqtóbe oblysy.