Foto: Ashyq derekkóz
Sarapshy jalpy týý koeffısıenti halyqtyń 1000 adamyna 16,17 bolǵanyn aıtady. Bul 2024 jylǵy 18,29 kórsetkishine qaraǵanda tómen. Týý deńgeıi áli de oń úles qosyp otyr, biraq demografııalyq ósimdi jedeldetetin faktor retinde burynǵydaı ról atqara almaıdy. О́lim-jitim kórsetkishi 6,53-ke teń boldy (2024 jyly 6,63). Osylaısha, 2025 jylǵy tabıǵı ósim koeffısıenti halyqtyń 1000 adamyna 9,64 bolyp, ótken jylmen salystyrǵanda aıtarlyqtaı tómendedi.
Aılyq dınamıka kórsetkendeı, tabıǵı ósim jyl ishinde turaqsyz boldy: keıbir aılarda ortasha jyldyq deńgeıden tómen túsip, qorytyndy nátıje tek jınaqtalǵan áser arqyly qalyptasty. Demografııalyq ósim terbelisterge sezimtal ári turaqtylyǵy álsiredi.
«О́ńirlik kórsetkishterde aıyrmashylyq aıqyn baıqalady. Týý deńgeıi joǵary óńirlerge Túrkistan oblysy (21,92), Shymkent qalasy (21,41), Mańǵystaý oblysy (21,11) jatady. Bul aýmaqtar ulttyq demografııalyq ósimniń edáýir bóligin qalyptastyrady. Al Soltústik Qazaqstan oblysynda ólim koeffısıenti 11,51, Shyǵys Qazaqstan oblysynda 11,30, Qostanaı oblysynda 9,92 boldy. О́lim-jitim joǵary óńirlerde halyqtyń egde jastaǵy úlesi kóp bolǵandyqtan, bul kórsetkishter ınersııalyq sıpatqa ıe jáne jyl ishinde kúrt tómendemeıdi», deıdi sarapshy.
Sultan Valıhanov atap ótkendeı, eldiń tabıǵı ósimi endi sanaýly oblystar men qalalarǵa shoǵyrlanyp, ekonomıka úshin birkelki fon bolýdan qaldy. Bir óńirlerde áleýmettik ınfraqurylymǵa suranys ósse, ekinshilerinde eńbek áleýeti qysqaryp, densaýlyq saqtaý men áleýmettik qoldaý júıesine qysym kúsheıedi.
«Neke jáne otbasy statıstıkasy da osy beıtarap emes qurylymdy kórsetedi. 2025 jyly elde 114 500 neke tirkelse, 45 500 ajyrasý boldy. Bul árbir ekinshi nekeniń turaqsyz ekenin, úı sharýashylyqtary men otbasylyq sheshimderdiń mobıldigi men turaqsyzdyǵyn kórsetedi», dedi Sultan Valıhanov.
Qorytyndylaı kele, 2025 jyly Qazaqstanda tabıǵı ósim saqtalsa da, ol qurylymdyq turǵydan birkelki bolmady. Ulttyq kórsetkish oń bolsa da, naqty demografııalyq teńgerim tek shekteýli óńirlerge táýeldi. Demografııalyq ósim ishki qurylymdyq kerneýlerdiń ındıkatoryna aınala bastaǵan.
