Bári de kóz aldymyzda, kóńil saraıymyzda

Men Astananyń «Shubar» aý­danynda turamyn. Bizdiń úıdiń terezesinen Memlekettik tý qa­dal­ǵan bıik tóbe anyq kórinip tu­rady. Tańerteń turǵanda men al­dymen kók baıraǵymyzǵa qaraı­myn. Ol jaıyla jelbirep, as­qaqtaı shalqyp tursa, júregimdi qýanysh kernep, kóńil-kúıim birden kóterilip sala beredi. Keıde qýanyshtan kózime jas ta kelip qalady. Osy kúı meniń otba­sym­nyń múshelerinde baryn da baı­qap qaldym, bári de ony kóz qıyǵymen sholyp ótip, jelbirep turǵanyn kórse, kóńilderi ornyna túsetin sııaqty. О́ıtkeni, ol bizdiń ata-babalarymyzdyń ǵasyrlar bo­ıy ańsaǵan, sol úshin qan tók­ken, qorlyq-zorlyq kórgen, adam úshin eń ardaqty, eń qasterli jetistik – Táýelsizdigimizdiń sımvo­ly ǵoı. Asqaqtaǵan kók baıraqtan taraǵan kóterińki kóńil-kúı meniń kúni boıǵy qyzmetime oń áser etip, ómirge, jumysqa, qorshaǵan ortamdy tezirek kórip, áriptes­terimmen tezirek qaýyshýǵa degen qushtarlyǵymdy arttyra túsedi. Menińshe, árbir sanaly azamat óz týymyzdyń asqaqtaýyna «osy men qanshalyq úles qostym jáne úles qosyp júrmin» dep ózine-ózi aýyq-aýyq esep berip otyrýy kerek sııaqty. Sonda táýelsizdiktiń jaýapkershiligin sezinip, onyń jeńil júk emes ekenin únemi eskerip otyrar edik. Qazir shetelderge jıi shyǵamyz ǵoı. Sondaıda da­myp kele jatqan nemese órkende­gen eldiń adamdary kózińe nurly júzben, kóńildi qarap, «welcome» (qosh keldińiz) degen sózdi aıtýdy áste umytpaıdy. Osy sózdiń tú­binde álgi azamattyń eline jana­shyrlyq bildirip, kelgen qonaq­tyń ol týraly jaqsy oı-p­ı­ǵyl­men attanǵanyn tileý bar. Mun­daı ustanym bizdiń elimizdiń de árbir azamatynyń boıynan taby­lyp jatsa, qandaı ǵanıbet. Men – Aqmolanyń astana bo­lyp qadasy alǵash qaǵylǵan sáti­nen osy jerde qyzmet etip júr­gen jandardyń birimin. Elbasy Nursultan Nazarbaevtyń saıasa­tyn jan-tánimmen qoldap, Aqmo­lanyń astana bolyp qalyp­tasýy­na ózindik úlesimdi qostym dep aıta alamyn. Alǵash Aqmolaǵa 1997 jyly keldim. Ol ýaqytta je­ke bıznespen aınalysatyn ed­im. Uzaq jyldar burynǵy ákimshi­lik basqarý salasynda jumys at­qarǵanym eskerilip, Almaty aýd­a­ny ákimdiginiń apparat jetekshisi qyzmetine alyndym. Odan osy aýdan ákiminiń orynbasary bolyp júrgenimde, jańadan qurylǵan qalalyq ishki saıasat departamentine dırektorlyqqa taǵaıyndal­dym. Osy jerde halyqpen tyǵyz baılanysyp, qoıan-qoltyq jumys isteýge týra keldi. Aqmolanyń «Selınograd» ata­­nyp turǵan jyldarynda jergilikti halyqtyń ózindik mentalıteti qalyptasty. Birneshe jyl tyń ólkesiniń ortalyǵy bolyp turǵany da qalalyqtardyń minezine ózindik reńk berdi. Munda basqa oblys ortalyqtaryna qara­ǵanda, Máskeýden arnaýly ınvestısııa kóbirek bólinip, birneshe mádenıet saraılary, kınoteatr­lar salyndy. 