Úkimet
«Egemen Qazaqstannyń» aptalyq qosymshasy
Qazirgi tańda táýelsiz el atanyp, irgesin bekitken egemen elimiz kún saıyn qaryshtap damyp keledi. Ekonomıkamyz da turaqty. Jańa tehnologııalar óndirisimizge enip keledi. Desek te, jumyssyzdyq máselesi qazirgi tańda elimizdiń aldynda turǵan ózekti másele bolyp otyr. Keshegi álemdik ekonomıkalyq daǵdarysty eńserdik degenimizben, qazaq eliniń ıyǵyna túsken ózindik aýyrtpalyǵy bolǵany da jasyryn emes. Elimizde jumyssyz adamdar sany 2008 jyly 559 myń bolsa, 2010 jyly bul kórsetkish 6,9-5,5 paıyzǵa jetken bolatyn. Osyǵan qarap, elimizdiń azamattaryn jumyspen qamtý basty tolǵandyratyn másele ekendigin aıtýǵa bolady. Mine, elimizdegi osyndaı jumyssyzdyqtyń saldaryn joıý maqsatynda Memleket basshysy N.Á.Nazarbaev óziniń 2011 jylǵy 28 qańtardaǵy «Bolashaqtyń irgesin birge qalaımyz!» atty Qazaqstan halqyna Joldaýynda halyqty jumyspen qamtýdyń túbegeıli jańa strategııasyn ázirleý mindetin júktegen bolatyn. Elbasy halyqqa Joldaýynda el Úkimeti aldynda eńbek rynogynyń tıimdiligin arttyrý, tabysy az adamdardy, jumyssyzdar men óz betinshe jumyspen aınalysýshylardy jumyspen nátıjeli qamtýǵa járdemdesýdiń belsendi baǵdarlamalaryna tartý mindetteri turǵandyǵyn erekshe atap ótken edi. Osyǵan sáıkes, Elbasynyń tapsyrmasy boıynsha elimizde «Jumyspen qamtý – 2020» baǵdarlamasy ázirlengen bolatyn. Osy baǵdarlamanyń jobasy aǵymdaǵy jyldyń 15 aqpanynda Premer-Mınıstr K.Másimovtiń jetekshiligimen ótken Úkimet otyrysynda maquldandy. Baǵdarlama 2011 jylǵy 1 shildeden bastap iske asyryla bastady. Elimizde buryn-sońdy bolmaǵan biregeı joba bolyp tabylatyn jańa baǵdarlamanyń maqsaty – jumyspen turaqty jáne nátıjeli qamtýǵa járdemdesý arqyly halyqtyń tabysyn arttyrý bolyp otyr. Aldyna óz betinshe jumyspen aınalysýshylardy, jumyssyzdardy jáne tabysy az adamdardy jumyspen qamtýdyń belsendi baǵdarlamalaryna tartý, ındýstrııalandyrý baǵdarlamasyn iske asyrý úshin kadr áleýetin damytý, ataýly áleýmettik kómek kórsetý júıesin jetildirý sekildi asa mańyzdy jáne iri mindetterdi qoıǵan memlekettik baǵdarlamamen 1,5 mln.-ǵa deıin adam jumyspen qamtylatyn bolady. Muny óz kezeginde tuńǵysh ret júzege asyp otyrǵan bul baǵdarlamanyń jetistigi deýge bolady. – Úsh baǵytta, úsh kezeń boıynsha júzege asyrylatyn memlekettik baǵdarlama belgilengen osy on jyldyń ishinde elimizde myńdaǵan turaqty jumys oryndary ashylyp, myńdaǵan adamdar jańa jumys kózimen qamtamasyz etiletin bolady, – deıdi elimizdiń Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý mınıstri G.Ábdiqalyqova. Gúlshara Naýshaqyzynyń aıtýynsha, bul ázirlengen baǵdarlamanyń burynǵy daıyndalǵan baǵdarlamalardan úlken aıyrmashylyǵy bar. Memlekettiń bul jolǵy jobasy keń qanat jaıyp, óz is-sharalaryna, tuńǵysh ret tek jumyssyzdardy ǵana emes, ózin-ózi jumyspen qamtýshy jáne az qamtylǵan azamattardy tartpaq. Qazirgi tańda Qazaqstanda ózin-ózi jumyspen qamtyǵandar sany jalpy eńbekpen qamtylǵandardyń 33,3 paıyzyn quraıdy. Iаǵnı 2,7 mıllıon adam naqty bekitilgen eńbekaqysyz, óz betimen kún kórýde. Sondyqtan uzaq merzimdi memlekettiń baǵdarlamasy 8,2 paıyzdyq kedeıliktiń kólemin 6 paıyzǵa deıin qysqartýdy kózdep otyr. Al jumyssyzdyq deńgeıi 5,5 paıyzdan aspaýyn qadaǵalaıdy. Elimizde tuńǵysh ret qolǵa alynyp otyrǵan jumyssyzdyqpen kúrestiń aýqymdy jobasyn iske asyrý úshin óz kezeginde 40 mlrd. teńge qarastyrylǵan. Taǵy bir aıta keterligi, únemi Úkimettiń qadaǵalaýynda bolatyn atalmysh joba aıasynda aýyl jastaryna da kóp kóńil bólingen. О́z aldyna keń de aýqymy zor mindetter júktep, elimizde kúnnen kúnge kóbeıip kele jatqan túıtkildi problemalardy sheshýdiń kiltine aınalyp otyrǵan osynaý baǵdarlama qajet bolǵan jaǵdaıda ınjenerlik-kommýnıkasııalyq ınfraqurylymdy damytý úshin joldar, jylýmen jáne sýmen jabdyqtaý, telefon jáne elektr jelilerine jetispeıtin ınfraqurylymdy salý syndy qosymsha qoldaý da kórsetedi. «Jumyspen qamtý-2020» baǵdarlamasynyń negizgi baǵyttary Birinshi baǵyt – kásiptik oqytý arqyly jumysqa ornalastyrý. Ekinshi baǵyt – aýylda kásipterin ashyp, jumys istep jatqandarǵa kómektesý. Úshinshi baǵyt – turǵylyqty jerinde jumysqa ornalastyrý, eger ol eldi mekende jumys joq bolsa, bolashaǵy bar dep sanalatyn basqa jerlerge kóship-qonýdyń jolaqysyn tóleı otyryp, kóshirý. Muhtar IBRAIMOV.