5-6 joo, 20 shaqty orta bilim beretin arnaýly oqý oryndary ashyldy. Onyń ústine bir kezde Máskeýge tikeleı qara­ǵandyqtan, áleýmettik turǵydan qamtamasyz etilýi de birshama joǵary boldy. Halyq tutynatyn sapaly taýarlar da munda basqa óńirlerge qaraǵanda, kóptep jetkizilip turatyn. О́lke taraǵan soń da Qazaqstandaǵy tyń ortalyǵy retinde nazardan tys qalǵan emes. Aldymen biz ártúrli toptarǵa jatatyn adamdar arasyna saraptamalar jasap, olardyń lıderlerin anyqtadyq. Basqalarǵa sózi ótedi-aý, pikirin tyńdata alady-aý degen adamdardy ózimizge tartyp, solarmen birge jumys isteı bas­ta­dyq. Sóıtip, aldymen aqsaqal­dar alqasyn qurdyq. Olardyń basyn jıi qosyp, problemalaryn ortaǵa salǵyzyp, ony sheshý jol­daryn birlese qarastyryp, ákim­dik tara­p­ynan jasalatyn shara­lar­dy belgiledik. Sondaı-aq, jastar ara­synan da sondaı qoǵamdyq uıym­dar qurdyq. «Jastar kongresi» dep atalǵan sol uıym­dardyń biri jastardyń ózara úılesýine úlken sebep boldy. Tolyp jatqan má­denı sharalarǵa jan-jaqtan kel­­genderdi, ártúrli toptarǵa ja­ta­tyndardy qyzý aralastyrdyq. Sol jyldary stýdent bolyp, kongrestiń basshysy bolǵan Ba­qyt Syzdyqova degen qyzymyz qazir Májilis depýtaty bolyp otyr. Sol jyldary aıanbaı ju­mys istegender arasynda asa belsendi bolǵan osy kúngi qalalyq máslıhattyń depýtattary Nadejda Petýhova, Gúljan Nasyrova, Gúljan Ǵazızova sııaqty qyz-kelinshekterdiń eńbegin aıryqsha atar edim. Sondaı-aq, kún-tún demeı, jaıaýlap-jalpylap qyzmet etken Evgenııa Polorotovanyń da eńbegi eresen boldy. Ol kezde eńbekaqy da az edi, biraq osy jandar istiń nátıjeli bolýy úshin ózderiniń yntasymen qyzý jumys istedi. Áli esimde, sol jyldary to­lyp jatqan sharalar ótkizetinbiz. Sonyń ishinde tipti jurttyń jeke toılaryna da aralasyp, án-kúı men júrgizýshisin, konserttik top­tardy taýyp berip, olardyń aý­zymen «biz astanalyqtarmyz» degen sózderdi, madaqtardy jıi aıt­qyzyp, áıteýir jan tappaıtyn edik. Aýlalar, kósheler, shaǵyn aýdandar merekesi degenderdi de oılap taptyq. Olardyń arasynda sporttan, ónerden ózara jarys­tar ótkizdik. Bir-birin tanymaı­tyn kórshilerdi, jan-jaqtan kelgen beıtanys jandardy bir-bi­rimen aralastyrý arqyly jaqyn­das­tyrýdyń qamy edi ol. Shyn máninde osyndaı sharalardan keıin kórshiler bir-birine odyraıa qaraspaı, jyly júz tanytyp, amandasyp, jaı surasyp, ja­qyn­dasyp júretinderin ańdaıtynbyz. Qaısybir bıznesmenderge ja­lynyp, aýla ishindegi balalar alańqaıyn, konsert pen sport alańdaryn jóndetkizip, aqysyna olardy BAQ-tardan maqtap, tegin jarnama jasap beretinbiz. Túrli BAQ arqyly da astanalyq mentalıtetti qalyptastyrý jolynda kóp jumystar jasalatyn. Biraq halyqpen etene aralasqan shara­lardyń tıimdiligi olardan ótim­direk bolyp, áıteýir az jylda «astanalyqtarmyz» degen túsinik ábden qalyptasyp ketti. 2003 jyldan bastap meniń As­tanadaǵy qyzmetim Almaty aýda­ny­nyń ákimi laýazymyn atqarý­men jalǵasty. Sodan bes jyl boıy osy mindetti atqaryp, 2008 jyly qazirgi qyzmetke saılan­dym. Al endi «Nur Otan» HDP-daǵy jumystarymyz týraly az­dy-kóp aıtaıyn. 2007 jylǵy Konstıtýsııaǵa en­gizilgen ózgeristerge sáıkes Par­lament partııalyq júıemen saı­lanǵanda 100 paıyz nurotan­dyq­tar ótip, sonyń arqasynda par­tııanyń el arasyndaǵy bedeli de kúrt kóterildi. Bılik partııasy bolǵandyqtan, onyń quramyna ený­shiler sany da eselep artty. Eger 2007 jylǵa deıin partııa mú­sheleriniń sany 350-400 myń adam bolsa, qazir onyń sany 900 myńǵa jetip qaldy. Bul san 80-shi jyl­dardyń sońyndaǵy kompartııa mú­shesi bolǵan jandardyń sanynan da asyp tústi. Sonyń ishinde Astana qalasynda 2006 jyly partııa músheleri 12 myń bolsa, 2007 jyldan beri partııaǵa enýshiler sany kúrt kóbeıip, búgingi kúni 31 myńnan asyp ketti. Bizdiń partııamyzdyń bılikke jetýi ońaı, biraq onyń jaýapkershilik júgi óte aýyr. Prezı­dent­tiń partııasy bolǵannan keıin halyq ony sózsiz qoldaıdy, biraq halyqtyń senimin aqtaý ońaı sharýa emes. Bizge qabyldaýǵa kelgen adamdar kóptegen máselelerdi kóte­redi. Árıne, jalpy elimiz boı­ynsha «Nur Otan» HDP tu­ǵyrnamasynda aıtylǵan jumys­tar oryndalyp jatyr. Astana máslıhatyna 9 myńdaı adamnyń arasynan bir depýtat saılanady. 9 myń turǵyn degen ki­shigirim qala, sondyqtan álgi de­pýtattyń óz saılaýshylarynyń muń-muqtajyn qaraýǵa shamasy kele bermeıdi. Bizdińshe, zańdy je­tildirip, jergilikti depýtattar týraly jańa usynystar engiziletin zańnama qabyldanýy kerek. Qa­zir bizdiń «Nur Otan» HDP fı­lıaly osy máseleni kóterip júr. Joǵarydan bekitilgen sheshimderdi, baǵdarlamalardy túsindirý, halyqqa jetkizý qıyndaý tıip ja­tyr. Bizdiń 31 myń partııa múshesi qalanyń 800 myń turǵyny ara­synda úgit-nasıhat jumystaryn júrgizýde. Degenmen, olardy jetkilikti dárejede dep aıtý qıyn. Menińshe, ÚEU-lardy molaıtyp, olardyń jumysyna kómek berip, al múshelerin partııa qataryna alyp, jumysty jandandyra túsý kerek. ÚEU áleýmettik másele­ler­di sheshýge, tatýlyq pen turaqty­lyqqa ózderiniń úlken úlesin qo­syp júr. Partııanyń «Jas Otan» jastar qanaty da jastar arasynda bel­sendi jumys isteýde. Biz Qyr­ǵyzstanda, Afrıka elderinde bo­lyp jatqan oqıǵalardy saraptaı kelip, ondaǵy belsendilerdiń ba­sym bóligi jastar ekenin anyq­ta­dyq. Osynyń ózi jastar arasynda jumys júrgizbeı, olardy kózge ilmegenniń saldary. Al jastar qaı kúnnen elikkish, boılarynda kúsh-qaırattary tasyp, onysyn qaıda jumsaryn bilmeı júredi. Sondyqtan, olardyń arasynda belsendi jumys júrgizip, tasyǵan kúsh-qýatty durys arnaǵa aýda­ryp otyrý kerek. «Jas Otan» osy maqsatta jumys isteýde. Olar­ǵa elimizdiń qazirgi jetistikteri men tarıhymyzdyń jarqyn betterin tanytyp, júrekterine pat­rıottyq rýh sebý maqsaty da eshqashan umyt qalmaıdy. Osyn­daı jumystardyń nátıjesi de kórinip turady. Mundaı jumys­tardy oqıtyndar ǵana emes, ju­mys isteıtinder nemese tipti ju­mys­syzdar qatarynda júrgender arasynda da jandandyrǵan durys. Bir sózben aıtqanda, qoǵam­daǵy barlyq toptarǵa da yqpal etip, bárin de úılestirýge tyrysý kerek. Eshkimniń de nazardan tys qalmaǵany kerek. Sonda biz par­tııamyzdyń halyqtyń qamyn oı­laı­tyn maqsatyn oryndap, eli­miz­diń damýyna barlyq qazaq­stan­­dyqtardy jumyldyra alamyz. Muhtar ERKETAEV, «Nur Otan» HDP Astana qalalyq fılıaly tóraǵasynyń orynbasary.